Bảo vệ môi trường

Siết trách nhiệm chính quyền cơ sở trong quản lý chất thải và vệ sinh môi trường tại TP. Hồ Chí Minh

Hải Đăng • 17:16 18/11/2026

Trước tình trạng rác thải bị vứt bỏ không đúng nơi quy định, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Chỉ thị số 53/CT-UBND, yêu cầu tăng cường quản lý chất thải rắn, kiểm soát hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Chấn chỉnh tình trạng đổ thải gây ô nhiễm môi trường

Ngày 16/11/2026, UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành Chỉ thị số 53/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý chất thải rắn và vệ sinh công cộng trên địa bàn thành phố. Chỉ thị được ban hành nhằm chấn chỉnh những bất cập trong quản lý chất thải, nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường và từng bước xây dựng cảnh quan đô thị xanh, sạch, đẹp.

capture(8).jpg
Ảnh minh họa

Theo UBND thành phố, thời gian qua, tại một số phường, xã vẫn xuất hiện tình trạng người dân vứt bỏ rác thải không đúng nơi quy định. Các điểm phát sinh chủ yếu nằm trên đường giao thông, khu vực gốc cây, cột điện, đất trống và dọc các tuyến sông, kênh, rạch. Tình trạng này không chỉ làm mất vệ sinh, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tắc nghẽn dòng chảy, ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước.

Đáng chú ý, những bất cập còn xuất hiện trong hoạt động thu gom, vận chuyển chất thải công nghiệp. Một số cơ sở chưa đăng ký kinh doanh đúng ngành nghề, phương tiện vận chuyển chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường; chất thải chưa được chuyển giao cho các đơn vị có chức năng để tái chế, xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, một số địa điểm lưu chứa chất thải chưa bảo đảm các điều kiện về đất đai, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy. Việc bố trí các cơ sở này tại những tuyến đường giao thông còn gây ảnh hưởng đến cảnh quan, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và phát sinh ô nhiễm môi trường.

UBND thành phố nhận định, bên cạnh ý thức chấp hành quy định của một bộ phận người dân, công tác lãnh đạo, kiểm tra và xử lý tại một số địa phương chưa thực sự quyết liệt, thường xuyên. Việc thực hiện trách nhiệm quản lý theo phân cấp còn những hạn chế, tạo điều kiện để các hành vi đổ thải, chôn lấp chất thải trái phép tiếp diễn.

Từ thực tế trên, thành phố xác định quản lý chất thải rắn là nhiệm vụ thường xuyên, cấp bách, gắn trực tiếp với mục tiêu bảo vệ môi trường. Các cấp, ngành phải tập trung chấn chỉnh công tác quản lý, kiên quyết ngăn chặn tình trạng xả thải không đúng quy định và xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vi phạm.

Tăng cường giám sát, xử lý vi phạm bằng camera

Một trong những nội dung đáng chú ý của Chỉ thị số 53/CT-UBND là yêu cầu phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong công tác quản lý chất thải và vệ sinh công cộng.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành rà soát, tham mưu hoàn thiện các quy định về quản lý chất thải, bảo đảm công tác quản lý nhà nước được triển khai đồng bộ, phù hợp với thực tiễn.

Đơn vị này cũng có trách nhiệm phối hợp với UBND cấp xã và các cơ quan báo chí rà soát toàn bộ những điểm tồn đọng rác thải sinh hoạt trên địa bàn, tổ chức xử lý dứt điểm và bàn giao lại hiện trạng sau xử lý cho chính quyền địa phương tiếp tục quản lý. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc quản lý chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại và vệ sinh công cộng tại các địa phương cũng được tăng cường.

Đối với Sở Xây dựng, thành phố yêu cầu tham mưu phân cấp quản lý hạ tầng kỹ thuật trên các tuyến giao thông, gắn với nhiệm vụ bảo đảm vệ sinh môi trường. Phạm vi công việc bao gồm thu gom rác, vớt lục bình trên sông, kênh, rạch và duy trì vệ sinh tại mặt đường, vỉa hè, dải phân cách, cầu bộ hành thuộc thẩm quyền quản lý.

Đặc biệt, Công an thành phố được giao tăng cường trinh sát, tuần tra, kiểm tra nhằm phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi đổ, chôn lấp chất thải trái phép. Thành phố yêu cầu áp dụng triệt để hình thức xử phạt thông qua việc trích xuất hình ảnh từ camera giao thông và camera an ninh, qua đó nâng cao hiệu quả phát hiện vi phạm và tăng tính răn đe.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát các hành vi vi phạm tại những khu vực thường xuyên phát sinh tình trạng đổ rác tự phát, nhất là các khu đất trống, tuyến đường vắng và khu vực ven kênh, rạch.

Chính quyền cơ sở chịu trách nhiệm nếu tái diễn điểm nóng rác thải

Chỉ thị cũng đặt trách nhiệm trực tiếp lên chính quyền các phường, xã, đặc khu trong việc kiểm soát tình trạng xả thải và duy trì vệ sinh môi trường tại địa bàn quản lý.

Theo đó, người đứng đầu chính quyền cơ sở phải thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về bảo vệ môi trường của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình và các đơn vị thu gom chất thải. Những điểm tồn lưu rác thải, chất thải cồng kềnh, phế thải xây dựng gây mất vệ sinh phải được rà soát, phối hợp xử lý dứt điểm, không để tái xuất hiện các điểm đổ thải tự phát.

Đáng chú ý, các địa phương phải kiểm soát chặt chẽ thời gian chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt cho đơn vị thu gom, vận chuyển. Rác thải phát sinh tại hộ gia đình, tổ chức và cá nhân phải được lưu giữ trong khuôn viên, không để tình trạng tập kết tạm thời tại lòng đường, vỉa hè, gốc cây, cột điện hoặc khu vực đặt thùng rác công cộng ngoài khung giờ chuyển giao quy định.

Đối với các cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại, chính quyền địa phương có trách nhiệm rà soát, lập danh sách và kiểm tra điều kiện hoạt động. Những cơ sở không đáp ứng yêu cầu về đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy phải được vận động chấm dứt hoạt động hoặc di dời; trường hợp vi phạm hoặc cố tình không chấp hành sẽ bị xử lý nghiêm.

Bên cạnh đó, thành phố khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý chất thải tại địa phương. Lực lượng công an cấp xã được yêu cầu tăng cường tuần tra, kiểm tra, khai thác hình ảnh từ hệ thống camera để phát hiện, xử lý các hành vi vứt bỏ, chôn lấp và đổ chất thải không đúng quy định.

Ngoài hình thức xử phạt hành chính, chính quyền cơ sở còn được yêu cầu nghiên cứu áp dụng biện pháp buộc người vi phạm trực tiếp thu dọn lượng chất thải do mình gây ra. Giải pháp này nhằm nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, đồng thời hạn chế tình trạng vi phạm rồi để lại hậu quả cho cộng đồng và ngân sách địa phương xử lý.

Duy trì tổng vệ sinh công cộng định kỳ hằng tháng

Song song với các giải pháp quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm, TP. Hồ Chí Minh yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ môi trường, hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh nơi công cộng và thực hiện chuyển giao chất thải đúng địa điểm, thời gian quy định.

Theo Chỉ thị, 100% phường, xã, đặc khu phải tổ chức tổng vệ sinh công cộng định kỳ mỗi tháng một lần vào các ngày cuối tuần. Hoạt động tập trung vào quét dọn đường phố, ngõ, hẻm, khu dân cư; thu gom rác và làm sạch các khu vực sông, hồ, ao, suối, kênh, mương, bãi biển cũng như hệ thống tiêu thoát nước.

Cùng với đó, các địa phương phải triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đối với hộ gia đình, cá nhân; tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn người dân thực hiện phân loại và chuyển giao rác đúng nơi, đúng thời gian. Công tác bố trí điểm tập kết, tổ chức thu gom cũng phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường, tiến tới chấm dứt tình trạng đổ, đốt rác trái quy định trong cộng đồng.

Sở Văn hóa và Thể thao cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố được giao phối hợp tuyên truyền, vận động xây dựng nếp sống văn minh đô thị, bảo đảm cảnh quan tại các sự kiện văn hóa, lễ hội và tăng cường giám sát của cộng đồng.

Đáng chú ý, trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các tổ chức, cá nhân. Những địa phương để tái diễn tình trạng đổ thải, chôn lấp chất thải trái phép, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị phải chịu trách nhiệm trước UBND thành phố.

Việc ban hành Chỉ thị số 53/CT-UBND cho thấy quyết tâm của TP. Hồ Chí Minh trong việc siết chặt kỷ cương quản lý chất thải rắn, nâng cao chất lượng vệ sinh môi trường và huy động sự tham gia của toàn xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào quá trình tổ chức thực hiện, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và trách nhiệm của chính quyền cơ sở, cũng như ý thức chấp hành của mỗi người dân.

Bài liên quan
  • Thái Nguyên: Nâng cao chất lượng nước sinh hoạt gắn với bảo vệ môi trường nông thôn
    Bảo đảm nguồn nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đồng thời kiểm soát ô nhiễm môi trường đang là những nhiệm vụ được xã Hiệp Lực, tỉnh Thái Nguyên chú trọng triển khai. Tuy nhiên, tình trạng một số công trình cấp nước xuống cấp, nguồn nước đầu nguồn hạn chế và hệ thống thu gom rác thải chưa đồng bộ vẫn đặt ra nhiều thách thức đối với địa phương.

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Siết trách nhiệm chính quyền cơ sở trong quản lý chất thải và vệ sinh môi trường tại TP. Hồ Chí Minh
(*) Bản quyền thuộc về Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.