Thúc đẩy bình đẳng giới trong tiếp cận nước và nâng cao năng lực quan trắc khí tượng

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng vừa ký ban hành Công văn số 2171/BNNMT-BAO gửi các bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cùng các đại sứ quán và tổ chức quốc tế tại Việt Nam, đề nghị tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Nước thế giới 22/3 và Ngày Khí tượng thế giới 23/3 năm 2026 theo hướng thiết thực và hiệu quả.

Năm nay, Ngày Nước thế giới được Liên hợp quốc phát động với chủ đề “Water and Gender”, tức “Nước và Bình đẳng giới”. Chủ đề nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa nước, vệ sinh an toàn và bình đẳng giới trong quá trình thúc đẩy phát triển bền vững cũng như bảo đảm các quyền cơ bản của con người.

Thông điệp này khẳng định việc tiếp cận nguồn nước sạch và điều kiện vệ sinh an toàn là quyền thiết yếu của mỗi người. Đây cũng được xem là nền tảng để thu hẹp khoảng cách giới, đặt phụ nữ và trẻ em gái vào vị trí trung tâm trong các giải pháp quản lý và sử dụng nước. Đồng thời, chủ đề kêu gọi tăng cường tiếng nói, vai trò lãnh đạo cũng như sự tham gia của phụ nữ trong quá trình ra quyết định liên quan đến quản trị tài nguyên nước.

Đối với Ngày Khí tượng thế giới năm 2026, chủ đề “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai” nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu quan trắc khí tượng, thủy văn và môi trường trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân cũng như hệ sinh thái trước các rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, những thông điệp này hướng tới việc tăng cường sự kết nối giữa khoa học và hành động thực tiễn trong cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhằm bảo đảm mọi người đều được tiếp cận và hưởng lợi từ hệ thống cảnh báo sớm toàn cầu.

Để lan tỏa các thông điệp trên, Bộ đề nghị các bộ, ngành, địa phương cùng các tổ chức liên quan tổ chức treo pano, băng rôn, áp phích sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường tại các khu vực công cộng, tuyến đường, trụ sở cơ quan và những địa điểm phù hợp để phục vụ công tác tuyên truyền.

Cùng với hoạt động truyền thông, các đơn vị được khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo nhằm khai thác hiệu quả các thông tin dự báo, cảnh báo sớm với độ tin cậy cao. Việc này giúp dự báo tác động của biến đổi khí hậu, nâng cao khả năng thích ứng, giảm thiểu rủi ro thiên tai và tăng cường hiệu quả phòng chống thiên tai, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và bảo đảm quốc phòng an ninh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị triển khai đồng bộ các nhiệm vụ bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia, hoàn thiện chiến lược và quy hoạch tổng thể mới về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước phù hợp với bối cảnh biến đổi khí hậu, quá trình phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế. Đồng thời, cần đẩy nhanh việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về tài nguyên nước, bảo đảm sự hài hòa giữa phòng chống thiên tai, cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất cũng như bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, việc thực hiện Đề án hiện đại hóa ngành khí tượng thủy văn đến năm 2025 và giai đoạn 2026 đến 2030 tiếp tục được chú trọng, gắn với triển khai Quy hoạch mạng lưới trạm khí tượng thủy văn quốc gia giai đoạn 2021 đến 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Mục tiêu là nâng cao chất lượng dự báo mưa, lũ, bão, kịp thời cảnh báo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, đồng thời tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo và vận hành hiệu quả các hệ thống cảnh báo sớm.

Trên cơ sở đó, các bộ, ngành và địa phương được khuyến khích kịp thời biểu dương, khen thưởng các tổ chức và cá nhân có thành tích nổi bật trong việc áp dụng các sáng kiến, giải pháp công nghệ nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Kết quả triển khai các hoạt động hưởng ứng sẽ được tổng hợp và gửi về Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông qua Báo Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/4/2026.

Một số thông điệp tuyên truyền cho Ngày Nước thế giới năm 2026 gồm: Nơi nào có nguồn nước, nơi đó có sự bình đẳng; Nước là sự sống, bình đẳng là tương lai; Bình đẳng giới là chìa khóa bảo đảm an ninh nguồn nước; An toàn nước sạch là nền tảng thúc đẩy bình đẳng giới; Nước, phụ nữ và bình đẳng là nền tảng của phát triển bền vững; Nước sạch cho mọi người, bình đẳng cho mọi giới; Nước là tài sản, bình đẳng là quyền lợi.

Các thông điệp tuyên truyền cho Ngày Khí tượng thế giới năm 2026 gồm: Tăng cường hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn vì tương lai bền vững; Quan trắc hôm nay để bảo vệ tương lai; Tăng cường hệ thống quan trắc nhằm hướng tới một ngày mai an toàn và bền vững hơn.

Nước và bình đẳng giới: Khi gánh nặng khủng hoảng nước vẫn đặt lên vai phụ nữ