Tăng cường bảo tồn loài Vượn đen má trắng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt

Moitruong.net.vn

– Theo ước tính của các nhà khoa học và các chuyên gia trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học về Linh trưởng, Nghệ An đang tồn tại quần thể Vượn đen má trắng với khoảng 455 cá thể gồm nhiều đàn nhỏ khác nhau phân bố chủ yếu tại vườn quốc gia (VQG) Pù Mát, Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Pù Hoạt, Pù Huống, tỉnh Nghệ An.

Trong thời gian qua, BQL Khu BTTN Pù Hoạt đã có nhiều nỗ lực phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng trên địa bàn, các tổ chức nghiên cứu trong nước và quốc tế để thực hiện các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học nói chung và bảo tồn loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys).

Tăng cường bảo tồn loài Vượn đen má trắng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt

Cụ thể, giai đoạn 2019 – 2020, BQL Khu BTTN đã phối hợp với Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển (CCD) thuộc Hội khoa học và kỹ thuật Lâm nghiệp Việt Nam đã tiến hành các hoạt động điều tra, nghiên cứu về hiện trạng, phân bố của loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys). Trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã tiến hành thiết lập 31 điểm nghe để điều tra, nghiên cứu. Trong đó: tại khu vực rừng phòng hộ, giáp ranh với Khu BTTN Xuân Liên thiết lập 12 điểm nghe; Khu vực rừng đặc dụng trong khu vực biên giới Việt – Lào đã thiệt lập 19 điểm nghe. Trong quá trình điều tra, nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng nhiều phương pháp, công cụ hiện đại để nghiên cứu, điều tra. Kết quả nghiên cứu đã ghi nhận, trong khu vực quản lý của Khu BTTN Pù Hoạt hiện có khoảng 40 đàn với 85 cá thể. Số lượng đàn và số lượng cá thể ghi nhận nhiều nhất vẫn là khu vực rừng giáp ranh với Khu BTTN Xuân Liên, tỉnh Thanh Hoá.

Vượn đen má trắng ghi nhận tại Khu BTTN Pù Hoạt

Năm 2021, BQL Khu BTTN đã phối hợp với các nhà khoa học từ Đại học Lâm Nghiệp Việt Nam tiến hành các hoạt động quan trắc đối với loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys). Đây là một trong những hoạt động thuộc Dự án “Lồng ghép quản lý tài nguyên thiên nhiên và các mục tiêu về bảo tồn đa dạng sinh học vào quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội và quản lý các Khu dự trữ sinh quyển ở Việt Nam”. Qua kết quả điều tra, quan trắc một lần nữa ghi nhận được sự xuất hiện của các đàn loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) tại khu BTTN Pù Hoạt. Kết quả điều tra này một lần nữa khẳng định vùng Khu BTTN Pù Hoạt là khu vực phân bố và là nơi bảo tồn quan trọng nhất cho loài Vượn đen má trắng ở Việt Nam.

Tuyền truyền nâng cao nhận thức về bảo vệ loài Vượn đen má trắng cho người dân tại Khu BTTN Pù Hoạt

Theo kết quả điều tra, nghiên cứu và giám sát từ năm 2019 đến 2021 đối với loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) tại khu BTTN Pù Hoạt đã khẳng định rõ đây là khu vực phân bố hết sức quan trong của loài động vật quý hiếm này. Đặc biệt, kết quả điều tra, nghiên cứu của Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên và Phát triển (CCD) từ năm 2019-2020 đã cho thấy số lượng đàn và số lượng cá thế của quần thể loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) trong khu vực tăng lên so với số liệu nghiên cứu công bố năm 2011 trong khu vực đối với loài này. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các báo cáo nghiên cứu đã chỉ ra những khó khăn, thách thức rất lớn trong vấn đề bảo tồn và phát triển loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) – một loài có nguy cơ tuyệt chủng cao nếu không được quan tâm bảo vệ. Những khó khăn, thách thức được chỉ ra qua các báo cáo điều tra đó là:

1. Loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) là một trong những loài động vật có yêu cầu cao và khắt khe về môi trường, sinh cảnh sống. Tuy nhiên, các mối đe doạ làm thay đổi môi trường và sinh cảnh sống của loài trong khu vực vẫn tiếp tục diễn ra như: Hoạt động khai thác gỗ; các hoạt động khai thác lâm sản phụ; hiện tượng lấn chiếm đất canh tác; khai thác khoáng sản tự phát của người dân … đang làm cho không gian sống của loài tiếp tục bị ảnh hưởng và thu hẹp dần.

2. Các hoạt động săn, bắn các loài động vận nói chung và loài Vượn đen má trắng trong khu vực chưa được kiểm soát triệt để là mối đe doạ lớn nhất đến khả năng bảo tồn loài động vật quý hiếm này.

3. Nhận thức của người dân và lãnh đạo chính quyền địa phương trong khu vực về công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học nói chung và bảo tồn loài Vượn đen má trắng nói riêng vẫn còn nhiều hạn chế.

4. Các hoạt động điều tra, nghiên cứu chuyên sâu về loài Vượn đen má trắng vẫn chưa được thực hiện nên việc đánh giá một cách đầy đủ, tổng thể về số lượng, khu vực phân bố, các môi đe doạ và đề xuất giải pháp quản lý bảo tồn và phát triển loài này ở trong khu vực.

5. Các cơ quan chức năng các cấp cũng như đơn vị quản lý chưa có điều kiện để xây dựng kế hoạch tổng thể trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học nói chung và bảo tồn loài Vượn đen má trắng nói riêng trên địa bàn.

Để thực hiện tốt công tác bảo tồn đa dạng sinh học nói chung, bảo tồn loài Vượn đen má trắng (Nomascus leucogenys) – một loài quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng cao, BQL Khu BTTN Pù Hoạt rất mong nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành, các nhà khoa học, các tổ chức bảo tồn trong nước và quốc tế.

Hoàng Anh