Chủ động bảo đảm an toàn hồ chứa, công trình thủy lợi trước đợt mưa lớn ở miền Trung
Trước dự báo mưa lớn kéo dài từ ngày 19-21/11 tại khu vực từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, bảo đảm an toàn công trình, chủ động tiêu úng cho sản xuất nông nghiệp và phòng ngừa nguy cơ thiếu nước sinh hoạt.
Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa ban hành Công điện số 21/CĐ-TL-ATĐ, đề nghị các địa phương, đơn vị liên quan từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó với đợt mưa lớn sắp tới, tập trung bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, hạn chế ngập lụt, úng cho sản xuất nông nghiệp và chủ động nguồn nước sinh hoạt khu vực nông thôn.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố cùng các ban quản lý dự án, đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi và cấp nước sạch nông thôn được yêu cầu thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, diễn biến mưa, lũ; tổ chức kiểm tra, rà soát hiện trạng và mức độ an toàn của các công trình, đặc biệt là công trình trọng điểm, công trình đã xuống cấp hoặc tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố.
Đối với các công trình đang thi công, nhất là công trình dưới sâu, công trình ngầm và công trình dẫn dòng, các đơn vị cần xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho người lao động, máy móc và thiết bị. Những hồ chứa đang khai thác nhưng bị hư hỏng, xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn phải được xem xét hạn chế hoặc không tích nước; đồng thời tổ chức cảnh báo, bố trí lực lượng trực gác, kiểm soát hoặc cấm người và phương tiện qua lại tại các khu vực nguy hiểm. Vật tư, phương tiện và nhân lực cần được chuẩn bị đầy đủ theo phương châm “4 tại chỗ” để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Chủ động tiêu úng, bảo vệ sản xuất nông nghiệp
Bên cạnh yêu cầu bảo đảm an toàn công trình, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, khoanh vùng diện tích cây trồng có nguy cơ bị ngập lụt, úng; xây dựng phương án ứng phó phù hợp với lượng mưa dự báo và năng lực tiêu thoát nước của từng hệ thống thủy lợi.
Các đơn vị quản lý cần chủ động bơm tiêu nước đệm trong hệ thống thủy lợi, căn cứ vào dự báo mưa để giảm áp lực cho hệ thống khi mưa lớn xảy ra. Trong trường hợp xuất hiện ngập lụt, úng, cần khẩn trương vận hành tối đa năng lực các công trình thủy lợi để tiêu nước, ưu tiên bảo vệ khu dân cư, khu công nghiệp, diện tích cây trồng có giá trị kinh tế cao và các vùng trũng, thấp.
Đáng chú ý, yêu cầu ứng phó lần này đặt ra đồng thời hai nhiệm vụ: bảo đảm an toàn công trình trước nguy cơ mưa lũ và chủ động tích trữ nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt trong mùa khô sắp tới. Đối với các hồ chứa đang có dung tích trữ thấp hoặc đã đến thời điểm được phép tích nước, các đơn vị cần rà soát, cập nhật kế hoạch vận hành, tranh thủ tích trữ lượng nước ở mức cao nhất có thể, phù hợp với diễn biến dự báo mưa và yêu cầu an toàn công trình.
Việc tích nước cần được tính toán thận trọng, gắn với xây dựng các kịch bản vận hành trong trường hợp xuất hiện mưa lũ cực đoan, bảo đảm an toàn hồ chứa và vùng hạ du. Đây cũng là giải pháp nhằm chủ động nguồn nước, hạn chế nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong thời gian chịu ảnh hưởng của El Niño vào mùa khô tới.
Tăng cường cảnh báo, không để bị động khi hồ xả lũ
Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đặc biệt lưu ý công tác bảo đảm an toàn đối với các hồ chứa, công trình thủy lợi và hệ thống cấp nước sinh hoạt nông thôn. Đối với hồ chứa có cửa van xả lũ, đơn vị quản lý phải chủ động xây dựng kịch bản vận hành, kiểm soát việc xả lũ, không để xảy ra tình trạng xả lũ bất thường gây mất an toàn cho khu vực hạ du.
Cùng với đó, việc thông báo, cảnh báo sớm cho người dân trước khi hồ xả lũ phải được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm người dân có đủ thời gian chủ động phòng tránh. Các hồ chứa mới phát sinh hư hỏng sau những đợt mưa lũ vừa qua và những công trình có nguy cơ xảy ra sự cố cần được kiểm tra, đánh giá và có giải pháp xử lý phù hợp.
Đối với công trình cấp nước sạch nông thôn, các đơn vị cần chủ động phương án bảo đảm cấp nước liên tục, hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung khi xảy ra mưa lũ hoặc sự cố công trình. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom, dự trữ và xử lý nước bằng các biện pháp phù hợp trong trường hợp thiếu nước sạch; sử dụng nước tiết kiệm, an toàn, hiệu quả và chủ động tích trữ nước tại hộ gia đình để dự phòng.
Trong thời gian xảy ra mưa, lũ, các địa phương và đơn vị liên quan phải tổ chức trực ban 24/24 giờ, bố trí nhân lực thường trực tại những công trình có nguy cơ xảy ra sự cố, kịp thời phát hiện và xử lý các tình huống bất thường ngay từ giờ đầu. Tình hình an toàn công trình thủy lợi, công trình cấp nước sạch nông thôn, nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, sự cố và hoạt động vận hành công trình phục vụ tiêu úng phải được thường xuyên cập nhật, báo cáo về Cục để tổng hợp, theo dõi và chỉ đạo xử lý.
Theo bản tin lúc 9 giờ ngày 18/11 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ chiều 19/11 đến ngày 20/11, khu vực từ Quảng Trị đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Quảng Ngãi có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 40-90mm, cục bộ có nơi trên 150mm. Đáng lưu ý, mưa có khả năng xuất hiện cường độ lớn, với lượng mưa trên 80mm trong 3 giờ.
Từ đêm 20/11 đến đêm 21/11, khu vực này tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến 60-120mm, cục bộ có nơi trên 150mm. Tổng lượng mưa từ chiều 19/11 đến đêm 21/11 được dự báo phổ biến 100-200mm, có nơi trên 250mm.
Với diễn biến mưa lớn được dự báo trong nhiều ngày, việc rà soát an toàn hồ chứa, chủ động phương án vận hành công trình và tiêu thoát nước cần được các địa phương triển khai khẩn trương, đồng bộ, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại đối với sản xuất, dân sinh và hạ tầng thủy lợi.




