Hà Nội thí điểm 100 điểm phân loại, thu hồi vật liệu tái chế

Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn được Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động trên phạm vi toàn cầu từ năm 1993, diễn ra vào tuần thứ ba của tháng 9 hằng năm. Chiến dịch thu hút sự tham gia của gần 200 quốc gia và hàng triệu người trên thế giới.

Năm 2026, trọng tâm của Chiến dịch hướng tới một vấn đề bắt nguồn từ chính sinh hoạt hằng ngày: lãng phí thực phẩm và quản lý chất thải thực phẩm. Đây cũng là những vấn đề có mối liên hệ trực tiếp với sử dụng tài nguyên, chất lượng môi trường và phát triển đô thị bền vững.

Việt Nam bắt đầu hưởng ứng Chiến dịch từ năm 1994. Sau hơn 30 năm, các hoạt động hưởng ứng đã được triển khai tại nhiều địa phương, góp phần nâng cao nhận thức và thúc đẩy cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường.

Phát biểu tại Lễ phát động hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2026, với chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch” vừa qua tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên cho biết, theo Báo cáo Chỉ số Lãng phí thực phẩm năm 2024 của UNEP, khoảng 1,05 tỷ tấn thực phẩm đã bị lãng phí trong năm 2022 tại các hộ gia đình, cơ sở dịch vụ ăn uống và bán lẻ, tương đương khoảng 19% lượng thực phẩm dành cho người tiêu dùng. Trong khi đó, hàng trăm triệu người trên thế giới vẫn phải đối mặt với nạn đói.

Lãng phí thực phẩm không chỉ đồng nghĩa với việc bỏ đi một lượng thức ăn. Đằng sau mỗi phần thực phẩm bị loại bỏ còn là đất đai, nguồn nước, năng lượng và lao động đã được sử dụng trong quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển và phân phối. Khi trở thành chất thải, thực phẩm tiếp tục tạo áp lực lên hệ thống thu gom, xử lý và góp phần làm gia tăng phát thải khí nhà kính.

Tại Việt Nam, chất thải thực phẩm và chất thải hữu cơ chiếm khoảng 50 - 70% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt. Nếu không được giảm thiểu, phân loại, thu gom và xử lý phù hợp, nhóm chất thải này sẽ tiếp tục tạo áp lực lên hạ tầng môi trường, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Theo Thứ trưởng Lê Trọng Yên, chủ đề “Từ đĩa ăn sạch đến thành phố sạch” vì thế không chỉ dừng ở việc giữ gìn vệ sinh môi trường. Từ việc tiết kiệm thực phẩm trên bàn ăn, phân loại chất thải đúng cách tại căn bếp, có thể hình thành một chuỗi quản lý và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân tập trung giảm lãng phí thực phẩm, giảm chất thải ngay từ nguồn; thực hiện phân loại chất thải tại nguồn gắn với thu hồi, sử dụng hiệu quả tài nguyên; thúc đẩy đổi mới công nghệ và các mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng giảm chất thải, kéo dài vòng đời sản phẩm, tăng khả năng tái sử dụng và tái chế.

Cùng với đó, cần huy động sự tham gia của cộng đồng, tăng cường hợp tác và chia sẻ nguồn lực để các giải pháp bảo vệ môi trường được triển khai thực chất, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Việc tổ chức Lễ phát động tại Hà Nội được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định có ý nghĩa đặc biệt. Là đô thị lớn, tập trung đông dân cư cùng hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và tiêu dùng sôi động, Hà Nội đứng trước yêu cầu giảm chất thải, nâng cao hiệu quả quản lý môi trường, đồng thời có nhiều điều kiện để xây dựng và nhân rộng các mô hình phù hợp.

Hưởng ứng Chiến dịch, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (URENCO) triển khai thí điểm 100 điểm phân loại và thu hồi vật liệu tái chế (HUB) tại khu vực từ Vành đai 2 vào trung tâm thành phố, đồng thời khởi động Chiến dịch cộng đồng “21 ngày phân loại”. Thông qua mạng lưới 100 HUB, URENCO hướng tới khuyến khích người dân phân loại chất thải tại nguồn, tăng lượng vật liệu có khả năng tái chế được thu hồi và giảm lượng chất thải phải xử lý cuối cùng. Các điểm tiếp nhận được kỳ vọng góp phần hình thành thói quen đưa vật liệu tái chế đến đúng nơi tiếp nhận.

Hà Nội thúc đẩy giảm phát thải, phát triển tín chỉ carbon