Quảng Ninh: Kết nối hành trình di sản, phát triển du lịch bền vững

Mở rộng không gian từ các vùng di sản

Lấy Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long làm trung tâm, Quảng Ninh đang mở rộng không gian du lịch biển đảo về vịnh Bái Tử Long. Từ năm 2024, tỉnh công bố 10 hành trình tham quan trên vịnh Bái Tử Long và 3 tuyến kết nối Hạ Long - Bái Tử Long, kết hợp các trải nghiệm thiên nhiên, sinh thái, văn hóa, lịch sử, tâm linh và nghỉ dưỡng tại Vân Đồn.

Không gian liên kết tiếp tục được mở rộng với tuyến du lịch Hạ Long - Lan Hạ (Hải Phòng), gồm các hải trình 2 ngày 1 đêm và 3 ngày 2 đêm. Việc hình thành sản phẩm liên vùng không chỉ đa dạng hóa trải nghiệm mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu của du khách.

Trong khi Hạ Long nổi bật với cảnh quan biển đảo, hang động, chèo kayak và du thuyền, Yên Tử tạo dấu ấn bằng các giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh gắn với Phật giáo Trúc Lâm. Việc Yên Tử nằm trong Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc mở ra cơ hội kết nối giữa di sản thiên nhiên và di sản văn hóa.

Năm 2025, vịnh Hạ Long đón hơn 3,5 triệu lượt khách, doanh thu phí tham quan trực tiếp trên 1.000 tỷ đồng. Yên Tử cũng đang mở rộng sản phẩm sang thiền, chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa; hơn 3.000 tỷ đồng vốn xã hội hóa đã được đầu tư cho quần thể.

Sau khi được UNESCO ghi danh, Yên Tử tiếp tục tăng sức hút. Trong 4 tháng đầu năm 2026, di sản đón hơn 1 triệu lượt khách, tăng hơn gấp đôi cùng kỳ. Danh hiệu quốc tế, chính sách miễn phí tham quan đến hết năm 2028 cùng đầu tư hạ tầng, công nghệ quản lý đang tạo thêm động lực phát triển điểm đến.

Từ kết nối điểm đến đến phát triển bền vững

Kết nối di sản đang được Quảng Ninh định hướng không chỉ để mở rộng điểm đến mà còn xây dựng những hành trình có câu chuyện, trải nghiệm và giá trị văn hóa xuyên suốt.

Một sản phẩm 3 ngày 2 đêm do Công ty CP Phát triển Tùng Lâm xây dựng là ví dụ bước đầu, kết hợp nghỉ dưỡng tại Legacy Yên Tử với trải nghiệm trên du thuyền Paradise Vietnam. Hành trình tạo sự liên kết từ biển đến núi, từ thiên nhiên đến văn hóa, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Doanh nghiệp đang tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, đồng thời liên kết với các đơn vị lữ hành để tiếp cận từng nhóm khách, nhất là phân khúc cao cấp.

Theo các chuyên gia, hệ thống di sản Quảng Ninh còn nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm chuyên đề. Với Yên Tử, câu chuyện nhà Trần và Phật giáo Trúc Lâm có thể trở thành nền tảng cho những hành trình văn hóa có chiều sâu. Trong khi đó, di tích Bạch Đằng có thể kết nối với các địa danh lịch sử liên quan tại Hải Phòng, qua đó tái hiện không gian chiến trận Bạch Đằng xưa.

Từ những kết nối này, trục Hạ Long - Yên Tử có thể trở thành hạt nhân mở rộng hành trình tới Côn Sơn - Kiếp Bạc, Vĩnh Nghiêm, Cát Bà và các không gian di sản khác trong vùng. Đây là hướng phù hợp với mục tiêu hình thành hệ sinh thái di sản liên vùng, đồng thời đưa kinh tế di sản trở thành một bộ phận của kinh tế sáng tạo.

Đến năm 2030, Quảng Ninh định hướng phát triển thêm sản phẩm du lịch mới, số hóa dữ liệu di sản, giám sát sức tải tại các điểm tham quan, thúc đẩy du lịch sinh thái, kinh tế tuần hoàn và giao thông xanh. Qua đó, trọng tâm phát triển được chuyển dần từ gia tăng số lượng khách sang nâng cao chất lượng và giá trị mỗi hành trình.

Tuy nhiên, mở rộng du lịch cũng làm gia tăng áp lực lên tài nguyên. Các sản phẩm tại Hạ Long - Bái Tử Long cần nằm trong giới hạn sức tải hệ sinh thái, bảo vệ cảnh quan và đa dạng sinh học; trong khi Yên Tử cần giữ được tính nguyên gốc, sự tĩnh lặng và chiều sâu văn hóa.

Vì vậy, kết nối di sản bền vững không phải là đưa thật nhiều điểm đến vào một hành trình, mà là tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi chuyến đi nhưng không làm suy giảm giá trị vốn có của di sản. Đây là nền tảng để Quảng Ninh phát triển du lịch theo hướng chất lượng, trách nhiệm và lâu dài.

Quảng Ninh đưa AI vào cảnh báo dông sét trên vịnh Hạ Long