Chuyển đổi xanh giao thông: Không bắt buộc người dân sử dụng xe thuần điện

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 11281/VPCP-CN ngày 5/11/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về việc hoàn thiện Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải và Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong giao thông vận tải.

Theo đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc họp ngày 2/11/2026 về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics.

Đồng thời, Bộ Xây dựng cần tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ đối với dự thảo Quyết định phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải và dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong giao thông vận tải. Các dự thảo phải được rà soát để bảo đảm không trùng lặp với nội dung của Chiến lược phát triển ngành logistics và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/11/2026.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng yêu cầu các dự thảo chính sách phải thể hiện rõ hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm khuyến khích người dân, doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sang sử dụng phương tiện giao thông xanh. Quá trình này cần căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông.

Đặc biệt, không đưa vào chính sách các quy định mang tính bắt buộc hoặc có thể được hiểu là thiết lập lộ trình bắt buộc đối với chủ phương tiện, người dân và doanh nghiệp phải chuyển sang sử dụng phương tiện thuần điện, phương tiện giao thông xanh, nhất là đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Yêu cầu này nhấn mạnh định hướng chuyển đổi xanh trong giao thông cần dựa trên cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện và bảo đảm quyền chủ động lựa chọn của người sử dụng phương tiện. Khả năng chuyển đổi giữa các nhóm đối tượng không giống nhau, phụ thuộc vào nguồn lực tài chính, nhu cầu đi lại, hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như điều kiện hạ tầng tại từng khu vực. Vì vậy, chính sách cần có tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn thay vì áp dụng một phương thức chuyển đổi đồng loạt.

Giao thông vận tải là lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa và đời sống xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong hoạt động vận tải cũng là nguồn phát sinh khí thải, góp phần gây ô nhiễm không khí và gia tăng phát thải khí nhà kính. Chuyển đổi năng lượng xanh vì thế được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm tác động môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và thực hiện các mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu.

Quá trình này không chỉ dừng ở việc thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu truyền thống bằng phương tiện điện, mà còn cần gắn với tổ chức lại hoạt động vận tải, phát triển hạ tầng và cải thiện hiệu quả khai thác các loại hình giao thông. Trong đó, việc phát triển hệ thống hạ tầng phục vụ phương tiện xanh, nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ và xây dựng cơ chế khuyến khích phù hợp sẽ tạo thêm động lực cho người dân, doanh nghiệp tham gia chuyển đổi.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải và Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh cần gắn kết với định hướng phát triển logistics quốc gia. Đây là lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả lưu thông hàng hóa, chi phí vận tải và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Việc xây dựng chính sách đồng bộ, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chuyển đổi xanh trong giao thông vận tải theo lộ trình hợp lý, hài hòa giữa mục tiêu giảm phát thải và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Việt Nam đẩy mạnh giao thông xanh: Từ xe điện đến hạ tầng năng lượng