Đại dương nóng kỷ lục: “Tấm lá chắn khí hậu” đang quá tải

Theo nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Advances in Atmospheric Sciences, lượng nhiệt mà đại dương hấp thụ trong năm 2025 lớn gấp khoảng 200 lần tổng lượng điện năng mà nhân loại tiêu thụ. Điều này cho thấy đại dương đang gánh phần lớn “gánh nặng” của hiện tượng nóng lên toàn cầu, nhưng khả năng điều hòa khí hậu của hệ thống này đang dần chạm ngưỡng chịu đựng.

Giáo sư John Abraham (Đại học St Thomas, Mỹ), thành viên nhóm nghiên cứu, nhận định: “Sự nóng lên toàn cầu thực chất chính là sự nóng lên của đại dương. Muốn biết Trái đất đang ấm lên đến mức nào, chỉ cần nhìn vào nhiệt độ nước biển”.

Theo các nhà khoa học, việc nhiệt độ đại dương liên tục phá kỷ lục qua từng năm đã trở thành một xu hướng đáng báo động. Sự ấm lên này đang làm gia tăng cường độ và tần suất các cơn bão, gây ra những trận mưa lũ nghiêm trọng hơn, đồng thời hình thành các đợt sóng nhiệt biển đe dọa nhiều loài sinh vật đến bờ vực tuyệt chủng. Ngoài ra, nhiệt độ nước biển tăng cũng góp phần đẩy nhanh quá trình mực nước biển dâng, trực tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng tỷ người dân ở các vùng ven biển.

Dựa trên dữ liệu quan trắc từ giữa thế kỷ 20, giới khoa học ước tính nhiệt độ đại dương hiện đã ở mức cao nhất trong vòng 1.000 năm, còn tốc độ tăng nhiệt được cho là nhanh nhất trong khoảng 2.000 năm qua. Khác với khí quyển vốn chịu ảnh hưởng của các hiện tượng tự nhiên như El Niño hay La Niña, đại dương có khả năng tích nhiệt trong thời gian rất dài, khiến tác động của quá trình ấm lên trở nên dai dẳng và khó đảo ngược.

Tuy vậy, tình trạng nóng lên không diễn ra đồng đều trên toàn cầu. Trong năm 2025, các “điểm nóng” nhiệt tập trung chủ yếu ở vùng nhiệt đới, Nam Đại Tây Dương, Bắc Thái Bình Dương và đặc biệt là Nam Đại Dương – nơi các nhà khoa học đang lo ngại về tốc độ tan băng biển ngày càng nhanh.

Bên cạnh đó, xu hướng ấm lên cũng được ghi nhận tại Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, nơi nước biển đang trở nên mặn hơn, bị axit hóa nhanh hơn và ngày càng thiếu oxy.

Nhóm nghiên cứu nhận định đây là một “sự thay đổi trạng thái sâu sắc của đại dương”, khiến các hệ sinh thái biển trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Qua đó, các nhà khoa học một lần nữa nhấn mạnh sự cấp thiết của các hành động khí hậu nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính.

“Khi thế giới tiếp tục nóng lên, nhiệt độ toàn cầu và đại dương sẽ còn lập thêm nhiều kỷ lục mới. Yếu tố bất định lớn nhất của khí hậu hiện nay chính là hành động của con người. Nếu cùng nhau giảm phát thải, chúng ta vẫn có thể hướng tới một tương lai khí hậu ổn định và bền vững hơn”, Giáo sư John Abraham nhấn mạnh.

Thanh Hóa chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững