Nghệ An đẩy mạnh bảo tồn nguồn gene bản địa quý hiếm

Theo nội dung đề án, tỉnh sẽ tổ chức khảo sát nguồn gene theo từng vùng sinh thái; đánh giá hiện trạng các nguồn gene cần bảo tồn, bao gồm giống cây trồng nông nghiệp, lâm nghiệp, cây dược liệu, vật nuôi, các loài thủy sản bản địa có giá trị kinh tế và các loài hoang dã có quan hệ gần với giống cây trồng, vật nuôi. Trên cơ sở đó, đề xuất hình thức bảo tồn phù hợp, xây dựng các mô hình bảo tồn gắn với khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn gene.

Đề án cũng đặt ra nhiệm vụ điều tra, xác định các nguồn gene mới, quý hiếm, nguy cấp để đề xuất đưa vào danh mục bảo tồn; đồng thời thu thập, lưu giữ nguồn gene mới của cây dược liệu, cây nông nghiệp, lâm nghiệp, vật nuôi, thủy sản và vi sinh vật.

Bên cạnh đó, Nghệ An sẽ lựa chọn các nguồn gene ưu tiên để bảo tồn theo các hình thức như bảo tồn tại chỗ, bảo tồn chuyển chỗ và bảo tồn vật liệu di truyền. Công tác đánh giá, tư liệu hóa nguồn gene và trao đổi thông tin liên quan cũng được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và bảo tồn.

Trên cơ sở kết quả bảo tồn và đánh giá nguồn gene, tỉnh sẽ phát hiện các nguồn gene có tiềm năng để đề xuất và triển khai các nhiệm vụ khai thác, phát triển phục vụ sản xuất, hình thành các sản phẩm hàng hóa theo chuỗi giá trị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Đề án cũng chú trọng xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận đối với các nguồn gene nổi trội, gắn nguồn gốc địa lý và đặc tính đặc thù của nguồn gene với điều kiện tự nhiên, tri thức bản địa. Qua đó, tạo cơ chế pháp lý bảo hộ nguồn gene, làm nền tảng cho xây dựng thương hiệu và nâng cao giá trị kinh tế của các sản phẩm được sản xuất từ nguồn gene bản địa.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là xây dựng các mô hình lưu giữ, bảo tồn an toàn đối với nguồn gene cây nông – lâm nghiệp bản địa (10–12 nguồn gene), cây dược liệu (10–12 nguồn gene), vật nuôi (5–7 nguồn gene), nấm lớn và vi sinh vật (3–5 nguồn gene). Tỉnh sẽ tiến hành đánh giá sơ bộ toàn bộ các nguồn gene được bảo tồn, đồng thời đánh giá chi tiết và tư liệu hóa 12–15 nguồn gene làm cơ sở phục vụ khai thác, phát triển. Dự kiến, từ 15–20 nguồn gene sẽ được khai thác, phát triển và sản xuất thử nghiệm để tạo ra các sản phẩm phục vụ sản xuất.

Cùng với đó, trong giai đoạn 2026–2030, Nghệ An dự kiến đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động Công viên lưu giữ, bảo tồn và khai thác nguồn gene tại Trạm nghiên cứu và ươm tạo công nghệ cao, thuộc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, đặt tại xã Đông Hiếu.

Vườn Quốc gia Côn Đảo bảo tồn hệ sinh thái bền vững thông qua bảo vệ nghiêm ngặt rừng và biển