Hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo đảm đồng bộ thực thi pháp luật lĩnh vực tài nguyên nước

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư số 06/2026/TT-BNNMT sửa đổi, bổ sung một số điều tại các thông tư liên quan đến lĩnh vực tài nguyên nước. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm sự đồng bộ trong quá trình triển khai pháp luật, đồng thời thích ứng với cơ cấu tổ chức mới sau khi sắp xếp, kiện toàn hệ thống cơ quan quản lý nhà nước.

Thông tư tập trung điều chỉnh các nội dung tại Thông tư số 03/2024/TT-BTNMT, Thông tư số 04/2024/TT-BTNMT, Thông tư số 05/2024/TT-BTNMT và Thông tư số 22/2024/TT-BTNMT. Đây là những văn bản quan trọng quy định chi tiết thi hành Luật Tài nguyên nước; hướng dẫn kiểm tra việc chấp hành pháp luật; thẩm định, nghiệm thu kết quả điều tra cơ bản; cũng như quy định về quan trắc và bảo vệ nước dưới đất.

Làm rõ đối tượng và trách nhiệm xác định vùng bảo hộ vệ sinh

Một điểm đáng chú ý của Thông tư là bổ sung quy định cụ thể về đối tượng có trách nhiệm xác định và công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước phục vụ sinh hoạt. Theo đó, các công trình khai thác tài nguyên nước để sản xuất, cung cấp nước sạch cho sinh hoạt thuộc diện phải xin cấp giấy phép khai thác tài nguyên nước sẽ là đối tượng áp dụng.

Đồng thời, Điều 13 được sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định rõ trách nhiệm xác định ranh giới vùng bảo hộ vệ sinh trên thực địa tùy theo phạm vi địa bàn. Trường hợp vùng bảo hộ nằm trong phạm vi một xã, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm chủ trì xác định ranh giới, vị trí lắp đặt biển chỉ dẫn trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận quyết định phê duyệt, đồng thời báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Nếu vùng bảo hộ trải dài trên địa bàn từ hai xã trở lên trong cùng một tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ chủ trì, phối hợp với các địa phương liên quan để xác định ranh giới và lắp đặt biển chỉ dẫn. Đối với trường hợp vùng bảo hộ thuộc địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên, Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi đặt công trình khai thác nước giữ vai trò đầu mối điều phối, bảo đảm việc triển khai thống nhất, đúng quy định.

Bên cạnh đó, trách nhiệm phối hợp của các tổ chức, cá nhân đầu tư, quản lý, vận hành công trình khai thác nước cũng được làm rõ, đặc biệt trong việc thi công, lắp đặt biển chỉ dẫn và thực hiện các yêu cầu bảo vệ vùng bảo hộ vệ sinh.

Tăng cường trách nhiệm chỉ đạo, giám sát của địa phương

Thông tư cũng sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 14 theo hướng xác định rõ vai trò của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở thực hiện việc xác định ranh giới vùng bảo hộ vệ sinh; tổ chức kiểm tra, giám sát các hoạt động trong khu vực này; kịp thời tiếp nhận và xử lý các vấn đề phát sinh theo thẩm quyền.

Quy định trên góp phần nâng cao hiệu lực điều hành của chính quyền địa phương, bảo đảm công tác bảo vệ nguồn nước sinh hoạt được triển khai đồng bộ, hiệu quả trong thực tế.

Đáng chú ý, Thông tư 06/2026/TT-BNNMT còn sửa đổi, bổ sung Điều 29 liên quan đến quy trình lấy ý kiến đối với kết quả vận hành thử nghiệm bổ sung nhân tạo nước dưới đất. Theo quy định mới, trong vòng 30 ngày kể từ khi kết thúc vận hành thử nghiệm, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động này phải gửi báo cáo kết quả đến Sở Nông nghiệp và Môi trường để lấy ý kiến.

Trình tự tiếp nhận và cho ý kiến được quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, phương thức nộp và thời hạn giải quyết. Điều này nhằm tăng cường tính minh bạch, chuẩn hóa thủ tục hành chính, đồng thời siết chặt kiểm soát kỹ thuật và môi trường đối với hoạt động bổ sung nhân tạo nước dưới đất.

Một nội dung quan trọng khác là bổ sung yêu cầu quan trắc trong giám sát khai thác nước dưới đất. Theo đó, các công trình thuộc diện phải quan trắc cần bảo đảm giếng quan trắc được bố trí tại vị trí có tính đại diện và thể hiện rõ trong hồ sơ đề nghị cấp phép khai thác tài nguyên nước.

Ngoài ra, các hoạt động khảo sát địa chất, xây dựng công trình ngầm, thăm dò và khai thác khoáng sản, dầu khí có hạng mục khoan, đào cũng phải thực hiện đầy đủ biện pháp bảo vệ nước dưới đất nhằm hạn chế nguy cơ ô nhiễm, suy giảm nguồn nước trong quá trình thi công và khai thác.

Thống nhất tên gọi, bảo đảm tính ổn định trong thực thi

Thông tư đồng thời thay thế thống nhất tên gọi các cơ quan quản lý từ “Bộ Tài nguyên và Môi trường”, “Sở Tài nguyên và Môi trường” thành “Bộ Nông nghiệp và Môi trường”, “Sở Nông nghiệp và Môi trường”, phù hợp với cơ cấu tổ chức mới.

Về nguyên tắc chuyển tiếp, các nhiệm vụ, hồ sơ, kế hoạch kiểm tra và đoàn kiểm tra đã được phê duyệt, thành lập trước thời điểm Thông tư có hiệu lực sẽ tiếp tục thực hiện theo quy định cũ cho đến khi hoàn thành, bảo đảm tính kế thừa, ổn định và không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Thông tư số 06/2026/TT-BNNMT được kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và bảo vệ tài nguyên nước, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Xuân mới - Trách nhiệm mới với tài nguyên nước và môi trường