TP.HCM khoanh vùng 80 khu vực hạn chế khai thác nước ngầm

Theo danh mục được phê duyệt, toàn thành phố có 80 khu vực thuộc diện hạn chế khai thác nước dưới đất, gồm 73 khu vực thuộc vùng hạn chế 1 và 7 khu vực thuộc vùng hạn chế 2.

Trong đó, vùng hạn chế 1 là các khu vực có nguy cơ xâm nhập mặn hoặc nguồn nước dưới đất đã xuất hiện dấu hiệu nhiễm mặn. Vùng hạn chế 2 bao gồm những khu vực có mực nước động đã vượt ngưỡng khai thác cho phép, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm nguồn nước nếu tiếp tục khai thác với cường độ lớn.

Theo quy định, giới hạn mực nước khai thác đối với các tầng chứa nước lỗ hổng không vượt quá 40 m; đối với tầng chứa nước trong đá bazan và đá khe nứt không vượt quá 50 m. Việc xác định phạm vi hạn chế được thực hiện theo từng tầng chứa nước và chiều sâu khai thác, thay vì áp dụng đồng loạt trên toàn bộ địa giới hành chính.

Nhiều khu vực đô thị nằm trong diện hạn chế

Danh mục được xây dựng trên phạm vi địa giới TP.HCM sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời kế thừa dữ liệu của các địa bàn thuộc Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.

Tại khu vực trung tâm và phía Đông thành phố, nhiều địa bàn như An Khánh, Thủ Đức, Bình Trưng, Cát Lái, Hiệp Bình, Long Bình, Long Phước, Long Trường, Sài Gòn và Bến Thành được xác định có nguy cơ xâm nhập mặn nên thuộc vùng hạn chế 1. Riêng một số khu vực thuộc Thủ Đức, Linh Trung và Linh Xuân được xếp vào vùng hạn chế 2 do mực nước động vượt giới hạn khai thác.

Ở khu vực phía Nam và Tây Nam, danh mục cũng ghi nhận hàng loạt địa bàn như Nhà Bè, Hiệp Phước, Bình Chánh, Bình Hưng, Bình Lợi, Hưng Long, Vĩnh Lộc... nằm trong diện hạn chế, song phạm vi áp dụng chỉ đối với một số tầng chứa nước hoặc độ sâu khai thác nhất định.

Đối với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước khi sáp nhập, nhiều địa phương như Vũng Tàu, Tam Thắng, Rạch Dừa, Phước Thắng, Long Sơn, Bà Rịa, Phú Mỹ, Long Điền, Long Hải, Đất Đỏ, Phước Hải, Bình Châu, Xuyên Mộc và Hồ Tràm cũng nằm trong danh mục. Đáng chú ý, các phường Vũng Tàu, Tam Thắng, Rạch Dừa, Phước Thắng và xã Long Sơn được xác định hạn chế trên toàn bộ địa bàn.

Theo cơ quan chức năng, con số 80 khu vực là số lượng phạm vi hạn chế được xác định theo từng tầng chứa nước và độ sâu khai thác, không đồng nghĩa với 80 đơn vị hành chính độc lập.

Không cấp phép khai thác nước ngầm mới

Một trong những nội dung đáng chú ý của phương án là không chấp thuận đăng ký hoặc cấp phép thăm dò, khai thác nước dưới đất để xây dựng công trình mới tại các khu vực thuộc vùng hạn chế 1 và vùng hạn chế 2.

Đối với các công trình đang khai thác nhưng chưa được cấp phép hoặc chưa đăng ký, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, các công trình đã có giấy phép hoặc đã đăng ký hợp pháp vẫn được tiếp tục khai thác và có thể được xem xét gia hạn hoặc điều chỉnh tùy theo hiện trạng nguồn nước, nhu cầu sử dụng và quy định hiện hành.

Đối với các công trình cấp nước sinh hoạt chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, cơ quan quản lý sẽ xem xét hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Riêng tại vùng hạn chế 2, nếu mực nước động tiếp tục suy giảm vượt ngưỡng cho phép, các biện pháp quản lý sẽ được áp dụng phù hợp với từng tầng chứa nước.

Thành phố cũng khẳng định việc công bố vùng hạn chế không đồng nghĩa với việc yêu cầu đóng ngay tất cả các giếng đang hoạt động. Mỗi công trình sẽ được xem xét trên cơ sở tình trạng pháp lý, mục đích sử dụng, tầng chứa nước khai thác, chiều sâu giếng và khả năng thay thế bằng nguồn nước tập trung.

Đối với các giếng không còn sử dụng, hư hỏng hoặc khai thác trái quy định, chủ công trình có trách nhiệm thực hiện trám lấp theo đúng quy trình kỹ thuật. Tại các khu vực nông thôn chưa có hệ thống cấp nước tập trung ổn định, việc vận động trám lấp giếng sinh hoạt chỉ được triển khai khi đã bảo đảm nguồn nước thay thế đáp ứng yêu cầu về lưu lượng và chất lượng.

Đẩy nhanh phủ kín mạng lưới cấp nước sạch

Để thực hiện hiệu quả phương án, UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường công khai danh mục và bản đồ phân vùng hạn chế khai thác; thống kê toàn bộ công trình khai thác nước dưới đất hiện có; tăng cường kiểm tra, giám sát và hướng dẫn thực hiện các quy định về hạn chế khai thác.

Hằng năm, cơ quan chuyên môn sẽ tổng hợp tình hình khai thác nước dưới đất, đồng thời định kỳ 5 năm hoặc khi cần thiết sẽ rà soát, tham mưu điều chỉnh phạm vi các vùng hạn chế phù hợp với diễn biến thực tế của nguồn nước.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng và các đơn vị cấp nước được giao nhiệm vụ nâng cao năng lực hệ thống cấp nước tập trung, mở rộng mạng lưới cấp nước sạch, giảm thất thoát nước và chủ động nguồn cấp dự phòng. Các khu vực thuộc diện hạn chế khai thác nước ngầm sẽ được ưu tiên đấu nối vào hệ thống cấp nước tập trung, đặc biệt đối với hộ dân, trạm cấp nước nông thôn và các đối tượng sử dụng nước thiết yếu.

UBND các phường, xã và đặc khu có trách nhiệm thường xuyên rà soát tình hình khai thác nước dưới đất trên địa bàn, cập nhật dữ liệu, tiếp nhận kê khai và kịp thời báo cáo các trường hợp vi phạm, ô nhiễm, nhiễm mặn hoặc suy giảm nguồn nước.

Theo phương án được phê duyệt, quá trình hạn chế khai thác nước dưới đất sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời ưu tiên nguồn nước phục vụ sinh hoạt, phòng chống thiên tai, phòng cháy chữa cháy và không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Đồng Nai phát hiện 36 điểm nước ngầm nhiễm Coliform