Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026: Từ chính sách đến hành động

Môi trường và khí hậu – nền tảng của phát triển bền vững

Diễn đàn là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026. Sự kiện đồng thời là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thực chất cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh: Bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là lựa chọn chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường sức chống chịu của nền kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh nhiều thách thức môi trường ngày càng hiện hữu, diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi thẳng thắn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để đưa chính sách vào thực tiễn hiệu quả hơn.

Phát biểu chào mừng Diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cho biết, với đặc thù là địa phương có biển, đồng bằng, trung du và miền núi, Nghệ An nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững lâu dài. Địa phương luôn quán triệt quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh các thách thức môi trường ngày càng gia tăng, chủ đề “Từ chính sách đến hành động” được lựa chọn với mong muốn tạo không gian trao đổi thực chất, nhận diện những khó khăn, điểm nghẽn trong quá trình triển khai chính sách, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để đưa chính sách đi vào cuộc sống.

Diễn đàn diễn ra trong thời điểm Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới, tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, quản lý phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon trong nước.

Trong phần tham luận với chủ đề “Những chính sách mới và tác động thực tế”, các đại biểu tập trung trao đổi về những điểm mới của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; các quy định liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính; bảo vệ môi trường không khí và kinh nghiệm phát triển các mô hình đô thị xanh.

Các ý kiến tại Diễn đàn thống nhất cho rằng, việc hoàn thiện thể chế cần hướng đến sự minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi từ phương thức quản lý tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát hiệu quả.

Các ý kiến tại Diễn đàn thống nhất cho rằng, việc hoàn thiện thể chế cần hướng đến sự minh bạch, ổn định, dễ thực hiện; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi từ phương thức quản lý tiền kiểm sang quản lý rủi ro có kiểm soát, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát hiệu quả.

Bên cạnh đó, nhiều đại biểu đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn, xây dựng thị trường carbon và tháo gỡ các vướng mắc cho địa phương, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật.

Theo định hướng của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Diễn đàn tập trung thảo luận năm nhóm vấn đề trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế, chính sách về môi trường và khí hậu; nhận diện các vấn đề môi trường cấp bách, đặc biệt là ô nhiễm không khí; thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng; chia sẻ các mô hình hiệu quả về chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đối thoại đa chiều về chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải

Điểm nhấn của Diễn đàn là phiên tọa đàm với chủ đề “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính”, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Phiên thảo luận tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn gồm sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; kiểm soát ô nhiễm không khí; và quản lý phát thải khí nhà kính.

Nhiều ý kiến thực tiễn từ cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu đã được chia sẻ nhằm làm rõ những khó khăn trong công tác quản lý môi trường hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Không khí đối thoại cởi mở, đa chiều đã tạo điều kiện để các đại biểu trực tiếp trao đổi với khách mời, góp phần hoàn thiện các kiến nghị chính sách và thúc đẩy các giải pháp hành động hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Phát biểu bế mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định áp lực môi trường sẽ tiếp tục gia tăng cùng quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, phát triển hạ tầng và tăng trưởng kinh tế. Những vấn đề như ô nhiễm không khí, suy giảm chất lượng môi trường, quản lý chất thải, phát thải khí nhà kính và các rủi ro khí hậu đang tác động ngày càng trực tiếp đến sức khỏe người dân cũng như năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Các đại biểu thống nhất nhận định rằng môi trường không thể tiếp tục là lĩnh vực xử lý hậu quả mà phải trở thành nền tảng và động lực cho phát triển bền vững. Chính sách môi trường trong giai đoạn tới cần đóng vai trò định hướng mô hình phát triển theo hướng xanh hơn, tuần hoàn hơn, phát thải thấp hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các rủi ro khí hậu.

Tiếp thu các ý kiến tại Diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ khẩn trương tổng hợp các kiến nghị để phục vụ quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi, bảo đảm hệ thống chính sách mới vừa kiểm soát hiệu quả nguy cơ ô nhiễm, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục đổi mới tư duy quản lý môi trường theo hướng “kiến tạo tuân thủ”, lấy hiệu quả thực thi làm trung tâm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, quan trắc tự động và giám sát thời gian thực trong công tác quản lý môi trường.

Đồng thời, các vấn đề môi trường bức xúc như ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nhựa, ô nhiễm lưu vực sông và các nguồn phát thải lớn sẽ được ưu tiên xử lý thông qua các giải pháp đồng bộ về hạ tầng, công nghệ và chính sách.

Từ cam kết đến hành động thực chất

Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn đối thoại chính sách uy tín, nơi các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học và cộng đồng cùng chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất nhận thức và thúc đẩy hành động vì môi trường.

Thông điệp xuyên suốt của Diễn đàn là: “Từ chính sách đến hành động” không chỉ là chủ đề của một sự kiện mà còn là yêu cầu xuyên suốt đối với quá trình xây dựng và thực thi chính sách môi trường trong giai đoạn hiện nay.

Bởi lẽ, thành công không chỉ nằm ở việc hoàn thiện thể chế, mà quan trọng hơn là biến các chủ trương, cam kết thành hành động cụ thể, thành nguồn lực, công nghệ, mô hình phát triển và những kết quả thiết thực trong đời sống xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững và cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050

Nghệ An sẵn sàng cho chuỗi sự kiện môi trường và biển đảo cấp quốc gia