Nam Bộ vào cao điểm mùa khô, xâm nhập mặn gia tăng

Đặc biệt, trong các ngày 27 – 28/2, đợt xâm nhập mặn cao điểm được xác định ở cấp độ thiên tai cấp 2 do hạn, mặn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nguồn nước sinh hoạt.

Ranh mặn 4‰ có thể lấn sâu hơn 50km

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long, trong đợt cao điểm cuối tháng 2, ranh mặn 4‰ trên một số tuyến sông có khả năng vượt xa mức trung bình nhiều năm. Đây là ngưỡng độ mặn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là các loại cây trồng nhạy cảm với muối.

Đáng chú ý, ranh mặn 1‰ – mức có thể bắt đầu tác động đến nguồn nước sinh hoạt – được dự báo xâm nhập sâu từ 70 – 80km vào nội đồng, tùy theo từng thời điểm.

Ông Trương Hoàng Giang, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Vĩnh Long cho biết, tỉnh có 6 sông chính nên chịu tác động đáng kể của xâm nhập mặn. Dù mức độ năm nay không quá khốc liệt, nhưng vẫn duy trì ở ngưỡng cao và lớn hơn trung bình nhiều năm. Cụ thể, ranh mặn 4‰ có thể lấn sâu hơn 50km, trong khi ranh 1‰ dao động từ 70 – 80km.

Cơ quan chuyên môn khuyến cáo, độ mặn từ 0,5‰ trở lên đã có thể ảnh hưởng đến cây trồng, vật nuôi, công trình dân sinh và nguồn nước sinh hoạt. Các địa phương cần căn cứ vào khả năng thích ứng của giống cây trồng, vật nuôi để xây dựng phương án sản xuất phù hợp.

Các khu vực trên sông Hậu, sông Hàm Luông và sông Cổ Chiên, cách cửa sông từ 67 – 72km trở xuống, cần theo dõi chặt chẽ độ mặn khi vận hành cống và khai thác nước trực tiếp. Tương tự, các địa phương dọc sông Cửa Đại, cách cửa sông từ 51,5km trở xuống cũng phải thường xuyên kiểm tra độ mặn để chủ động ứng phó.

Dòng chảy sông Mê Công tiếp tục suy giảm

Hiện khu vực miền Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long đang trong cao điểm mùa khô, lưu lượng dòng chảy trên các sông giảm dần, ảnh hưởng cục bộ đến nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Dự báo từ nay đến đầu tháng 5, dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Công về Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục suy giảm, khiến xâm nhập mặn gia tăng theo các kỳ triều cường, cao điểm rơi vào tháng 3.

Theo nhận định của cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất 80 – 90%. Từ tháng 6 – 8/2026, trạng thái trung tính tiếp tục duy trì; khả năng chuyển sang El Nino tăng dần (35 – 45%), trong khi xác suất La Nina ở mức rất thấp.

Lượng mưa và dòng chảy tại Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo tương đương trung bình nhiều năm, song vẫn ở mức thấp do đang trong mùa khô. Lượng nước trữ tại các hồ thủy lợi, thủy điện đạt khoảng 70 – 80% dung tích thiết kế.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn xuất hiện ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, các đợt mặn cao nhất tại cửa sông Cửu Long tập trung trong tháng 2 và 3, với ranh mặn 4g/lít cao nhất từ 42 – 55km. Ở các cửa sông Vàm Cỏ, Cái Lớn, cao điểm rơi vào tháng 3 và 4, ranh mặn 4g/lít có thể đạt 65 – 70km.

Chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại

Trước diễn biến phức tạp của hạn hán và xâm nhập mặn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/2/2026, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khu vực Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long chủ động triển khai các biện pháp ứng phó.

Công điện nhấn mạnh việc theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước, tăng cường cập nhật thông tin cảnh báo, chủ động điều tiết, vận hành công trình thủy lợi hợp lý, bảo đảm cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt; đồng thời đề phòng nguy cơ hạn hán, thiếu nước cục bộ và cháy rừng.

Dù dự báo năm nay xâm nhập mặn ở mức tương đương trung bình nhiều năm và chưa gây ảnh hưởng lớn trên diện rộng, các chuyên gia lưu ý nguy cơ phát sinh tình huống bất lợi vẫn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh xâm nhập mặn phụ thuộc nhiều vào hoạt động khai thác, điều tiết nước tại thượng nguồn sông Mê Công.

Nam Bộ sắp đón dông trái mùa kèm nguy cơ lốc sét