El Nino mạnh lên, thời tiết cực đoan gia tăng

El Nino được dự báo mạnh lên vào cuối năm

Trong bản cập nhật khí hậu mùa toàn cầu, WMO cho biết nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía Đông xích đạo Thái Bình Dương đang tăng đáng kể. Dự báo nhiệt độ trung bình theo mùa tại các khu vực giám sát trọng điểm sẽ vượt ngưỡng 2°C so với trung bình nhiều năm - ngưỡng đặc trưng của một đợt El Nino mạnh.

Sự gia tăng nhiệt độ đại dương được đánh giá sẽ làm gia tăng xác suất xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, hạn hán, mưa lớn, lũ lụt và bão mạnh tại nhiều khu vực trên thế giới.

WMO cũng nhận định, từ nay đến hết tháng 9/2026, phần lớn các khu vực đất liền nằm trong khoảng từ 60 độ Nam đến 60 độ Bắc - nơi tập trung phần lớn dân số thế giới - sẽ ghi nhận nền nhiệt cao hơn mức trung bình nhiều năm.

Đối với đại dương, khu vực phía Đông đường đổi ngày trên Thái Bình Dương có hơn 80% khả năng xuất hiện nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình. Trong khi đó, nhiệt độ tại Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương nhiệt đới cũng được dự báo cao hơn bình thường.

Về lượng mưa, các mô hình khí hậu cho thấy ảnh hưởng của El Nino sẽ làm gia tăng lượng mưa tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương xích đạo, nhưng khiến nhiều khu vực thuộc Ấn Độ Dương nhiệt đới, tiểu lục địa Ấn Độ và phần lớn Australia thiếu mưa.

Việt Nam có thể xuất hiện đồng thời nắng nóng và mưa lớn

Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, El Nino năm nay đang phát triển theo xu hướng khá rõ nét và sẽ tác động đáng kể đến thời tiết Việt Nam trong những tháng cuối năm.

Tổng hợp từ các mô hình dự báo khí hậu CanSIPS, CFSv2 cùng diễn biến của các đợt El Nino mạnh trong nhiều thập kỷ qua cho thấy, khu vực miền núi phía Bắc có khả năng xuất hiện lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm từ nay đến giữa tháng 10/2026. Sau thời gian này, khu vực có thể chuyển sang giai đoạn khô hạn kéo dài từ giữa tháng 10/2026 đến khoảng tháng 5/2027.

Lượng mưa trong các tháng 7, 8 và 9 được dự báo chịu tác động của hoàn lưu bão kết hợp với dải hội tụ Mai Vũ (Mei-yu front) đang có xu hướng dịch chuyển từ Trung Quốc xuống Việt Nam.

Đối với khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nắng nóng vẫn có khả năng quay trở lại trong tháng 7 và tháng 8 với cường độ đáng lưu ý. Bước sang tháng 9 và tháng 10, nguy cơ xảy ra các đợt mưa lớn tiếp tục gia tăng do ảnh hưởng của bão và rãnh hội tụ nhiệt đới.

Trong khi đó, khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt lượng mưa nghiêm trọng từ cuối năm 2026 đến khoảng tháng 5/2027, làm gia tăng rủi ro hạn hán, thiếu nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Chủ động ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan

Các chuyên gia nhận định, mặc dù El Nino thường gắn với tình trạng nắng nóng và khô hạn, nhưng trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay, hiện tượng này vẫn có thể đi kèm các đợt mưa rất lớn trong thời gian ngắn do tác động của bão và các hình thế thời tiết khác.

Do đó, người dân và chính quyền các địa phương cần theo dõi sát các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, chủ động xây dựng phương án ứng phó với cả hai thái cực của thời tiết, từ nắng nóng, hạn hán đến mưa lớn, ngập úng và lũ quét, nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Nguy cơ siêu El Nino gia tăng, TP Hồ Chí Minh đứng đầu về rủi ro nắng nóng