Chuyển đổi xanh

Sử dụng năng lượng hiệu quả: Đòn bẩy thúc đẩy chuyển đổi xanh trong doanh nghiệp

Thương Hoài • 11:50 28/10/2026

Ngày 28/10, tại Hưng Yên, Bộ Công Thương tổ chức hội thảo Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả – Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Sự kiện tập trung cập nhật chính sách, chia sẻ giải pháp công nghệ và tài chính, tăng cường kết nối doanh nghiệp nhằm thúc đẩy ứng dụng các mô hình sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm chi phí sản xuất và phát thải khí nhà kính.

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam, thuộc Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030 (VNEEP3), với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, tài chính.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng, thị trường thế giới biến động khó lường và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trở thành giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Những biến động địa chính trị khiến giá năng lượng có thời điểm tăng mạnh, từ khoảng 60–70 USD/thùng lên xấp xỉ 100 USD/thùng, làm gia tăng áp lực chi phí đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các thị trường xuất khẩu ngày càng chú trọng tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin. Đặc biệt, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu đặt ra yêu cầu doanh nghiệp chủ động kiểm soát phát thải, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Đây không chỉ là giải pháp tiết giảm chi phí mà còn là hướng đi cần thiết để doanh nghiệp thích ứng với xu thế sản xuất xanh, đáp ứng yêu cầu thị trường và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng.

Kết nối công nghệ, tài chính, thúc đẩy giải pháp tiết kiệm năng lượng

Phát biểu tại hội thảo, ông Lại Đức Tuấn, đại diện Cục Năng lượng – Dầu khí, Bộ Công Thương, cho biết Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp có nhu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng với các đơn vị cung cấp công nghệ, giải pháp kỹ thuật, dịch vụ tư vấn và tổ chức tài chính. Qua đó, doanh nghiệp có thể tiếp cận những giải pháp đã được triển khai, kiểm chứng trong thực tiễn, phù hợp với điều kiện sản xuất và khả năng đầu tư.

Năm 2026, Cục Năng lượng – Dầu khí đặt mục tiêu thúc đẩy 1.000 lượt kết nối giữa các đơn vị cung cấp giải pháp và cộng đồng doanh nghiệp. Đến thời điểm diễn ra hội thảo tại Hưng Yên, Cộng đồng đã ghi nhận khoảng 850 lượt kết nối. Hoạt động này bước đầu hình thành những cơ hội hợp tác cụ thể, trong đó có mô hình cung cấp dịch vụ năng lượng ESCO.

Theo đại diện Cục Năng lượng – Dầu khí, giá trị của hoạt động kết nối không chỉ nằm ở số lượng mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa thành các dự án và giải pháp thực tế. Vì vậy, các chương trình sẽ tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với chuyên gia, nhà cung cấp công nghệ và tổ chức tài chính, qua đó lựa chọn phương án khả thi, phù hợp với nhu cầu và nguồn lực.

Ông Nguyễn Đình Hiệp, Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA), tin tưởng Cộng đồng sẽ hoàn thành mục tiêu kết nối trong năm 2026, trở thành diễn đàn hợp tác giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức tài chính, đơn vị tư vấn, nhà cung cấp công nghệ và doanh nghiệp.

Việc tăng cường liên kết giữa các chủ thể có ý nghĩa thiết thực khi nhiều dự án tiết kiệm năng lượng đòi hỏi vốn đầu tư, năng lực đánh giá kỹ thuật và phương án triển khai phù hợp. Thông qua kết nối, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, lựa chọn công nghệ và tìm kiếm nguồn lực để cải thiện hiệu quả vận hành.

Công nghệ thông minh, tài chính xanh hỗ trợ chuyển đổi

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu được cập nhật cơ chế, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật và quy định mới về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, trong đó có nội dung liên quan đến Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Các tham luận tập trung giới thiệu giải pháp công nghệ hiện đại, ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) trong quản lý năng lượng; đồng thời chia sẻ định hướng xây dựng khu công nghiệp thông minh, nhà máy thông minh và tòa nhà xanh. Đây là những hướng tiếp cận nhằm nâng cao khả năng giám sát, quản lý tiêu thụ và tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng trong sản xuất.

Khi được triển khai cùng với đổi mới thiết bị và cải tiến quy trình, công nghệ số có thể giúp doanh nghiệp nhận diện những khâu tiêu hao năng lượng lớn, điều chỉnh hoạt động vận hành và hạn chế lãng phí. Qua đó, doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí mà còn có điều kiện giảm phát thải, đáp ứng yêu cầu môi trường ngày càng cao của thị trường.

Bên cạnh công nghệ, hội thảo dành thời lượng trao đổi về các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư dự án tiết kiệm năng lượng. Các phiên hỏi đáp, tư vấn trực tiếp tạo cơ hội để doanh nghiệp trao đổi với chuyên gia, tìm hiểu phương án kỹ thuật và tiếp cận nguồn lực tài chính phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo định hướng của VECEA, việc kết hợp cập nhật chính sách, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu công nghệ và thúc đẩy tài chính xanh sẽ góp phần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, tối ưu chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Về lâu dài, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giảm áp lực lên nguồn cung, hỗ trợ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh. Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết để doanh nghiệp thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường, giảm cường độ phát thải và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Tiếp nối hội thảo tại Hưng Yên, chương trình kết nối Cộng đồng Hiệu quả năng lượng Việt Nam dự kiến tổ chức tại Nghệ An vào trung tuần tháng 11/2026. Trước đó, chuỗi hội thảo đã diễn ra tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Bắc Ninh, Hải Phòng, Tây Ninh và Đồng Nai.

Trong năm 2026, Bộ Công Thương dự kiến triển khai chuỗi 10 hội thảo chuyên đề tại ba miền Bắc – Trung – Nam nhằm mở rộng mạng lưới hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng công nghệ và thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Hiệu quả của chương trình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa hoạt động kết nối thành dự án cụ thể, đưa công nghệ và nguồn lực đến đúng nhu cầu của doanh nghiệp, góp phần giảm phát thải và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong nền kinh tế.