Đề xuất ưu tiên xử lý nước thải trong phục hồi sông Nhuệ - Đáy, Bắc Hưng Hải

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, góp ý đối với dự thảo Đề án thí điểm phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm trên các lưu vực sông Bắc Hưng Hải, Nhuệ - Đáy và Ngũ Huyện Khê.

Đối với mục tiêu và phạm vi của Đề án, Bộ Xây dựng đề nghị làm rõ mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể cũng như phạm vi không gian, đối tượng, thời gian triển khai và nội dung thí điểm. Đồng thời, cần xây dựng tiêu chí lựa chọn nhiệm vụ, dự án cùng bộ tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện. Các mục tiêu nên được lượng hóa bằng các chỉ tiêu cụ thể, gắn với mốc thời gian và nguồn dữ liệu kiểm chứng nhằm phản ánh đúng tính chất thí điểm, tạo cơ sở xem xét khả năng nhân rộng trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đề nghị rà soát để bảo đảm các nhiệm vụ, dự án trong Đề án không bị chồng chéo với các quy hoạch, chương trình, đề án hoặc dự án đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hay đang triển khai.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng kiến nghị đối chiếu nội dung Đề án với các quy hoạch và chương trình liên quan đã được phê duyệt, gồm: Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065; Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm; Quy hoạch tài nguyên nước thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Hồng - Thái Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; cùng các quy hoạch cấp tỉnh, quy hoạch chuyên ngành, chương trình phát triển đô thị và các quy hoạch, chương trình về thoát nước, thu gom, xử lý nước thải thuộc phạm vi Đề án.

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, Bộ Xây dựng cũng đề nghị cập nhật đầy đủ tên cơ quan, địa bàn quản lý, thẩm quyền và trách nhiệm của các đơn vị thực hiện. Trường hợp cần điều chỉnh hoặc cập nhật quy hoạch, việc triển khai phải tuân thủ quy định của pháp luật về quy hoạch và các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với các giải pháp thực hiện, Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự đồng bộ giữa nhiệm vụ phục hồi nguồn nước với việc đầu tư và quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, đặc biệt là hạ tầng thoát nước, thu gom và xử lý nước thải. Đồng thời, cần thu gom, xử lý triệt để nước thải phát sinh từ các làng nghề, cụm công nghiệp - những nguồn được xác định là nguyên nhân chính làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.

Theo Bộ Xây dựng, cần xác định nguyên tắc ưu tiên kiểm soát nguồn thải, hoàn thiện hệ thống thu gom và xử lý nước thải trước hoặc triển khai đồng thời với các giải pháp bổ cập nguồn nước, nạo vét, khơi thông dòng chảy nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm tái diễn.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị rà soát tính thống nhất giữa danh mục dự án trong Đề án với quy hoạch cấp tỉnh, chương trình phát triển đô thị, kế hoạch đầu tư công trung hạn và các chương trình mục tiêu của địa phương. Đồng thời, cần làm rõ thứ tự ưu tiên, điều kiện triển khai, cơ chế lồng ghép, phân kỳ đầu tư và bố trí nguồn vốn.

Cùng với đó, Đề án cần bổ sung cơ chế quản lý, vận hành, khai thác, duy tu, bảo trì công trình sau đầu tư; quy định việc bàn giao tài sản; yêu cầu về năng lực của đơn vị vận hành; nguồn kinh phí thường xuyên cũng như cơ chế giám sát chất lượng dịch vụ và trách nhiệm xử lý trong trường hợp công trình không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Bộ Xây dựng cũng kiến nghị nghiên cứu lộ trình thực hiện giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải phù hợp với quy định của pháp luật, đồng thời đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa nhằm tạo nguồn tài chính phục vụ tái đầu tư và bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, hiệu quả sau khi hoàn thành.

Bên cạnh đó, Bộ đề nghị phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và UBND cấp tỉnh đối với từng nhóm nhiệm vụ; đồng thời bổ sung cơ chế theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện Đề án thông qua hệ thống chỉ tiêu, nguồn dữ liệu, chế độ báo cáo và các tiêu chí đánh giá khả năng nhân rộng sau giai đoạn thí điểm.

Hà Nội thống nhất chủ trương đầu tư dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm sông Nhuệ