Tin Quốc tế

WB vạch lộ trình hành động khẩn cấp nhằm “giải cứu” bầu không khí đồng bằng Ấn - Hằng

Phúc Minh • 21/01/2026 15:05

Ngân hàng Thế giới (WB) vừa công bố một báo cáo quan trọng, đề xuất lộ trình tổng thể nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại đồng bằng sông Ấn - Hằng và khu vực chân dãy Himalaya là một trong những “điểm nóng” ô nhiễm lớn nhất thế giới hiện nay.

Theo WB, ô nhiễm không khí tại khu vực này đang gây ra khoảng 1 triệu ca tử vong sớm mỗi năm, đồng thời kéo theo tổn thất kinh tế tương đương gần 10% GDP toàn vùng. Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình hằng năm cao gấp 7 đến 20 lần mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đặt sức khỏe hàng trăm triệu người dân trước nguy cơ nghiêm trọng.

Một nhân viên an ninh túc trực khi lớp bụi mịn bao phủ thành phố, nguyên nhân dẫn đến chất lượng không khí xấu đi. Ảnh: PTI

Báo cáo chỉ ra 5 nhóm nguồn phát thải chính, gồm: Việc sử dụng nhiên liệu rắn trong nấu nướng và sưởi ấm; hoạt động công nghiệp đốt nhiên liệu hóa thạch và sinh khối kém hiệu quả; khí thải từ các phương tiện giao thông lạc hậu; các hoạt động nông nghiệp như đốt rơm rạ, quản lý phân bón và chất thải chăn nuôi chưa hiệu quả; cùng với tình trạng đốt rác thải sinh hoạt và thương mại tràn lan.

WB cảnh báo, việc phơi nhiễm PM2.5 ở nồng độ cao gây tổn hại nghiêm trọng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, không chỉ ảnh hưởng ngắn hạn mà còn để lại hậu quả lâu dài. Đặc biệt, ô nhiễm không khí làm suy giảm sự phát triển thể chất, nhận thức và kết quả học tập của trẻ em, đồng thời gia tăng gánh nặng y tế đối với các nhóm dân cư nghèo và dễ bị tổn thương.

Theo WB, không tồn tại một giải pháp đơn lẻ nào có thể giải quyết cuộc khủng hoảng này. Thay vào đó, cần triển khai đồng bộ một “gói giải pháp” liên ngành, bao gồm: Chuyển sang nấu ăn sạch bằng điện; hiện đại hóa và điện khí hóa các lò hơi, lò nung và nhà máy nhiệt điện; phát triển giao thông điện và giao thông phi cơ giới; cải thiện quản lý phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi; đồng thời tăng cường thu gom, phân loại, tái chế và xử lý rác thải.

Để hỗ trợ quá trình thực hiện, WB đề xuất khuôn khổ hành động “4I”, gồm: Thông tin (Information), Khuyến khích (Incentives), Thể chế (Institutions) và Hạ tầng (Infrastructure). Mục tiêu trọng tâm là đưa nồng độ PM2.5 trung bình năm xuống dưới 35 µg/m³ vào năm 2035 – còn gọi là mục tiêu “35 vào năm 35”.

Báo cáo cũng nhấn mạnh, ô nhiễm không khí không dừng lại ở biên giới hành chính hay quốc gia. Vì vậy, hợp tác khu vực với các mục tiêu chung, dữ liệu đồng bộ và cơ chế điều phối dài hạn được xem là yếu tố then chốt để cải thiện chất lượng không khí một cách bền vững trên toàn khu vực Nam Á.