Khảo sát điện gió ngoài khơi – Chỉ thực hiện khi được giao khu vực biển

Quy định mới về khảo sát điện gió ngoài khơi được kỳ vọng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo nền tảng cho phát triển bền vững kinh tế biển.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 79/2025/TT-BNNMT quy định chi tiết trình tự, thủ tục giao doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện khảo sát dự án điện gió ngoài khơi trước khi lựa chọn nhà đầu tư. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 15/2/2026 và hết hiệu lực vào ngày 1/3/2027.

Phải đánh giá tác động toàn diện trước khi khảo sát

Thông tư 79/2025/TT-BNNMT được ban hành trên cơ sở Luật Điện lực năm 2024, Luật Biển Việt Nam, Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cùng các nghị định của Chính phủ về phát triển điện năng lượng tái tạo, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại. Việc cụ thể hóa các quy định này không chỉ đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế mà còn tháo gỡ những vướng mắc thực tiễn trong giai đoạn khảo sát - bước đi đầu tiên, mang tính nền tảng đối với các dự án điện gió ngoài khơi có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp và phạm vi hoạt động rộng trên biển.

Theo Thông tư, phạm vi điều chỉnh tập trung vào việc quy định hồ sơ, trình tự, thủ tục giao doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thực hiện khảo sát dự án điện gió ngoài khơi trước khi lựa chọn nhà đầu tư theo quy định tại khoản 2 và khoản 5 Điều 40 Nghị định số 146/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là quy định chặt chẽ về thành phần hồ sơ đề nghị giao khảo sát. Theo đó, doanh nghiệp doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước phải xây dựng báo cáo thuyết minh chi tiết, làm rõ mục tiêu khảo sát, phạm vi khu vực biển, phương pháp và kế hoạch khảo sát, nguồn lực thực hiện, nguồn vốn, cũng như đánh giá sơ bộ các tác động đến quốc phòng, an ninh, môi trường, giao thông hàng hải và các hoạt động kinh tế biển khác.

Về trình tự, thủ tục giải quyết hồ sơ, Thông quy định cụ thể thời gian cụ thể cho từng khâu từ tiếp nhận, thẩm tra, lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan đến thẩm định và quyết định giao khảo sát. Cục Biển và Hải đảo Việt Nam được giao vai trò đầu mối thẩm tra, tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến các bộ như Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Công Thương, Xây dựng và chính quyền địa phương nhằm bảo đảm mọi hoạt động khảo sát điện gió ngoài khơi đều được đặt trong tổng thể quản lý thống nhất về biển, đảo và không gian biển quốc gia.

Bên cạnh đó, việc lấy ý kiến liên ngành được xác định là khâu bắt buộc, phản ánh đặc thù của hoạt động điện gió ngoài khơi, lĩnh vực liên quan trực tiếp đến chủ quyền, an ninh quốc gia, trật tự an toàn trên biển, cũng như nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế. Thông tư cũng quy định rõ cơ chế xử lý trong trường hợp có ý kiến chưa thống nhất, bảo đảm việc xem xét, quyết định giao khảo sát được thực hiện trên cơ sở thận trọng, khách quan và đúng thẩm quyền.

Sau khi nhận hồ sơ của doanh nghiệp, trong thời hạn không quá 7 ngày, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ gửi các Bộ, ngành, địa phương liên quan để lấy ý kiến. Trong vòng không quá 15 ngày, các đơn vị này sẽ trả lời bằng văn bản.

Chỉ được khảo sát khi được giao khu vực biển

Không chỉ dừng lại ở quy trình thủ tục, Thông tư còn làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp được giao khảo sát. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ, hiệu quả và an toàn trong quá trình khảo sát; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng hải; bảo vệ môi trường, phòng ngừa sự cố; không gây ảnh hưởng đến các hoạt động hợp pháp khác trên biển. Đặc biệt, Thông tư nhấn mạnh yêu cầu không lợi dụng hoạt động khảo sát để chiếm giữ khu vực biển hoặc tạo lợi thế không công bằng trong giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư sau này.

Doanh nghiệp chỉ được tiến hành thực hiện khảo sát dự án điện gió ngoài khơi sau khi được giao khu vực biển theo đúng vị trí, phạm vi, diện tích khu vực biển được giao.

Bên cạnh đó, nghĩa vụ quản lý, bảo mật và cung cấp đầy đủ thông tin, dữ liệu, kết quả khảo sát cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền được quy định rõ ràng. Đây là cơ sở quan trọng để Nhà nước chủ động quản lý, khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu biển, phục vụ công tác quy hoạch, phát triển điện gió ngoài khơi cũng như các ngành kinh tế biển khác trong dài hạn.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển mạnh điện gió ngoài khơi như một trụ cột của chiến lược năng lượng tái tạo và kinh tế biển, Thông tư 79/2025/TT-BNNMT được kỳ vọng sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng, góp phần bảo đảm các dự án điện gió ngoài khơi được triển khai bài bản, đúng quy hoạch, gắn với bảo vệ chủ quyền, tài nguyên biển và phát triển bền vững đất nước.

Việt Nam tăng cường hỏi kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi và công nghệ biển tiên tiến