Quảng Trị: Tăng cường bảo vệ sông Đakrông trước tình trạng đào, đãi vàng trái phép

Vào mùa khô, khi mực nước sông Đakrông xuống thấp, nhiều đoạn lòng sông chỉ còn trơ đá tảng và đá cuội. Đây cũng là thời điểm hàng chục người dân là đồng bào Bru - Vân Kiều và Pa Kô tại các xã Tà Rụt và Đakrông ra sông đào bới các vỉa cát dưới những tảng đá rồi đưa ra giữa dòng để đãi vàng sa khoáng.

Tại nhiều khu vực, lòng sông bị đào xới nham nhở, bờ sông xuất hiện dày đặc các hố sâu do hoạt động khai thác tự phát.

Nhiều người dân cho biết, phần lớn những người tham gia đào, đãi vàng đều có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Sau mỗi vụ thu hoạch lúa nước, lúa rẫy hay sắn, họ hầu như không có việc làm ổn định nên tranh thủ ra sông tìm vàng để có thêm thu nhập. Mỗi ngày, người dân làm việc từ sáng sớm đến chiều tối với mức thu nhập trung bình khoảng 100.000-200.000 đồng/người.

Theo lãnh đạo UBND xã Tà Rụt, thời gian qua tình trạng đào, đãi vàng sa khoáng diễn ra tại đoạn sông Đakrông qua địa bàn xã. Để ngăn chặn, địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nhận thức rõ những tác động của hoạt động này như làm xói mòn, sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến môi trường và hệ sinh thái.

Cùng với công tác tuyên truyền, lực lượng Công an, Ban Chỉ huy Quân sự xã phối hợp với Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm tra, xử lý các trường hợp đào, đãi vàng trái phép. Tuy nhiên, theo địa phương, đây mới chỉ là giải pháp trước mắt, còn về lâu dài cần tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Hiện xã Tà Rụt đang tăng cường tuyên truyền các chủ trương, chính sách về đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời phối hợp với doanh nghiệp tư vấn, giới thiệu việc làm, cung cấp thông tin thị trường lao động và vận động người dân tham gia làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Địa phương cũng chú trọng xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, liên kết sản xuất nhằm nâng cao thu nhập từ những sản phẩm đặc trưng như chuối lùn bản địa, lợn Vân Pa, nếp than... Qua đó từng bước cải thiện đời sống, giảm tình trạng người dân tham gia đào, đãi vàng trái phép.

Theo lãnh đạo UBND xã Đakrông, thời gian gần đây tại các khu vực dọc sông Đakrông qua các thôn Pa Hy và Trại Cá xuất hiện tình trạng người dân tự phát đào, đãi vàng sa khoáng bằng phương pháp thủ công. Hoạt động này vi phạm các quy định của pháp luật về khoáng sản, tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Không chỉ tác động đến dòng chảy và làm tăng nguy cơ sạt lở bờ sông, việc đào, đãi vàng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, đặc biệt nguy cơ đuối nước đối với phụ nữ và trẻ em khi đi lại tại những khu vực có hố sâu hình thành sau quá trình khai thác.

Theo địa phương, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thời điểm nông nhàn, thiếu việc làm và nguồn thu nhập ổn định nên nhiều người dân lựa chọn đào, đãi vàng để kiếm thêm thu nhập.

Để chấn chỉnh tình trạng này, UBND xã Đakrông sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tăng cường tuyên truyền, phổ biến Luật Địa chất và khoáng sản cùng các quy định liên quan; đồng thời cảnh báo những nguy cơ mất an toàn khi người dân tự phát đào, đãi vàng.

Bên cạnh đó, Công an xã sẽ chủ trì phối hợp với Ban Chỉ huy Quân sự và các lực lượng liên quan tăng cường tuần tra dọc tuyến sông Đakrông, kịp thời phát hiện, giải tán các điểm khai thác vàng trái phép và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm hoặc tái phạm theo quy định.

Phòng Văn hóa - Xã hội sẽ rà soát số lao động thiếu việc làm trên địa bàn, phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã cùng các doanh nghiệp trong và ngoài địa phương để kết nối tuyển dụng lao động phổ thông, tổ chức đào tạo nghề ngắn hạn, tạo việc làm ổn định cho người dân.

Trong khi đó, Phòng Kinh tế sẽ phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội rà soát nhu cầu vay vốn của các hộ dân, tạo điều kiện tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi; đồng thời lồng ghép, triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm hỗ trợ phát triển cây trồng, vật nuôi, chuyển đổi mô hình sản xuất, nâng cao thu nhập và ổn định đời sống.

Các địa phương cũng sẽ tiếp tục huy động nhiều nguồn lực để hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và giảm nghèo bền vững, góp phần hạn chế, tiến tới chấm dứt tình trạng người dân tự phát đào, đãi vàng sa khoáng trên sông Đakrông, qua đó bảo vệ môi trường và hệ sinh thái của dòng sông.

Sửa Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo để phát triển kinh tế biển bền vững