Chuyển đổi xanh

EVFTA: Tăng tốc chuyển đổi xanh để xuất khẩu thực phẩm sang EU

Khang Vũ • 10:31 19/11/2026

Sáng 18/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Việt Nam) tổ chức hội thảo EVFTA - Xu hướng chuyển đổi xuất khẩu bền vững và cách thức tiếp cận thị trường châu Âu đối với ngành Lương thực thực phẩm Việt Nam.

Hội thảo tập trung cập nhật những thay đổi trong chính sách thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu môi trường của Liên minh châu Âu (EU), giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng đáp ứng điều kiện nhập khẩu và khai thác hiệu quả ưu đãi từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA).

truy-xuat.png
Truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng nông sản

Thị trường EU mở rộng, tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe

Theo thông tin tại hội thảo, trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EU đạt khoảng 74 tỷ USD, vượt mức 73,8 tỷ USD của cả năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 57,42 tỷ USD, tăng 23,3%; nhập khẩu đạt 16,58 tỷ USD, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm trước. Việt Nam xuất siêu sang EU khoảng 40,8 tỷ USD.

Ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam, cho biết sau sáu năm thực thi EVFTA, tổng kim ngạch thương mại hai chiều EU – Việt Nam lũy kế đã vượt 356 tỷ EUR. Các mặt hàng nông, lâm, thủy sản tiếp tục ghi nhận nhiều cơ hội tăng trưởng tại thị trường này.

Tuy nhiên, bên cạnh ưu đãi thuế quan, EU ngày càng đặt ra yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm môi trường và minh bạch chuỗi cung ứng. Các quy định liên quan đến chống phá rừng (EUDR), bao bì và chất thải bao bì (PPWR) cùng những tiêu chuẩn phát triển bền vững đang tạo sức ép đổi mới đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Ông Jean-Jacques Bouflet lưu ý một số cảnh báo của EU liên quan đến chất gây dị ứng không được khai báo, vi khuẩn và hóa chất thôi nhiễm từ bao bì trong sản phẩm nhập khẩu. Doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP) và kiểm nghiệm chất lượng trước khi xuất khẩu.

Chế biến sâu gắn với thực hành ESG và kinh tế tuần hoàn

Theo bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang chế biến sâu, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thu Thủy, Đồng Chủ tịch Tiểu ban Thực phẩm, Nông nghiệp và Nuôi trồng Thủy sản của EuroCham, cho rằng một trong những thách thức lớn là khả năng chứng minh nguồn gốc sản phẩm, kiểm soát đồng bộ chuỗi sản xuất và cung cấp dữ liệu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được dẫn tại hội thảo, 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 62,89 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, khả năng gia tăng giá trị của nhiều mặt hàng vẫn còn hạn chế.

Khảo sát của đại diện Hiệp hội châu Á về Phát triển Xã hội và Cải thiện Bền vững (ASSIST) cho thấy 91,9% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa được khảo sát đánh giá ESG và kinh tế tuần hoàn có vai trò quan trọng. Dù vậy, chỉ 11,4% đã tích hợp các yếu tố này vào hoạt động hoặc chiến lược dài hạn.

Những rào cản chủ yếu gồm hạn chế tài chính, thiếu nhân lực chuyên môn, năng lực quản lý dữ liệu ESG còn yếu và khó tiếp cận nguồn vốn xanh.

Đối với ngành thực phẩm, các giải pháp cần được ưu tiên là sử dụng hiệu quả nước và tài nguyên, quản lý chất thải hữu cơ, giảm phát thải trong sản xuất, phát triển bao bì thân thiện môi trường và minh bạch nguồn gốc nguyên liệu.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, việc tăng cường đào tạo, tư vấn, phát triển hạ tầng số và thúc đẩy hợp tác công – tư cũng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuyển đổi.

Thực tế cho thấy, tận dụng EVFTA không chỉ là câu chuyện ưu đãi thuế quan hay mở rộng thị trường. Khả năng kiểm soát tác động môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao tỷ trọng chế biến sâu sẽ quyết định sức cạnh tranh lâu dài của thực phẩm Việt Nam tại châu Âu.

Bài liên quan

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
EVFTA: Tăng tốc chuyển đổi xanh để xuất khẩu thực phẩm sang EU
(*) Bản quyền thuộc về Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.