Phú Thọ khẩn trương kiểm kê tài nguyên nước sau sáp nhập

Khẩn trương hoàn thiện dữ liệu tài nguyên nước

Theo quy định tại Điều 10 Luật Tài nguyên nước năm 2023, công tác kiểm kê tài nguyên nước, bao gồm đánh giá về trữ lượng và chất lượng nước, được thực hiện định kỳ 5 năm một lần. Trong đó, Điểm b Khoản 4 Điều 6 Nghị định 53/2024/NĐ-CP quy định UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức kiểm kê tài nguyên nước đối với các nguồn nước nội tỉnh.

Theo Đề án tổng kiểm kê tài nguyên nước quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1383/QĐ-TTg và sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 1670/QĐ-TTg, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức kiểm kê các chỉ tiêu đối với nguồn nước mặt nội tỉnh.

Các nội dung kiểm kê gồm số lượng nguồn nước mặt; lượng nước mặt; chất lượng nước mặt; tình hình khai thác, sử dụng nước mặt và xả nước thải vào nguồn nước. Việc kiểm kê phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Trước thời điểm sáp nhập, hai địa phương là Hòa Bình và Vĩnh Phúc đã triển khai công tác kiểm kê tài nguyên nước. Tại Hòa Bình, việc kiểm kê được thực hiện đối với 179 sông, suối nội tỉnh thuộc 20 lưu vực sông nội tỉnh. Kết quả kiểm kê đã được UBND tỉnh Hòa Bình phê duyệt tại Quyết định số 549/QĐ-UBND ngày 24/3/2025.

Trong khi đó, tại Vĩnh Phúc, công tác kiểm kê được triển khai trên 9 lưu vực sông nội tỉnh và dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2025.

Sau khi ba địa phương được hợp nhất thành tỉnh Phú Thọ mới, yêu cầu đặt ra là phải có một hệ thống dữ liệu tài nguyên nước thống nhất, đồng bộ trên toàn địa bàn. Đây cũng là cơ sở để địa phương thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về kiểm kê tài nguyên nước trong giai đoạn mới.

Theo đó, nhiệm vụ kiểm kê của tỉnh Phú Thọ không chỉ tập trung vào khu vực Phú Thọ trước đây mà còn phải tổng hợp, chuẩn hóa kết quả kiểm kê đã được thực hiện tại Hòa Bình và Vĩnh Phúc trước khi sáp nhập.

Ngày 6/5/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Quyết định số 1397/QĐ-UBND, phê duyệt đề cương nhiệm vụ và dự toán kinh phí kiểm kê tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh.

Hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý nguồn nước

Việc kiểm kê tài nguyên nước được tỉnh Phú Thọ xác định không đơn thuần là nhiệm vụ thống kê, mà còn là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước trong điều kiện địa bàn tỉnh được mở rộng sau sáp nhập.

Mục tiêu của nhiệm vụ là xác định, công bố các chỉ tiêu kiểm kê tài nguyên nước lần đầu đối với các lưu vực sông nội tỉnh trên cơ sở thông tin, số liệu được thu thập, kiểm tra và tổng hợp một cách chính xác, đồng bộ, thống nhất.

Đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ việc quản lý, quy hoạch, điều hòa và phân bổ tài nguyên nước; đồng thời hỗ trợ xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về tài nguyên nước.

Từ kết quả kiểm kê, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để lập và điều chỉnh các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước; chủ động hơn trong bảo đảm an ninh nguồn nước, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh địa giới tỉnh Phú Thọ mới được mở rộng, việc hình thành một cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ góp phần hạn chế tình trạng dữ liệu phân tán giữa các địa bàn trước đây, tạo điều kiện cho công tác quản lý nguồn nước theo lưu vực và theo không gian địa lý được đồng bộ hơn.

Kiểm kê toàn diện nguồn nước mặt

Đối với nguồn nước mặt nội tỉnh, nội dung kiểm kê tại Phú Thọ được triển khai trên nhiều nhóm chỉ tiêu.

Trước hết là số lượng nguồn nước mặt, bao gồm danh mục các sông, suối, hồ chứa nội tỉnh trên địa bàn. Đây là cơ sở để xác định đầy đủ mạng lưới nguồn nước mặt phục vụ quản lý và theo dõi biến động nguồn nước.

Đối với lượng nước mặt, việc kiểm kê tập trung vào tổng lượng dòng chảy theo các đặc trưng trung bình nhiều năm, theo mùa và theo tháng. Cùng với đó là tổng lượng nước chuyển giữa các lưu vực sông và tổng dung tích các hồ chứa trên địa bàn toàn tỉnh, từng xã, phường và theo từng lưu vực sông.

Một nội dung quan trọng khác là chất lượng nước mặt. Các chỉ tiêu chất lượng nước sẽ được kiểm kê tại một số đoạn sông, suối trên địa bàn, qua đó cung cấp thêm cơ sở đánh giá hiện trạng và diễn biến chất lượng nguồn nước.

Đối với khai thác, sử dụng nước mặt, việc kiểm kê sẽ tập trung vào danh mục các công trình khai thác, sử dụng nước; mục đích khai thác, sử dụng và lượng nước được khai thác.

Trong khi đó, đối với xả nước thải vào nguồn nước, các thông tin được kiểm kê gồm danh mục công trình xả nước thải, lưu lượng xả vào nguồn nước và loại hình nước thải.

Các nhóm dữ liệu này có mối quan hệ trực tiếp với nhau, giúp cơ quan quản lý có cái nhìn tổng thể hơn về hiện trạng nguồn nước, nhu cầu khai thác, sử dụng và áp lực từ hoạt động xả thải trên từng lưu vực.

Việc kiểm kê tài nguyên nước có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Phú Thọ đang vận hành mô hình quản lý mới trên một địa bàn rộng lớn sau sáp nhập.

Nếu được thực hiện đầy đủ và đồng bộ, kết quả kiểm kê sẽ tạo lập cơ sở dữ liệu thống nhất về nguồn nước mặt trên toàn tỉnh, từ đó hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc phân bổ nguồn nước, kiểm soát khai thác, sử dụng nước và quản lý các nguồn thải.

Đồng thời, dữ liệu kiểm kê cũng là đầu vào quan trọng cho quá trình xây dựng, điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tại những khu vực có nhu cầu sử dụng nước lớn hoặc chịu áp lực về nguồn nước.

Trong dài hạn, việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu tài nguyên nước sẽ góp phần nâng cao năng lực dự báo, chủ động ứng phó với những biến động về nguồn nước, bảo vệ các hệ sinh thái thủy sinh và hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh nguồn nước, phục vụ phát triển bền vững của tỉnh Phú Thọ.

Hơn 12.000 tấn chất thải đổ trộm ở Hà Nội và Phú Thọ, kiến nghị thanh tra toàn quốc