[Góc nhìn tuần qua]: Năng lượng xanh ở Việt Nam “chuyển dịch tất yếu đến kiến tạo tương lai bền vững”

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu giảm phát thải và hướng tới nền kinh tế carbon thấp đã trở thành tiêu chuẩn chung của thế giới. Việt Nam, với cam kết phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng, không thể đứng ngoài xu thế này. Điểm đáng chú ý là tư duy phát triển năng lượng của Việt Nam đã có sự thay đổi căn bản.

Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu là bảo đảm đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt, thì hiện nay, bài toán năng lượng đã được đặt trong mối quan hệ đa chiều: vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa giảm phát thải, vừa tối ưu chi phí, vừa nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Quy hoạch điện lực quốc gia trong giai đoạn mới đã xác định rõ các trụ cột của hệ thống năng lượng tương lai, trong đó điện gió, điện mặt trời, điện khí, thủy điện tích năng và các nguồn năng lượng mới đóng vai trò trung tâm . Đồng thời, lộ trình giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tiến tới loại bỏ điện than trong dài hạn cũng đã được đặt ra như một định hướng chiến lược.

Mặc dù định hướng phát triển năng lượng xanh tại Việt Nam ngày càng rõ ràng và được thúc đẩy mạnh mẽ bằng các chính sách cụ thể, nhưng quá trình chuyển đổi vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống, từ việc tiếp tục hoàn thiện thể chế nhằm tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn hơn, đến yêu cầu cấp thiết phải nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là lưới điện để đáp ứng sự gia tăng nhanh chóng của các nguồn năng lượng tái tạo; đồng thời, bài toán về nguồn lực tài chính và công nghệ cũng đặt ra áp lực không nhỏ khi chuyển đổi năng lượng đòi hỏi chi phí lớn và sự tham gia đồng bộ của cả khu vực công, khu vực tư nhân cũng như hợp tác quốc tế.

Bên cạnh đó là yêu cầu bảo đảm công bằng trong quá trình chuyển dịch, không để gia tăng khoảng cách phát triển giữa các vùng miền hay tạo ra những tác động bất lợi đối với người lao động và cộng đồng. Tuy nhiên, vượt lên trên những thách thức đó, triển vọng phát triển năng lượng xanh vẫn mở ra rất rõ ràng khi đây được xác định là nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới.

Không chỉ trong lĩnh vực sản xuất điện mà còn lan tỏa sâu rộng tới công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp và dịch vụ, qua đó tạo cơ hội để Việt Nam bứt phá, nâng cao vị thế trong khu vực, với điều kiện tiên quyết là phải có quyết tâm chính trị cao, hành động đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, coi chuyển đổi năng lượng không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành điện mà là một chiến lược phát triển quốc gia toàn diện, gắn với mọi lĩnh vực và mọi cấp độ quản lý, từ đó biến năng lượng xanh thành động lực quan trọng cho tăng trưởng, đổi mới và nâng cao chất lượng cuộc sống trong tương lai.

[Góc nhìn tuần qua]: Nước và bình đẳng giới – “Dòng chảy” cho phát triển bền vững