Đồng bằng sông Cửu Long chủ động ứng phó cao điểm xâm nhập mặn mùa khô 2025 - 2026

Tuy nhiên, theo nhận định của cơ quan chuyên môn, nguồn nước năm nay thuộc nhóm trên trung bình, tình hình xâm nhập mặn ở mức trung bình hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm và diễn biến tương đối chậm.

Nguồn nước dồi dào, mặn có thể lấn sâu 55 - 60km

Theo Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, đỉnh mặn có khả năng xuất hiện từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4/2026. Ranh mặn 4g/l có thể cách cửa sông khoảng 42 - 55km; trong trường hợp thượng nguồn tích nước bất thường, độ mặn có thể lấn sâu 50 - 60km.

Trong tháng 3/2026, mặn vào sâu chủ yếu trong các kỳ triều cường, đặc biệt đợt từ ngày 17 - 20/3 và kỳ triều cường cuối tháng, khi mực nước được dự báo cao hơn nửa đầu tháng. Trên hệ thống sông Vàm Cỏ, độ mặn có thể xâm nhập sâu nhất vào cuối tháng 3, khoảng 55–60 km.

Tại các khu vực ven biển và cửa sông, việc vận hành thủy điện thượng nguồn cùng tác động của gió mùa Đông Bắc được nhận định có thể làm thay đổi chế độ dòng chảy, khiến mặn xâm nhập sâu hơn so với dự báo thông thường.

Chủ động phương án bảo vệ sản xuất và nước sinh hoạt

Trước diễn biến trên, nhiều địa phương trong vùng đã sớm triển khai đồng bộ giải pháp công trình và phi công trình, tập trung bảo đảm nước sinh hoạt và duy trì sản xuất nông nghiệp.

Tại Đồng Tháp, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và chính quyền cơ sở theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, chủ động phương án ứng phó phù hợp từng khu vực. Trọng tâm là bảo đảm cấp nước sinh hoạt, không để xảy ra tình trạng thiếu nước ngọt tại cơ sở y tế, trường học, cơ sở sản xuất, kinh doanh; đồng thời phòng ngừa nguy cơ hạn hán, cháy rừng.

Ở Vĩnh Long, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao vận hành linh hoạt hệ thống công trình thủy lợi, tối ưu nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Chính quyền các xã, phường tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng kỹ thuật tưới tiên tiến, tiết kiệm nước, đo độ mặn trước khi tưới, đặc biệt đối với các vùng cây ăn trái giá trị cao.

Là địa phương cuối nguồn, Cà Mau chịu tác động nặng nề khi hạn mặn xảy ra do phụ thuộc lớn vào nước mưa và nước ngầm. Ngành nông nghiệp tỉnh đã chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, điều tiết nước định kỳ 15 ngày/lần, tăng cường tích trữ nước ngọt và vận hành hiệu quả hệ thống công trình ngăn mặn, giữ ngọt.

Tại Cần Thơ, ngành chức năng khẩn trương rà soát, duy tu các công trình thủy lợi xuống cấp, đẩy nhanh tiến độ các dự án phòng, chống hạn mặn nhằm sớm đưa vào khai thác, phục vụ sản xuất và dân sinh.

Vận hành linh hoạt công trình, tranh thủ trữ ngọt

Các doanh nghiệp quản lý công trình thủy lợi trong vùng tăng cường giám sát độ mặn tại cửa lấy nước, vận hành linh hoạt hệ thống cống, trạm bơm để tranh thủ tích trữ nước ngọt khi độ mặn ở mức thấp; đồng thời đẩy nhanh nạo vét kênh mương, sửa chữa công trình và liên thông hệ thống cấp nước giữa các nhà máy, trạm cấp nước.

Trong trường hợp độ mặn ngoài sông có xu hướng tăng cao, các đơn vị chủ động đóng cống, tích trữ tối đa nguồn nước ngọt. Khi độ mặn duy trì ở ngưỡng cho phép, thực hiện lấy gạn hợp lý nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.

Theo đánh giá của cơ quan khí tượng thủy văn, nếu hệ thống công trình kiểm soát mặn được vận hành hiệu quả, xâm nhập mặn cao điểm mùa khô 2025 - 2026 sẽ không gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất. Tuy nhiên, trước những yếu tố bất lợi tiềm ẩn, các địa phương vùng Tây Nam Bộ tiếp tục duy trì trạng thái sẵn sàng, chủ động các kịch bản ứng phó, quyết tâm bảo vệ sản xuất và đảm bảo an sinh cho người dân.

Rà soát khó khăn bộ máy và xâm nhập mặn ở ĐBSCL