Mưa lớn dịch chuyển bất thường, miền Trung gia tăng nguy cơ ngập lụt, sạt lở

Đợt mưa lớn tại miền Trung những ngày qua đang có sự thay đổi đáng chú ý khi vùng mưa không còn tập trung chủ yếu ở khu vực Trung và Nam Trung Bộ mà dịch chuyển lên phía Bắc. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 24/9, khu vực Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và phía Bắc Quảng Trị có mưa lớn, lượng mưa phổ biến 40-80mm, cục bộ có nơi trên 150mm.

Trong đêm 23 và sáng sớm 24/9, mưa vừa, mưa to và dông xuất hiện tại Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, phía Nam Khánh Hòa và phía Đông Lâm Đồng. Một số điểm ghi nhận lượng mưa lớn trong thời gian ngắn. Từ 19h ngày 23/9 đến 3h ngày 24/9, Kỳ Hợp (Hà Tĩnh) ghi nhận 83,8mm; Hải Thái (Quảng Trị) 102mm; Bình Thành (Huế) 88,4mm và Hòa Phú (Đà Nẵng) 81,8mm.

Điểm đáng lưu ý của đợt mưa không chỉ nằm ở tổng lượng nước mà còn ở cường suất mưa trong thời gian ngắn. Khi lượng mưa lớn tập trung trong vài giờ, hệ thống tiêu thoát nước đô thị, sông suối nhỏ và các khu vực có địa hình dốc có thể nhanh chóng quá tải. Đất đã bão hòa nước sau nhiều ngày mưa cũng làm gia tăng nguy cơ lũ quét và sạt lở.

Từ ngày 24 đến 25/9, khu vực từ Nghệ An đến Quảng Trị tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 60-120mm, cục bộ có nơi trên 200mm. Một số nơi có khả năng xuất hiện mưa cường độ lớn trên 80mm trong 3 giờ, cần đặc biệt lưu ý tại vùng trũng thấp, đô thị và khu vực miền núi.

Trong khi đó, mưa tại Nam Trung Bộ và Nam Bộ có xu hướng giảm. Khu vực Ninh Thuận và Bình Thuận cũ vẫn có mưa vừa, mưa to trong ngày 24/9 nhưng giảm dần từ đêm. Nam Bộ phổ biến mưa 20-40mm, cục bộ trên 80mm. Dù lượng mưa giảm, dông vẫn có thể đi kèm lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Tại Bắc Bộ, đồng bằng Bắc Bộ và phía Nam Phú Thọ tiếp tục có mưa rào, dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Hà Nội có khả năng xuất hiện mưa rào và dông vào sáng và đêm, nhiệt độ cao nhất 30-32 độ C.

Diễn biến đợt mưa cho thấy thời tiết đang có sự thay đổi nhanh về không gian, thời gian và cường suất. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, những biến động của chế độ mưa và nguy cơ gia tăng các hiện tượng cực đoan đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro thiên tai.

Tuy nhiên, một đợt mưa cụ thể hoặc sự dịch chuyển của vùng mưa không thể tự thân được xem là bằng chứng của biến đổi khí hậu. Điều cần quan tâm là xu thế dài hạn của các hiện tượng cực đoan và khả năng thích ứng của hệ thống hạ tầng, đô thị và cộng đồng trước những biến động ngày càng khó lường của thời tiết.

Theo dự báo, ngày 25/9, mưa lớn tại miền Trung có xu hướng thu hẹp phạm vi, tập trung chủ yếu ở phía Nam Nghệ An, Hà Tĩnh và khu vực Quảng Bình cũ, với lượng mưa phổ biến 20-50mm, cục bộ có nơi trên 100mm.

Trong thời gian mưa còn tiếp diễn, các địa phương cần tiếp tục theo dõi sát cảnh báo thời tiết, đặc biệt tại những khu vực có nguy cơ ngập sâu, lũ quét và sạt lở đất. Việc cập nhật kịp thời diễn biến mưa và chủ động ứng phó theo từng địa bàn là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại do thời tiết cực đoan.

Mưa lớn kéo dài, 8 tỉnh thành cảnh báo nguy cơ lũ quét, sạt lở đất