Biến đổi khí hậu

Khí mê-tan gia tăng, cảnh báo sức ép trong ứng phó biến đổi khí hậu

Hà Phương • 16/11/2026 15:00

Không chỉ CO₂, khí mê-tan (CH₄) đang trở thành một trong những tác nhân đáng lo ngại thúc đẩy tình trạng nóng lên toàn cầu. Với khả năng giữ nhiệt rất lớn trong thời gian ngắn, việc kiểm soát phát thải mê-tan được xem là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tốc độ biến đổi khí hậu.

Trong nhiều năm, các-bon dioxide (CO₂) thường được xem là nguyên nhân chủ yếu gây hiệu ứng nhà kính và làm gia tăng nhiệt độ Trái đất. Tuy nhiên, bên cạnh CO₂, khí mê-tan (CH₄) cũng đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới khoa học bởi khả năng giữ nhiệt mạnh và tác động đáng kể đến khí hậu toàn cầu.

Theo các đánh giá khoa học, xét trong chu kỳ 20 năm, khả năng làm nóng lên toàn cầu của mê-tan cao hơn khoảng 80 lần so với CO₂. Mặc dù tồn tại trong khí quyển trong thời gian ngắn hơn, khoảng 9 - 12 năm, loại khí này lại có tác động mạnh đến nhiệt độ Trái đất trong ngắn hạn.

2.jpg
Ảnh minh hoạ

Mê-tan phát sinh từ cả quá trình tự nhiên và hoạt động của con người. Những nguồn phát thải đáng chú ý bao gồm chăn nuôi, sản xuất nông nghiệp, bãi chôn lấp chất thải, các khu vực ngập nước và một số hoạt động công nghiệp, năng lượng. Khi lượng khí này tích tụ trong khí quyển, khả năng giữ lại nhiệt lượng gia tăng, góp phần làm trầm trọng thêm hiệu ứng nhà kính.

Đáng chú ý, đặc tính tồn tại tương đối ngắn của mê-tan cũng mở ra cơ hội kiểm soát biến đổi khí hậu trong ngắn hạn. Nếu lượng phát thải CH₄ được cắt giảm nhanh chóng, tác động làm nóng khí hậu có thể được hạn chế rõ rệt hơn, qua đó hỗ trợ các quốc gia thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Trước sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, cộng đồng quốc tế đã thúc đẩy nhiều sáng kiến nhằm kiểm soát nguồn phát thải mê-tan. Một trong những nỗ lực đáng chú ý là Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu (Global Methane Pledge), được khởi động tại Hội nghị COP26. Sáng kiến đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% lượng phát thải mê-tan toàn cầu vào năm 2030 so với mức năm 2020, với sự tham gia của hơn 150 quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc kiểm soát phát thải cần được triển khai đồng bộ trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là nông nghiệp, quản lý chất thải và năng lượng. Các giải pháp như cải thiện phương thức chăn nuôi, xử lý chất thải hữu cơ, thu hồi khí mê-tan tại bãi chôn lấp và kiểm soát rò rỉ khí trong quá trình khai thác, vận chuyển nhiên liệu hóa thạch có ý nghĩa thiết thực.

Trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu tiếp tục gia tăng, cắt giảm mê-tan không chỉ góp phần hạn chế hiệu ứng nhà kính mà còn tạo thêm dư địa để các quốc gia thực hiện những cam kết khí hậu. Đây được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm kiểm soát tốc độ nóng lên toàn cầu và tiến gần hơn tới mục tiêu giới hạn mức tăng nhiệt độ ở ngưỡng 1,5°C.

Bài liên quan
  • Biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sau cháy rừng
    Không chỉ tàn phá thảm thực vật và hệ sinh thái, cháy rừng còn có thể để lại những hệ lụy nghiêm trọng đối với tài nguyên nước. Tro bụi, bùn đất và các chất hữu cơ từ những khu vực bị thiêu rụi theo dòng chảy tràn xuống sông, suối, hồ chứa, khiến nguồn nước sinh hoạt đối mặt nguy cơ ô nhiễm kéo dài nhiều năm, thậm chí hơn một thập kỷ.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Khí mê-tan gia tăng, cảnh báo sức ép trong ứng phó biến đổi khí hậu
(*) Bản quyền thuộc về Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.