Hồ Velence đối mặt nguy cơ cạn nước kỷ lục do biến đổi khí hậu

Hồ Velence, một trong những điểm du lịch nổi tiếng của Hungary, đang đứng trước nguy cơ ghi nhận mực nước thấp nhất trong lịch sử khi tác động của biến đổi khí hậu cùng những hạn chế kéo dài trong công tác quản lý tài nguyên nước ngày càng bộc lộ rõ. Tình trạng này không chỉ đe dọa hệ sinh thái tự nhiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động du lịch và sinh kế của người dân địa phương.

Cách thủ đô Budapest khoảng 40km về phía Tây, hồ Velence từ lâu được xem là điểm nghỉ dưỡng quen thuộc của người dân Hungary. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết mực nước tại hồ đang suy giảm nhanh chóng, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nhiều hoạt động giải trí như bơi lội, chèo thuyền và các dịch vụ du lịch trên mặt nước.

Những ngày nắng nóng gần đây, nhiều khu vực đáy hồ đã lộ ra thành các dải cát rộng. Các bãi bồi xuất hiện ngày càng xa bờ, trong khi không ít thuyền du lịch và thuyền cho thuê bị mắc cạn tại các bến neo đậu vốn trước đây luôn ngập nước.

Theo Tổng cục Quản lý Nước Quốc gia Hungary, mực nước đo được tại thị trấn Agard vào ngày 10/6 chỉ còn 56cm, cao hơn 3cm so với mức thấp kỷ lục 53cm được ghi nhận trong đợt hạn hán lịch sử năm 2022. Đáng chú ý, trong những tháng đầu năm 2026, mực nước hồ vẫn duy trì quanh ngưỡng 80cm.

Các nhà khoa học cảnh báo nếu thời gian tới không xuất hiện những đợt mưa đáng kể, mực nước hồ có thể tiếp tục giảm với tốc độ khoảng 0,5cm mỗi ngày, thậm chí xuống còn khoảng 30cm vào cuối mùa hè.

Ông Tibor Horanyi, đại diện Hiệp hội Các hồ lớn của Hungary, nhận định kỷ lục về mực nước thấp có thể sớm bị phá vỡ. Theo ông, trong vòng 30-40 ngày tới, hồ Velence có thể mất thêm từ 25-30cm nước nếu điều kiện thời tiết khô hạn tiếp diễn.

Bên cạnh tác động của biến đổi khí hậu, ông Horanyi cho rằng nguyên nhân còn đến từ những bất cập kéo dài trong quản lý nguồn nước. Nhiều vùng đất ngập nước tự nhiên quanh hồ đã bị thu hẹp hoặc cải tạo phục vụ sản xuất nông nghiệp trong nhiều thập kỷ, làm suy giảm khả năng tích trữ và điều tiết nước.

Mực nước xuống thấp cũng đang gây sức ép lên các hoạt động kinh tế địa phương. Ông Peter Szaniszlo, huấn luyện viên dạy chèo thuyền buồm tại khu vực hồ Velence, cho biết nhiều học viên đã phải chuyển sang hồ Balaton để tiếp tục các khóa học do điều kiện mặt nước tại Velence không còn phù hợp.

"Trước đây lợi thế lớn nhất của hồ Velence là vị trí gần Budapest. Hiện nay nhiều người buộc phải lựa chọn hồ Balaton để tham gia các hoạt động chèo thuyền", ông cho biết.

Trước tình hình trên, Bộ trưởng Môi trường Hungary Laszlo Gajdos đã làm việc với đại diện các tổ chức xã hội, chính quyền địa phương và giới chuyên gia nhằm tìm kiếm giải pháp bảo vệ hồ Velence.

Theo thông tin được ông Gajdos chia sẻ trên mạng xã hội, các ưu tiên hiện nay gồm nâng cao chất lượng nước, xây dựng giải pháp bổ sung nguồn nước bền vững và phục hồi các hệ sinh thái ven hồ đang bị suy thoái.

Tuy nhiên, theo Thị trưởng thị trấn Gardony Arpad Pal Eotvos, việc giải quyết tận gốc tình trạng suy giảm nguồn nước sẽ cần nhiều thời gian. Ông cho rằng trong bối cảnh khí hậu tiếp tục biến đổi, các địa phương và người dân phải từng bước thích nghi với những điều kiện tự nhiên mới. "Khí hậu đang thay đổi và con người cũng cần thay đổi để thích ứng với thực tế đó", ông nhấn mạnh.

Thúc đẩy bình đẳng giới trong tiếp cận nước và nâng cao năng lực quan trắc khí tượng