“Sân trường mơ ước của em” và hành trình gieo mầm ý thức xanh

Từ một cuộc thi mỹ thuật đến một phong trào giáo dục môi trường trong học đường

Tiếp nối thành công của mùa đầu tiên, năm 2025, Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống tiếp tục tổ chức Cuộc thi vẽ tranh “Bảo vệ môi trường trong học đường” lần thứ II với chủ đề “Sân trường mơ ước của em”. Nếu như ở mùa đầu tiên, cuộc thi đã gây tiếng vang khi thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh và nhà trường, thì đến mùa thứ hai, sức lan tỏa của cuộc thi đã thực sự vượt ra khỏi khuôn khổ của một sân chơi nghệ thuật thông thường, để trở thành một hoạt động giáo dục có chiều sâu và tác động xã hội rõ nét.

Ngay từ khi phát động, cuộc thi đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của các trường tiểu học, các cơ sở giáo dục, giáo viên, phụ huynh và học sinh trên khắp cả nước. Hàng trăm nghìn học sinh đã hào hứng cầm bút màu, giấy vẽ để kể câu chuyện của riêng mình về một “sân trường mơ ước” - nơi không chỉ có tiếng cười, trò chơi, mà còn là không gian xanh, sạch, đẹp, hài hòa với thiên nhiên.

Chỉ trong thời gian ngắn triển khai, Ban Tổ chức đã tiếp nhận hơn 100.000 tác phẩm dự thi - một con số ấn tượng, cho thấy sức hút mạnh mẽ và độ phủ rộng khắp của cuộc thi. Từ thành thị đến nông thôn, từ miền núi đến đồng bằng, từ hải đảo đến các khu đô thị lớn, ở đâu cũng có dấu ấn của những bức tranh hồn nhiên, trong trẻo, nhưng đầy suy nghĩ của các em nhỏ về môi trường học đường.

Điều đáng nói là, đằng sau mỗi bức tranh không chỉ là khả năng hội họa, mà còn là sự quan sát, trăn trở và những mong muốn rất thật của học sinh về không gian sống, không gian học tập của chính mình. Có em vẽ một sân trường ngập tràn cây xanh và hoa lá, có em vẽ những khu vườn nhỏ nơi các bạn cùng nhau chăm sóc cây, có em lại mơ về những sân chơi không rác thải, không khói bụi, nơi con người và thiên nhiên cùng chung sống hài hòa.

Chủ đề “Sân trường mơ ước của em” vì thế đã chạm tới đúng mạch cảm xúc và suy nghĩ của học sinh. Sân trường - nơi các em gắn bó mỗi ngày không chỉ là chỗ vui chơi, mà còn là không gian giáo dục, không gian hình thành nhân cách, thói quen và lối sống. Khi các em vẽ về sân trường, cũng chính là lúc các em đang suy nghĩ về môi trường sống của mình, về trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ và làm cho không gian ấy ngày một tốt đẹp hơn.

Về mặt tổ chức, cuộc thi được triển khai bài bản, khoa học, qua hai vòng Sơ khảo và Chung khảo. Từ hơn 100.000 tác phẩm ban đầu, Ban Giám khảo đã lựa chọn hàng nghìn bức tranh tiêu biểu vào vòng trong, trước khi tiếp tục chắt lọc để tìm ra những tác phẩm xuất sắc nhất. Quá trình chấm thi không chỉ dựa trên yếu tố kỹ thuật, màu sắc hay bố cục, mà còn đặc biệt coi trọng thông điệp môi trường, tính sáng tạo và cảm xúc mà mỗi bức tranh mang lại.

Chính cách làm nghiêm túc, chuyên nghiệp ấy đã góp phần nâng tầm cuộc thi, biến đây không chỉ là một hoạt động phong trào, mà trở thành một sự kiện giáo dục có uy tín, được các nhà trường, phụ huynh và học sinh tin tưởng, chờ đợi.

Hơn 100.000 bức tranh - Một bức tranh lớn về nhận thức và khát vọng sống xanh

Nếu nhìn vào số lượng tác phẩm dự thi, có thể thấy rõ quy mô và sức lan tỏa của cuộc thi. Nhưng điều quan trọng hơn nằm ở chất lượng và chiều sâu thông điệp mà các em học sinh gửi gắm qua từng bức vẽ.

Ở đó, người xem dễ dàng bắt gặp hình ảnh những sân trường rợp bóng cây, những khu vườn nhỏ đầy hoa, những thùng rác được phân loại gọn gàng, những bạn nhỏ cùng nhau tưới cây, nhặt rác, chăm sóc bồn hoa. Có những bức tranh vẽ cả một “ngôi trường sinh thái” với hồ nước, thảm cỏ, vườn rau, nơi con người sống chan hòa với thiên nhiên. Cũng có những bức tranh thể hiện sự đối lập giữa môi trường trong lành và môi trường ô nhiễm, như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về trách nhiệm bảo vệ môi trường.

Điều đáng quý là, dù nét vẽ còn non nớt, cách thể hiện còn giản dị, nhưng trong đó lại chứa đựng một tư duy rất rõ ràng: Môi trường không phải là câu chuyện xa vời, mà chính là không gian sống hằng ngày của mỗi người, bắt đầu từ sân trường, lớp học, từ những hành động nhỏ nhất.

Ban Tổ chức đã lựa chọn và trao giải cho 252 tác phẩm xuất sắc nhất, với nhiều hạng mục giải thưởng khác nhau, từ giải Nhất, Nhì, Ba, Tư đến các giải Triển vọng, Ấn tượng, Đam mê… Lễ trao giải được tổ chức trang trọng, trở thành một ngày hội thực sự của các “họa sĩ nhí”, của thầy cô giáo, phụ huynh và những người làm công tác giáo dục, môi trường.

Nhưng giá trị lớn nhất của cuộc thi không chỉ nằm ở những giải thưởng. Điều quan trọng hơn là thông qua cuộc thi, hàng trăm nghìn học sinh đã có cơ hội suy nghĩ nghiêm túc về môi trường, về không gian học đường, về trách nhiệm của bản thân đối với thiên nhiên. Các em không chỉ vẽ, mà còn kể câu chuyện của mình, bày tỏ ước mơ của mình và từ đó hình thành những nhận thức, thói quen, hành vi tích cực.

Nhiều giáo viên cho biết, sau cuộc thi, học sinh có ý thức hơn trong việc giữ gìn vệ sinh lớp học, sân trường, biết nhắc nhở nhau không xả rác bừa bãi, biết yêu quý và chăm sóc cây xanh. Nhiều phụ huynh cũng chia sẻ rằng, chính những bức tranh, những câu chuyện về “sân trường mơ ước” đã khiến các em nói nhiều hơn về môi trường, về việc tiết kiệm nước, điện, phân loại rác, bảo vệ thiên nhiên.

Từ góc độ giáo dục, có thể nói cuộc thi đã góp phần quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu “giáo dục xanh” tức là không chỉ dạy kiến thức, mà còn hình thành nhân cách, lối sống, trách nhiệm xã hội cho học sinh ngay từ bậc tiểu học. Hội họa, trong trường hợp này đã trở thành một “ngôn ngữ” đặc biệt hiệu quả, giúp các em bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc và tiếp nhận những giá trị tích cực một cách tự nhiên, nhẹ nhàng.

Về phía Ban Tổ chức, ông Nguyễn Văn Toàn – Trưởng Ban tổ chức, Tổng biên tập Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống nhiều lần nhấn mạnh rằng, cuộc thi không chỉ nhằm tìm kiếm những bức tranh đẹp, mà quan trọng hơn là khơi dậy tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm công dân trong mỗi học sinh. Thành công của mùa thứ hai, cả về số lượng lẫn chất lượng, chính là minh chứng rõ ràng cho hướng đi đúng đắn ấy.

Nhìn rộng hơn, Cuộc thi vẽ tranh “Bảo vệ môi trường trong học đường” với chủ đề “Sân trường mơ ước của em” đã cho thấy một điều rất đáng mừng: Thế hệ trẻ Việt Nam đang lớn lên cùng với những suy nghĩ tích cực, những ước mơ xanh và một tinh thần trách nhiệm ngày càng rõ nét đối với môi trường sống.

Từ hơn 100.000 bức tranh nhỏ, một “bức tranh lớn” về nhận thức và khát vọng sống xanh đã hiện ra. Từ những nét vẽ hồn nhiên hôm nay, hoàn toàn có thể tin rằng, trong tương lai không xa, sẽ có một thế hệ công dân biết yêu thiên nhiên, tôn trọng môi trường và sẵn sàng hành động vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Những hình ảnh tại Lễ trao giải Cuộc thi vẽ tranh Bảo vệ môi trường trong học đường lần thứ II, chủ đề “Sân trường mơ ước của em"