Cao điểm không khí lạnh: Vùng núi có thể xuất hiện bao nhiêu đợt tuyết rơi?

Chiều 18/12, đợt tuyết đầu tiên của mùa đông 2025–2026 đã được ghi nhận trên đỉnh Fansipan, khi nhiệt độ giảm xuống khoảng 1–2 độ C. Tuyết rơi nhẹ trong vài phút, lượng không nhiều và tan nhanh. Đây được xem là tín hiệu cho thấy các đợt không khí lạnh mạnh vẫn có thể tạo điều kiện hình thành tuyết ở vùng núi cao.

Theo chuyên gia thời tiết Lê Thị Xuân Lan, tuyết tại Sa Pa thường xuất hiện trong những năm La Nina có cường độ mạnh. Năm nay, La Nina không quá mạnh nhưng không khí lạnh lại hoạt động sớm, có thời điểm tăng cường mạnh, vì vậy vẫn có khả năng xuất hiện thêm một vài ngày có tuyết hoặc mưa tuyết trong giai đoạn chính đông.

“Sau Tết Dương lịch, nếu các đợt không khí lạnh mạnh dồn dập, Sa Pa có thể xuất hiện tuyết. Tuy nhiên, tuyết năm nay nhiều khả năng rơi muộn và không kéo dài do các đợt rét có tính gián đoạn”, bà Lan nhận định.

Theo phân tích khí tượng, không khí lạnh tràn xuống nước ta thường diễn ra theo từng chuỗi dồn dập rồi gián đoạn. Tháng 11 vừa qua ghi nhận nhiều ngày rét đậm, rét hại, băng giá và sương muối xuất hiện ở nhiều nơi, kể cả Hà Nội. Trong khi đó, tháng 12 – vốn được coi là chính đông lại có xu hướng “nghỉ nhịp”, số ngày rét đậm giảm, được đánh giá là diễn biến bất thường.

Bên cạnh đó, xu hướng nhiệt độ tại Sa Pa và các khu vực vùng núi đang chịu tác động của biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa. Những hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất xuất hiện nhiều hơn, phản ánh sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển toàn cầu.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong ba tháng đầu năm 2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất 60–65%. Không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm, song vẫn có thể gây ra các đợt rét đậm, rét hại ngắn ngày.

Đặc biệt, vùng núi phía Bắc cần đề phòng những đợt rét mạnh khiến nhiệt độ giảm sâu xuống dưới 5 độ C, kèm theo sương muối, băng giá và khả năng mưa tuyết cục bộ. Nhiệt độ trung bình tháng 1/2026 tại miền Bắc dự kiến cao hơn khoảng 0,5–1 độ C so với trung bình nhiều năm, song các đợt rét cực đoan vẫn có thể xảy ra.

Không khí lạnh tăng cường không chỉ gây rét buốt mà còn kéo theo mưa lớn cục bộ ở Trung Bộ, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và biển động mạnh trên các vùng biển. Băng giá, sương muối có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, vật nuôi và cây trồng.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân vùng núi cao cần chủ động các biện pháp phòng chống rét, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và theo dõi sát các bản tin dự báo để kịp thời ứng phó với những đợt không khí lạnh mạnh trong thời gian tới.

Không khí lạnh tăng cường, miền Bắc rét đậm rét hại