Châu Á tăng tốc đưa hydro xanh vào giao thông

Thị trường hydro tiếp tục mở rộng

Hydro hiện được sử dụng trong nhiều lĩnh vực trên thế giới, từ các ngành công nghiệp nặng như sản xuất thép, lọc dầu đến sản xuất điện và lưu trữ năng lượng tái tạo.

Tại châu Á, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng kéo theo số lượng người tập trung tại các thành phố ngày càng lớn. Mật độ phương tiện sử dụng động cơ diesel cao khiến tình trạng ùn tắc giao thông và ô nhiễm không khí trở thành vấn đề đáng quan tâm.

Trước yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, nhiều thành phố đang tìm kiếm các loại nhiên liệu sạch hơn để thay thế nhiên liệu hóa thạch cho ô tô, xe tải và xe buýt.

Xe điện chạy pin (BEV) và xe điện sử dụng pin nhiên liệu hydro (FCEV) được xem là những lựa chọn có tiềm năng trong quá trình chuyển đổi giao thông đường bộ. Tuy nhiên, trong khi BEV đã nhanh chóng được phổ biến, FCEV vẫn cần thêm thời gian để phát triển trên quy mô lớn.

Theo số liệu của Marketdataforecast, thị trường sản xuất hydro tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang giữ vai trò dẫn đầu trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Quy mô thị trường đạt 47,31 tỷ USD năm 2025 và được dự báo tăng lên 123,49 tỷ USD vào năm 2034, từ mức 52,63 tỷ USD năm 2026.

Nhật Bản đang thúc đẩy mục tiêu xây dựng một “xã hội sử dụng hydro”, trong đó có các sáng kiến như Trung tâm nghiên cứu năng lượng hydro Fukushima.

Tại Hàn Quốc, lộ trình phát triển kinh tế hydro đặt mục tiêu sản xuất 6,2 triệu tấn hydro vào năm 2040, đi kèm nguồn vốn đầu tư 38 tỷ USD.

Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục mở rộng nhanh cơ sở hạ tầng hydro và các hệ thống pin nhiên liệu.

Đường sắt trở thành lĩnh vực được chú trọng

Tại Ấn Độ và Trung Quốc, đường sắt được xác định có thể trở thành một trong những nguồn tạo nhu cầu quan trọng đối với hydro, bên cạnh những lĩnh vực tiêu thụ lớn như sản xuất thép và vận tải biển.

Ấn Độ đang chú trọng nâng cấp hệ thống đường sắt với chi phí thấp và đã giới thiệu chuyến tàu chạy bằng hydro đầu tiên của nước này vào tháng trước. Đoàn tàu hoạt động trên tuyến đường dài 90km, có sức chứa khoảng 2.600 hành khách.

Theo CNBC, Ấn Độ cũng chuẩn bị đưa vào vận hành 35 đoàn tàu chạy bằng hydro thuộc sáng kiến “hydro cho di sản”. Các đoàn tàu này dự kiến được sử dụng trên những tuyến đường sắt di sản và đường sắt vùng núi.

Trong tháng 7, Ấn Độ khởi công 12 dự án liên quan đến hydro, trong đó có việc đưa vào sử dụng 70 phương tiện chạy bằng hydro, gồm 27 xe buýt và 43 xe tải. Cùng với đó là kế hoạch xây dựng 16 trạm tiếp nhiên liệu hydro trên 21 tuyến đường trên cả nước.

Thông qua chương trình “Sứ mệnh hydro xanh quốc gia”, New Delhi cũng đầu tư vào công nghệ pin nhiên liệu hydro nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm toàn cầu về sản xuất, sử dụng và xuất khẩu hydro xanh.

Tại Nhật Bản, Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản dự kiến đưa đoàn tàu lai hydro HYBARI vào khai thác trước khi kết thúc năm tài chính 2027.

Theo nhận định được CNBC dẫn lại từ Giám đốc điều hành Frost & Sullivan khu vực châu Á - Thái Bình Dương Ravi Krishnaswamy, đầu tư vào tàu hỏa chạy bằng hydro vẫn là một giải pháp khử carbon mang tính chuyên biệt, nhưng có khả năng tạo thêm nhu cầu và thúc đẩy hệ sinh thái hydro phát triển trong dài hạn.

Các nước đẩy mạnh phương tiện chạy bằng hydro

Tại Hàn Quốc, thành phố Daejeon dự kiến đưa vào vận hành 34 toa tàu điện chạy bằng hydro vào năm 2028.

Theo Pulse.mk, các nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc gần đây kêu gọi chính phủ tăng cường hỗ trợ chính sách nhằm tạo lợi thế tiên phong trên thị trường xe thương mại sử dụng hydro.

Động thái này diễn ra sau khi Toyota Motor Corp. của Nhật Bản tuyên bố tham gia toàn diện thị trường pin nhiên liệu hydro dành cho xe thương mại vào tháng trước.

Trước đó, Hyundai Motor của Hàn Quốc đã trở thành nhà sản xuất đầu tiên trên thế giới đưa dòng xe tải điện hạng nặng chạy bằng hydro ra thị trường vào năm 2020.

Trung Quốc cũng đạt những bước tiến trong lĩnh vực đường sắt sử dụng hydro. Năm ngoái, CRRC Changchun đã giới thiệu đoàn tàu du lịch chạy bằng hydro đầu tiên của nước này.

Trong giai đoạn 2021-2025, Trung Quốc dành khoảng 8,5 tỷ NDT, tương đương 1,26 tỷ USD, để thúc đẩy việc đưa khoảng 40.000 xe điện chạy bằng hydro vào sử dụng và xây dựng 574 trạm tiếp nhiên liệu hydro.

Những động thái trên cho thấy các nền kinh tế lớn tại châu Á đang từng bước mở rộng ứng dụng hydro trong giao thông, từ đường sắt đến xe buýt, xe tải và phương tiện thương mại, qua đó thúc đẩy quá trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và phát triển hệ sinh thái năng lượng hydro.

Hà Nội triển khai loạt chính sách giao thông xanh