Bão năm 2026 ít hơn trung bình nhưng vẫn có nguy cơ xuất hiện bão rất mạnh cuối mùa

Tuy nhiên, theo các chuyên gia khí tượng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hiện tượng El Nino duy trì với cường độ mạnh, nguy cơ xuất hiện những cơn bão mạnh, rất mạnh vào cuối mùa vẫn hiện hữu, đòi hỏi các địa phương và người dân không được chủ quan. Theo đó, bão được dự báo tập trung từ tháng 7-9 ở Bắc Bộ, tháng 10-11 tại Trung Bộ và không loại trừ khả năng ảnh hưởng đến Nam Bộ trong những tháng cuối năm.

Bão số 1 hình thành và diễn biến phù hợp quy luật

Bão số 1 (tên quốc tế Maysak) sau khi đi sâu vào đất liền phía Nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, sau đó tiếp tục suy yếu thành vùng áp thấp vào chiều 05/7.

Đánh giá về quá trình hình thành và diễn biến của cơn bão, ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn), cho biết bão số 1 hình thành và hoạt động trên khu vực Bắc Biển Đông, đổ bộ vào Bắc Bộ trong tháng 7 là phù hợp với quy luật khí hậu.

Theo ông Hòa, mỗi cơn bão có cấu trúc, quỹ đạo và diễn biến cường độ khác nhau. Bão số 1 bắt nguồn từ một áp thấp nhiệt đới hình thành từ đêm 02/7 với cường độ cấp 8, giật cấp 10 và gần như ít di chuyển.

Đến sáng 03/7, bão mạnh lên cấp 9, giật cấp 11, di chuyển chậm theo hướng Bắc Tây Bắc với tốc độ 5-10 km/giờ. Chiều tối cùng ngày, bão đi vào khu vực phía Nam đảo Hải Nam (Trung Quốc) và tăng tốc lên khoảng 15 km/giờ. Đêm 03/7, bão tiếp tục đi vào vùng biển phía Đông khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ theo hướng Tây Bắc.

Từ trưa 04/7, bão chuyển hướng chủ yếu theo hướng Bắc với tốc độ 10-15 km/giờ. Đến tối cùng ngày, bão đổ bộ vào khu vực phía Bắc tỉnh Quảng Ninh với cường độ cấp 8-9, giật cấp 12.

Trưa 05/7, sau khi đi sâu vào đất liền phía Nam tỉnh Quảng Tây, bão suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, tiếp tục di chuyển theo hướng Đông Bắc và giảm dần cường độ thành vùng áp thấp.

Mùa bão 2026 ít hơn trung bình nhưng nguy cơ bão mạnh vẫn hiện hữu

Theo ông Nguyễn Đức Hòa, hoạt động của áp thấp nhiệt đới và bão trên Biển Đông trong năm 2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm.

Cụ thể, từ tháng 8 đến tháng 12/2026, số lượng áp thấp nhiệt đới và bão hoạt động trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam có khả năng thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Theo thống kê, trung bình nhiều năm trên Biển Đông xuất hiện khoảng 9,3 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 3,9 cơn ảnh hưởng hoặc đổ bộ vào đất liền nước ta.

Bên cạnh đó, hiện tượng ENSO đã chuyển sang trạng thái El Nino. Dự báo trong khoảng 3 - 6 tháng tới, từ nay đến khoảng tháng 01/2027, El Nino sẽ tiếp tục duy trì với cường độ mạnh. Đáng chú ý, xác suất xuất hiện El Nino rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 01/2027 lên tới 63%.

Trên cơ sở đó, cơ quan khí tượng dự báo áp thấp nhiệt đới và bão sẽ tập trung chủ yếu trong giai đoạn tháng 7 - 9 ở khu vực Bắc Bộ và tháng 10 - 11 tại Trung Bộ. Đồng thời, không loại trừ khả năng các hình thái thời tiết nguy hiểm này sẽ ảnh hưởng đến cả khu vực Nam Bộ trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, ông Hòa cũng nhấn mạnh rằng số lượng bão ít hơn không đồng nghĩa với mức độ rủi ro giảm.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các cơn bão có xu hướng diễn biến ngày càng bất thường cả về quỹ đạo, cường độ và tốc độ mạnh lên. Khả năng xuất hiện những cơn bão mạnh hoặc rất mạnh vẫn hiện hữu, đặc biệt vào giai đoạn cuối mùa bão. Đi kèm là nguy cơ gió mạnh, mưa lớn cực đoan, nước biển dâng, làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực trung du, miền núi và ngập lụt tại các đô thị.

Chủ động ứng phó để giảm thiểu thiệt hại

Trước những diễn biến khó lường của mùa mưa bão năm nay, ông Nguyễn Đức Hòa khuyến cáo các địa phương cần thường xuyên rà soát những khu vực có nguy cơ cao xảy ra thiên tai, chủ động cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo từ cơ quan khí tượng thủy văn để kịp thời triển khai các phương án ứng phó.

Đối với người dân, cần theo dõi sát các bản tin dự báo thời tiết, chấp hành nghiêm hướng dẫn của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng trong công tác phòng, chống thiên tai nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản.

Theo ông Hòa, trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, thiên tai nói chung và bão nói riêng sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Vì vậy, việc chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa vẫn là giải pháp quan trọng nhất để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

Mưa lũ do bão Maysak gây sự cố tại nhiều hồ chứa ở Trung Quốc