Bước tiến mới trong bảo tồn chim quý hiếm nhờ AI và thiết bị bay không người lái

Tại bang Queensland (Australia), các nhà khoa học đang tạo ra bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực bảo tồn động vật hoang dã thông qua việc kết hợp thiết bị bay không người lái với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi và giám sát các loài chim quý hiếm.

Tại khu bảo tồn ven biển Toorbul, nằm ở phía Bắc thành phố Brisbane, Tiến sỹ Joshua Wilson thuộc Đại học Queensland (UQ) đang điều khiển thiết bị bay không người lái hoạt động ở độ cao phù hợp nhằm thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu.

Thiết bị này được sử dụng để ghi hình các loài chim nước đang dừng chân sau hành trình di cư dài khoảng 13.000 km từ Siberia đến Australia, trong đó có loài chim mỏ nhát Viễn Đông đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.

Từng làm việc trong lĩnh vực thiết kế thiết bị bay không người lái trước khi chuyển hướng sang bảo tồn thiên nhiên, Tiến sỹ Wilson cho biết: “Đối với tôi, cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học là vấn đề quan trọng nhất hiện nay.”

Trong quá trình nghiên cứu, ông đã tích hợp công nghệ thị giác máy tính dựa trên AI nhằm giải quyết một trong những công việc tốn nhiều thời gian nhất của ngành sinh học là đếm số lượng chim từ hình ảnh. Ông khẳng định: “Công cụ Trí tuệ Nhân tạo do chúng tôi phát triển giúp tăng tốc độ xử lý hình ảnh lên gấp 85 lần.”

Thành tựu này giúp các nhà nghiên cứu giảm đáng kể thời gian xử lý dữ liệu, không còn phải dành nhiều giờ để phân loại ảnh hoặc tiếp cận những khu vực địa hình khó khăn. Thay vào đó, hệ thống có thể tự động xử lý dữ liệu qua đêm, cho phép các chuyên gia tập trung hơn vào các hoạt động bảo tồn ngoài thực địa.

Theo Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã Australia (AWC), hiện có hơn 200 loài chim tại nước này đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, tăng đáng kể so với những năm 1990. Trên phạm vi toàn cầu, hơn một nửa số loài chim cũng đang suy giảm về số lượng do tác động của mất môi trường sống, biến đổi khí hậu và sự xâm lấn của các loài ngoại lai.

Để nâng cao độ chính xác của công cụ AI, Tiến sỹ Wilson đã nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng khoa học quốc tế. Dự án nhanh chóng thu hút sự tham gia của 33 nhà nghiên cứu đến từ 11 quốc gia. Đến nay, cơ sở dữ liệu mở của dự án đã thu thập hình ảnh gần 50.000 cá thể thuộc hơn 100 loài chim khác nhau, từ chim cánh cụt ở Nam Cực đến cò trắng tại Ba Lan.

Đánh giá về ý nghĩa của nghiên cứu, Giáo sư Richard Fuller, Đại học Queensland, nhận định: “Nghiên cứu này đặt nền móng cho việc ứng dụng AI để giám sát động vật hoang dã nhanh chóng và hiệu quả trên những vùng cảnh quan rộng lớn, hiểm trở.”

Trong khi đó, Giáo sư Hugh Possingham, Chủ tịch Tổ chức BirdLife Australia, cho rằng công trình của Tiến sỹ Wilson đang giúp Australia trở thành một trong những quốc gia tiên phong trong công tác kiểm đếm và bảo vệ động vật hoang dã ở quy mô lớn.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng thiết bị bay không người lái có thể làm chim hoảng sợ nếu vận hành không đúng cách. Tuy nhiên, họ đều khẳng định công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học, từ đó thúc đẩy các chính phủ tăng cường các biện pháp và quy định bảo tồn.

Ông David Edwards, Chủ tịch Nhóm Nghiên cứu chim lội nước bang Queensland, nhấn mạnh: “Các cơ quan quản lý chỉ đưa ra quyết định dựa trên những số liệu thực tế, có bằng chứng rõ ràng. Nếu không chứng minh được bằng một bộ dữ liệu chính xác và theo dõi trong thời gian dài, chúng ta sẽ không có căn cứ pháp lý để yêu cầu bảo vệ các loài chim cũng như môi trường sống của chúng.”

Theo các nhà khoa học Australia, việc kết hợp trí tuệ nhân tạo và thiết bị bay không người lái không đơn thuần là một giải pháp công nghệ hiện đại mà còn là nỗ lực cấp thiết nhằm bảo vệ đa dạng sinh học, góp phần gìn giữ thiên nhiên cho các thế hệ tương lai.

Đề xuất siêu dự án thủy triều 11 tỷ bảng để giải cơn khát điện cho AI tại Anh