Kinh tế biển mở ra không gian phát triển chiến lược cho Lâm Đồng

Phát huy lợi thế biển, thúc đẩy các ngành kinh tế mũi nhọn

Với đường bờ biển dài 192 km, vùng nội thủy rộng 20.288 km², sở hữu 11 đảo lớn nhỏ và là một trong ba ngư trường trọng điểm của cả nước, Lâm Đồng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các ngành kinh tế gắn với biển.

Những năm qua, dưới định hướng của Nghị quyết số 36-NQ/TW, địa phương đã từng bước khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên biển, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển các ngành kinh tế chủ lực như thủy sản, du lịch, công nghiệp ven biển và năng lượng sạch.

Trong lĩnh vực thủy sản, Lâm Đồng hiện có 4 trung tâm nghề cá gồm Phan Thiết, La Gi, Phan Rí và đặc khu Phú Quý. Toàn tỉnh có hơn 8.000 tàu thuyền, trong đó khoảng 2.000 tàu công suất lớn hoạt động khai thác xa bờ kết hợp dịch vụ hậu cần, thu mua và bảo quản thủy sản trên biển.

Theo ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, kinh tế thủy sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế biển của địa phương. Hiện diện tích nuôi trồng thủy sản đạt gần 7.000ha; sản lượng khai thác hằng năm nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước.

Đáng chú ý, ngành sản xuất tôm giống của tỉnh phát triển mạnh, chiếm hơn 25% sản lượng cả nước. Giai đoạn 2020–2025, tổng sản lượng thủy sản khai thác đạt khoảng 1,4 triệu tấn, thuộc nhóm 3 địa phương có sản lượng lớn nhất cả nước. Nuôi biển ứng dụng công nghệ cao cũng đang từng bước được mở rộng với nhiều đối tượng thủy sản có giá trị kinh tế.

Bên cạnh đó, xuất khẩu thủy sản tiếp tục là ngành hàng chủ lực với kim ngạch năm 2025 ước đạt hơn 250 triệu USD, tăng 57,2% so với năm 2020.

Du lịch biển, logistics và hạ tầng cảng biển tạo sức bật mới

Song song với thủy sản, du lịch biển tiếp tục khẳng định là một lợi thế cạnh tranh quan trọng của Lâm Đồng. Với hệ thống bãi biển, vịnh biển, đảo, các khu bảo tồn biển đa dạng cùng thương hiệu Khu du lịch Quốc gia Mũi Né nổi tiếng trên thế giới, tỉnh có nhiều điều kiện để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, thể thao biển, du lịch sinh thái và các sản phẩm du lịch kết hợp giữa rừng – núi – biển.

Nhờ những định hướng phù hợp, lượng khách đến các khu vực ven biển tăng bình quân 11% mỗi năm; khách quốc tế tăng khoảng 13%/năm. Doanh thu du lịch tăng khoảng 24%/năm, góp phần tạo việc làm cho người dân với tốc độ tăng trung bình 12,3%/năm.

Cùng với đó, hệ thống cảng biển và dịch vụ logistics đang được đầu tư theo hướng hiện đại. Các cảng Phan Thiết, Phú Quý và cảng quốc tế Vĩnh Tân cùng nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đang tạo nền tảng hình thành các trung tâm dịch vụ logistics, vận tải biển và công nghiệp năng lượng quy mô lớn.

Riêng cảng quốc tế Vĩnh Tân hiện có một bến cảng 3.000 DWT, hai bến cảng 50.000 DWT và đang tiếp tục nghiên cứu phát triển thêm bến cảng 70.000 DWT trong tương lai.

Với lợi thế hệ thống cảng biển phân bố dọc theo 192 km bờ biển, kết nối với các tuyến giao thông quan trọng như cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 1A, tuyến đường sắt Bắc – Nam, đường sắt tốc độ cao đang được xây dựng cùng hệ thống sân bay, Lâm Đồng có điều kiện thuận lợi để trở thành đầu mối logistics quan trọng của khu vực.

Hướng tới trung tâm kinh tế biển và năng lượng sạch của cả nước

Trong định hướng phát triển mới, mục tiêu đưa biển trở thành không gian phát triển chiến lược và động lực tăng trưởng nhanh, bền vững đang được Lâm Đồng cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, dự án trọng điểm.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 xác định phát triển kinh tế biển bền vững là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh.

Theo Ủy ban Nhân dân tỉnh, “khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản” cùng “năng lượng tái tạo” được xác định là hai trong sáu lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế biển của địa phương.

Hiện tỉnh đang triển khai định hướng thành lập Khu kinh tế ven biển phía Nam với quy mô khoảng 75.000 ha, gồm khoảng 67.000 ha đất liền và 8.000 ha mặt biển. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành không gian phát triển tổng hợp, kết nối giữa công nghiệp, đô thị, cảng biển, dịch vụ logistics, du lịch và công nghiệp năng lượng LNG.

Theo ông Phan Dương Cường, Giám đốc Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng, khu vực này có nhiều dư địa phát triển lâu dài, phù hợp với mô hình kinh tế đa ngành, tạo động lực phát triển cho khu vực ven biển của tỉnh.

Đối với lĩnh vực thủy sản, tỉnh đặt mục tiêu không chỉ tăng sản lượng mà còn nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Địa phương tiếp tục đẩy mạnh khai thác xa bờ gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản, mở rộng nuôi biển công nghệ cao, tăng cường chế biến sâu và xây dựng thương hiệu thủy sản có sức cạnh tranh.

Đến đầu tháng 6/2026, công trình khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá giai đoạn 2 tại đặc khu Phú Quý cơ bản hoàn thành, có khả năng tiếp nhận tàu cá tránh trú trong mùa mưa bão năm 2026. Với sức chứa khoảng 1.000 tàu có công suất đến 600 CV, công trình không chỉ đảm bảo an toàn cho ngư dân mà còn góp phần phát triển Phú Quý trở thành trung tâm hậu cần nghề cá và tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Ngoài thủy sản, Lâm Đồng còn sở hữu tiềm năng lớn về điện gió ngoài khơi với tốc độ gió trung bình khoảng 8–14 m/giây, thời gian khai thác điện khoảng 5.000–6.000 giờ mỗi năm. Lợi thế này đã thu hút nhiều nhà đầu tư quan tâm với tổng công suất đăng ký hơn 25.000 MW.

Một số dự án lớn đang được nghiên cứu, triển khai gồm dự án Thăng Long Wind với công suất đề xuất 3.400 MW; dự án Tân Thuận công suất 168 MW, sản lượng điện khoảng 529 triệu kWh/năm; dự án Thuận Phước công suất 104 MW, sản lượng khoảng 346 triệu kWh/năm. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp như Pacifico Energy Việt Nam, Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô và Tập đoàn Thái Bình Dương cũng bày tỏ mong muốn đầu tư các dự án điện gió ngoài khơi tại địa phương.

Ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng cho biết, các dự án động lực tại khu vực ven biển phía Đông có vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nhất là trong các lĩnh vực du lịch, đô thị và hạ tầng.

Việc đẩy nhanh triển khai các dự án sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”, đồng thời khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế biển của địa phương.

Với định hướng phát triển dài hạn, Lâm Đồng đang từng bước định vị vai trò là trung tâm kết nối vùng, cực tăng trưởng mới từ biển và một trong những địa phương có tiềm năng phát triển mạnh về kinh tế biển, năng lượng tái tạo trong tương lai.

Đề xuất đầu tư 4.400 tỷ đồng cho điện mặt trời nổi tại Lâm Đồng