Quảng Ninh nghiên cứu khai thác không gian mỏ cho phát triển du lịch xanh

Mới đây, UBND thành phố Quảng Ninh làm việc với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) nhằm thống nhất các nội dung triển khai Thông báo số 136-TB/VPTW ngày 5/8/2026 và kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về tái cơ cấu TKV.

Tại buổi làm việc, bên cạnh các nội dung liên quan đến hoạt động khai thác, chế biến than, điện, cơ khí và quy hoạch, lãnh đạo thành phố Quảng Ninh đề nghị TKV nghiên cứu khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực hiện có để tạo thêm không gian phát triển mới.

Trong đó, hạ tầng, không gian các khu vực mỏ cùng những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với quá trình hình thành và phát triển của ngành Than được xác định là nguồn tài nguyên có thể nghiên cứu để phát triển du lịch.

Đây là hướng đi có thể góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của Quảng Ninh, thay vì chỉ tập trung vào những điểm đến truyền thống. Các khu vực khai trường, công trình, hạ tầng mỏ và những dấu tích của hoạt động khai thác than qua nhiều thời kỳ có thể trở thành không gian giới thiệu lịch sử ngành công nghiệp, trải nghiệm và giáo dục truyền thống nếu được nghiên cứu, quy hoạch và tổ chức phù hợp.

Nguồn tài nguyên này cũng mang những giá trị riêng về cảnh quan và lịch sử lao động. Quá trình khai thác than đã hình thành một hệ thống hạ tầng, công trình và không gian sản xuất đặc thù, gắn với nhiều thế hệ công nhân mỏ. Việc nghiên cứu chuyển đổi một phần các không gian phù hợp sang phục vụ du lịch có thể mở thêm hướng khai thác giá trị từ những tài sản đã hình thành trong quá trình phát triển của ngành Than.

Trước đó, việc nghiên cứu đưa các khu vực mỏ than vào khai thác du lịch đã được đặt ra tại Quảng Ninh. Các mỏ lộ thiên, hầm lò cùng hệ thống máy móc, công trình và không gian sản xuất được đánh giá có tiềm năng hình thành những sản phẩm du lịch khác biệt, gắn với lịch sử khai thác than và văn hóa vùng mỏ.

Tại cuộc làm việc, các sở, ngành, địa phương của thành phố Quảng Ninh và các đơn vị thuộc TKV cũng trao đổi về quy hoạch, cấp phép khai thác khoáng sản, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng, giải phóng mặt bằng, an toàn lao động và đời sống người lao động.

Đối với quá trình tái cơ cấu TKV, Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh Bùi Văn Khắng đề nghị Tập đoàn bám sát các quy hoạch dài hạn của thành phố để xác định danh mục và lộ trình triển khai các dự án trên địa bàn. Quá trình tái cơ cấu cần gắn với định hướng phát triển bền vững, hài hòa của Quảng Ninh, nhất là mục tiêu chuyển đổi phương thức phát triển từ nâu sang xanh.

Theo định hướng này, ngành Than tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời cần từng bước mở rộng các giá trị có thể tạo ra từ hệ thống tài nguyên, hạ tầng và không gian đã được hình thành trong quá trình khai thác.

Việc tận dụng hạ tầng và không gian mỏ cho du lịch, nếu được triển khai trên cơ sở quy hoạch, đánh giá đầy đủ về an toàn và bảo vệ môi trường, có thể tạo thêm giá trị cho những khu vực từng phục vụ sản xuất công nghiệp. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực, đa dạng hóa động lực tăng trưởng và từng bước chuyển đổi mô hình phát triển của Quảng Ninh.

Cùng với việc mở rộng không gian du lịch, Quảng Ninh đang thúc đẩy đa dạng hóa sản phẩm, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, nông thôn và các chương trình du lịch xanh. Trong 8 tháng năm 2026, địa phương đón gần 17,1 triệu lượt khách, tổng thu du lịch đạt trên 51.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu khai thác các giá trị từ không gian mỏ được kỳ vọng bổ sung một hướng phát triển mới cho du lịch Quảng Ninh, đồng thời góp phần chuyển hóa những giá trị công nghiệp, lịch sử và hạ tầng sẵn có thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Quảng Ninh: Kết nối hành trình di sản, phát triển du lịch bền vững