Cảnh báo: Nắng nóng, dông lốc và mưa lớn có khả năng gia tăng từ nay đến cuối năm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong bối cảnh ENSO có xu hướng chuyển sang trạng thái El Niño, thời tiết từ nay đến cuối năm 2026 được dự báo sẽ xuất hiện nhiều yếu tố nguy hiểm và cực đoan hơn.

Cơ quan khí tượng nhận định nắng nóng có xu hướng gia tăng, mưa lớn cục bộ xuất hiện nhiều hơn, trong khi hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới cũng có nhiều biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống.

Nắng nóng tăng, nguy cơ mưa lớn cục bộ

Thông tin về xu thế khí hậu trong thời gian tới, ông Nguyễn Đức Hòa - Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia - cho biết ENSO hiện duy trì trạng thái trung tính, với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương trong tuần đầu tháng 4 ở mức âm 0,2 độ C.

Theo dự báo, trong ba tháng tới, ENSO tiếp tục duy trì trạng thái trung tính với xác suất từ 35-45%, đồng thời khả năng chuyển sang El Niño tăng lên mức 55-65%.

Trên cơ sở đó, từ tháng 5 đến tháng 7/2026, bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền được dự báo ở mức cao hơn trung bình nhiều năm. Trung bình trên Biển Đông có khoảng 3,2 cơn, trong đó khoảng 1,2 cơn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền.

Đáng chú ý, bão, áp thấp nhiệt đới cùng với gió mùa Tây Nam có thể gây gió mạnh và sóng lớn, ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của tàu thuyền trên biển.

Về lượng mưa, mùa mưa tại Bắc Bộ, khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ được dự báo bắt đầu tương đương trung bình nhiều năm, phổ biến từ giữa tháng 5; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ có thể bắt đầu từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5.

Trong tháng 5/2026, tổng lượng mưa trên phạm vi cả nước phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Sang tháng 6, lượng mưa tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế có thể cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, trong khi các khu vực còn lại cơ bản tương đương.

Đến tháng 7/2026, lượng mưa trên cả nước nhìn chung cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, ngoại trừ khu vực duyên hải Nam Trung Bộ ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm.

“Cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to ở các khu vực trên,” ông Hòa nói.

Đối với nắng nóng, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho rằng trong ba tháng tới, nắng nóng sẽ tiếp tục xuất hiện và có xu hướng gia tăng về cường độ tại Bắc Bộ và Trung Bộ. Riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, nắng nóng có thể giảm dần từ cuối tháng 5/2026.

“Số ngày nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và so với cùng kỳ năm 2025,” chuyên gia Nguyễn Đức Hòa thông tin.

Trong điều kiện thời tiết như trên, cơ quan khí tượng cảnh báo khả năng xuất hiện dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh trên phạm vi cả nước. Các hiện tượng này, cùng với nắng nóng và mưa lớn, có thể gây tác động tiêu cực đến sản xuất và sức khỏe cộng đồng.

Gia tăng hiện tượng thời tiết cực đoan cuối năm

Đối với giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2026, ông Nguyễn Đức Hòa cho biết ENSO nhiều khả năng chuyển hẳn sang trạng thái El Niño, với xác suất khoảng 80-90%, trong khi khả năng duy trì trạng thái trung tính chỉ còn từ 10-20%.

Theo nhận định của cơ quan khí tượng, từ tháng 8 đến tháng 9/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, thậm chí có nơi cao hơn nữa.

Điều này đồng nghĩa với việc nắng nóng tại Bắc Bộ và Trung Bộ sẽ tiếp tục kéo dài trong tháng 8 và tháng 9, với mức độ gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm cũng như cùng kỳ năm 2025.

Từ đầu tháng 9/2026, nắng nóng tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần. Trong khi đó, khu vực Trung Bộ có thể giảm nhiệt từ nửa cuối tháng 9.

Trong cùng thời kỳ, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Trung bình trên Biển Đông có khoảng 6,8 cơn, trong đó khoảng 2,8 cơn ảnh hưởng đến đất liền.

Về lượng mưa, tháng 8/2026 phổ biến ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Sang tháng 9, tổng lượng mưa trên cả nước được dự báo thấp hơn từ 5-20%, ngoại trừ khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ vẫn duy trì ở mức tương đương trung bình nhiều năm.

Trong tháng 10/2026, tổng lượng mưa trên phạm vi cả nước tiếp tục thấp hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, riêng Bắc Bộ cơ bản tương đương.

Đáng chú ý, trong giai đoạn này, nguy cơ xuất hiện dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh được dự báo sẽ gia tăng trên phạm vi cả nước.

Chuyên gia Nguyễn Đức Hòa cho biết với điều kiện khí tượng trên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo gió mùa Tây Nam và bão, áp thấp nhiệt đới có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông. Song song với đó, nắng nóng, mưa lớn và dông, lốc, sét, mưa đá, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.

Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan có thể xảy ra như nắng nóng, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất…

“Do đó, đề nghị thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp; đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, cùng với đó đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh,” chuyên gia Nguyễn Đức Hòa lưu ý.

Nguy cơ El Nino mạnh năm 2026: Việt Nam đối mặt nắng nóng, thiên tai cực đoan