Tây Âu oằn mình trong nắng nóng cực đoan, Bồ Đào Nha lập kỷ lục 40,3 độ C

Bồ Đào Nha vừa ghi nhận ngày tháng 5 nóng nhất trong lịch sử quan trắc, với nhiệt độ lên tới 40,3 độ C, trong bối cảnh nhiều quốc gia Tây Âu tiếp tục hứng chịu đợt nắng nóng đến sớm bất thường.

Ngày 28/5, Cơ quan Khí tượng Bồ Đào Nha cho biết mức nhiệt 40,3 độ C được ghi nhận tại thị trấn Mora, miền Trung nước này, trong ngày 27/5, vượt kỷ lục 40 độ C từng được thiết lập vào tháng 5/2001. Đây tiếp tục là một dấu mốc cho thấy tình trạng nắng nóng cực đoan ngày càng gia tăng tại châu Âu.

Tại Pháp, đợt nắng nóng đến sớm đang gây nhiều xáo trộn đối với hoạt động vận tải đường sắt, từ tình trạng chậm tàu, hủy chuyến đến nguy cơ hỏng hóc hệ thống điều hòa trên các đoàn tàu liên tỉnh và tàu cao tốc.

Những ngày gần đây, Công ty Đường sắt Quốc gia Pháp (SNCF) đã phải hủy một số chuyến tàu liên tỉnh do lo ngại hệ thống điều hòa trên các đoàn tàu cũ không thể vận hành ổn định dưới nền nhiệt cao bất thường. Nhiều hành khách cũng phải đối mặt với tình trạng tàu chậm giờ hoặc thời gian chờ đợi kéo dài vì các sự cố kỹ thuật liên quan đến nắng nóng.

Theo các chuyên gia giao thông, nhiệt độ cực đoan không chỉ ảnh hưởng đến sự thoải mái của hành khách mà còn tạo áp lực lớn lên toàn bộ hệ thống kỹ thuật đường sắt. Nắng nóng làm gia tăng nguy cơ quá tải đối với thiết bị điện, điện tử, máy biến áp và hệ thống làm mát trên tàu. Ngay cả các đoàn tàu hiện đại cũng khó tránh khỏi tác động từ thời tiết cực đoan.

Bên cạnh đó, nắng nóng đến sớm hơn thường lệ khiến nhiều chương trình bảo dưỡng theo mùa của SNCF chưa kịp hoàn tất. Trong điều kiện bình thường, việc kiểm tra, vệ sinh và nâng cấp hệ thống làm mát thường kéo dài đến cuối tháng 6. Tuy nhiên, nền nhiệt tăng mạnh ngay từ cuối tháng 5 đã khiến nhiều hạng mục chưa hoàn thành trước khi bước vào cao điểm mùa Hè.

Không chỉ đội tàu, cơ sở hạ tầng đường sắt cũng chịu tác động trực tiếp khi dây điện trên cao và nhiều thiết bị kỹ thuật phải hoạt động trong điều kiện nhiệt độ vượt xa mức tính toán ban đầu khi thiết kế. Các chuyên gia nhận định phần lớn đội tàu hiện nay được phát triển từ nhiều năm trước, thời điểm biến đổi khí hậu chưa được xem là yếu tố trọng tâm trong quy hoạch hạ tầng giao thông.

Để giảm thiểu rủi ro, SNCF đang tăng cường kiểm tra hệ thống điều hòa, thiết bị làm mát động cơ, máy biến áp và các linh kiện nhạy cảm với nhiệt độ. Hoạt động tại các trung tâm bảo trì cũng được đẩy mạnh nhằm bảo đảm khả năng vận hành của đội tàu trong mùa Hè năm nay.

Về dài hạn, SNCF kỳ vọng thế hệ tàu cao tốc mới TGV M sẽ giúp nâng cao khả năng thích ứng với các đợt nắng nóng cực đoan. Các đoàn tàu này được trang bị pin dự phòng cho phép duy trì điều hòa không khí ngay cả khi xảy ra sự cố hoặc tàu phải dừng khẩn cấp. Đây được xem là bước tiến quan trọng khi điều hòa không còn chỉ là yếu tố tiện nghi mà đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với an toàn và sức khỏe hành khách.

Song song với việc đổi mới đội tàu, ngành đường sắt Pháp cũng đang thử nghiệm nhiều giải pháp thích ứng khác như sơn mái tàu màu sáng để phản xạ nhiệt, sử dụng kính chống tia cực tím và vật liệu hạn chế hấp thụ nhiệt nhằm giảm nhiệt độ trong khoang hành khách.

Trong khi đó, tại Anh, số người thiệt mạng do đuối nước trong đợt nắng nóng kỷ lục đã tăng lên 11 người. Hàng loạt vụ đuối nước xảy ra tại nhiều địa phương như Lincoln, Halifax, Rotherham, Warwickshire, Cheshire, Lancashire và xứ Wales, trong đó phần lớn nạn nhân là thanh thiếu niên.

Các vụ việc xảy ra trong bối cảnh nước Anh đang trải qua đợt nắng nóng hiếm thấy, với nhiệt độ tại sân bay Heathrow và khu vực Kew Gardens ở phía Tây London lên tới 35,1 độ C trong ngày 26/5. Cơ quan Khí tượng Anh dự báo thời tiết nắng nóng có thể tiếp diễn trong vài ngày tới trước khi dịu dần vào cuối tuần. Nhà chức trách tiếp tục khuyến cáo người dân hạn chế bơi lội tại các khu vực nguy hiểm như sông, hồ và vùng nước lạnh ngoài trời.

Liên hợp quốc cảnh báo nắng nóng kỷ lục là “hồi chuông” của khủng hoảng khí hậu