Hà Nội đăng cai Festival làng nghề toàn cầu, lan tỏa giá trị kinh tế xanh

Từ ngày 13-16/11, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức, lấy Hà Nội làm trung tâm kết nối và lan tỏa tinh hoa nghề thủ công Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Sự kiện không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống, mà còn mở ra cơ hội kết nối giao thương và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ.

Sự kiện có sự tham gia của các nghệ nhân, thợ giỏi, nhà thiết kế, doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ thể làng nghề, tổ chức nghề nghiệp và đối tác trong lĩnh vực thủ công trong nước, quốc tế. Với quy mô dự kiến khoảng 200 đại biểu quốc tế đến từ 40-50 quốc gia, vùng lãnh thổ thuộc 5 châu lục, Festival tạo không gian giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác giữa các cộng đồng nghề thủ công.

Không gian chính của sự kiện được bố trí tại Hoàng thành Thăng Long, kết hợp các hoạt động chuyên đề, trải nghiệm và tham quan tại Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt cùng một số làng nghề tiêu biểu của Hà Nội. Qua đó, những giá trị văn hóa, kỹ thuật chế tác và bản sắc riêng của các làng nghề có thêm cơ hội được giới thiệu rộng rãi, tiếp cận thị trường và công chúng quốc tế.

Theo kế hoạch tổ chức, Festival có quy mô không gian khoảng 10.000 m², với các khu trưng bày, trình diễn và tạo tác sản phẩm làng nghề Việt Nam, quốc tế; giới thiệu sản phẩm tham gia các cuộc thi thủ công; không gian thiết kế sáng tạo, chuyển đổi số và Net Zero. Bên cạnh đó là các khu vực triển lãm ảnh, hoa, cây cảnh, văn hóa, ẩm thực, trải nghiệm và kết nối thương mại.

Nhiều hoạt động đáng chú ý được tổ chức trong khuôn khổ Festival như Hội nghị xúc tiến đầu tư các sản phẩm ngành nghề nông thôn, Hội thi sản phẩm thủ công châu Á - Thái Bình Dương, giao lưu giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, trình diễn thời trang thủ công Việt Nam và quốc tế. Các hoạt động này hướng tới tăng cường kết nối giữa sản xuất truyền thống với thiết kế hiện đại, mở rộng cơ hội hợp tác và nâng cao giá trị thương mại cho sản phẩm làng nghề.

Đáng chú ý, chương trình còn tổ chức các hoạt động tham quan, trải nghiệm tại một số làng nghề tiêu biểu của Hà Nội như Vạn Phúc, Chuyên Mỹ, Bát Tràng, Sơn Đồng. Đây là cơ hội để du khách trực tiếp tìm hiểu quy trình sản xuất, kỹ thuật thủ công, trải nghiệm văn hóa bản địa và khám phá những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Việc kết hợp quảng bá nghề truyền thống với hoạt động du lịch được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế tại các địa phương. Thay vì chỉ phụ thuộc vào hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, các làng nghề có thể mở rộng nguồn thu từ dịch vụ trải nghiệm, giới thiệu văn hóa, trình diễn nghề và các sản phẩm du lịch đặc trưng. Qua đó, người dân có thêm cơ hội việc làm, cải thiện thu nhập và duy trì nghề truyền thống.

Một điểm đáng chú ý của Festival là việc đưa các nội dung chuyển đổi số, thiết kế sáng tạo và Net Zero vào không gian trưng bày, giao lưu. Đây là những định hướng có ý nghĩa trong bối cảnh ngành nghề nông thôn đang đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Thực tế, phát triển làng nghề không chỉ đặt ra yêu cầu bảo tồn kỹ thuật và giá trị văn hóa mà còn phải giải quyết những vấn đề về môi trường trong quá trình sản xuất. Tại một số ngành nghề thủ công, hoạt động chế biến nguyên liệu, sử dụng nhiên liệu, hóa chất, nước và xử lý chất thải nếu không được kiểm soát có thể gây áp lực lên môi trường sống của cộng đồng dân cư.

Do đó, định hướng phát triển làng nghề cần gắn với đổi mới công nghệ, sử dụng tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, nước và tăng cường kiểm soát chất thải. Việc khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, cải tiến quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ sạch sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm tác động môi trường và tăng khả năng cạnh tranh của hàng thủ công.

Thông qua Festival, Hà Nội hướng tới đưa các giá trị văn hóa truyền thống trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, quảng bá sản phẩm làng nghề và kết nối các hoạt động sản xuất với du lịch. Đây cũng là dịp để các nghệ nhân, doanh nghiệp và nhà thiết kế tìm kiếm hướng đi mới, kết hợp tinh hoa thủ công với nhu cầu tiêu dùng hiện đại.

Việc tổ chức Festival lần đầu tiên ở quy mô toàn cầu không chỉ góp phần nâng cao vị thế của làng nghề Việt Nam trên bản đồ thủ công quốc tế mà còn đặt ra cơ hội thúc đẩy chuyển đổi mô hình phát triển ngành nghề nông thôn. Khi bảo tồn di sản được đặt song hành với đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế cộng đồng, làng nghề có thể trở thành một động lực quan trọng trong quá trình xây dựng kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Hà Nội mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo sinh kế bền vững cho làng nghề