Tăng cường giải pháp ứng phó hạn, mặn và cháy rừng tại Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và ĐBSCL

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg về chủ động ứng phó xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời phòng, chống hạn hán và cháy rừng ở khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Công điện được gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương; Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam; cùng Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố thuộc Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất 80–90%. Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, ENSO nhiều khả năng duy trì trung tính; xác suất chuyển sang El Nino tăng lên 35–45%, trong khi khả năng xuất hiện La Nina ở mức rất thấp.

Dự báo lượng mưa và dòng chảy tại Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm nhưng vẫn thấp do cao điểm mùa khô. Dung tích trữ tại các hồ thủy lợi, thủy điện hiện đạt khoảng 70–80% thiết kế.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn xuất hiện tương đương trung bình nhiều năm, có thời điểm ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong về khu vực này tiếp tục suy giảm. Các đợt xâm nhập mặn cao điểm tại cửa sông Cửu Long tập trung trong tháng 2 và 3, với ranh mặn 4g/lít có thể lấn sâu 42–55km; tại các cửa sông Vàm Cỏ, Cái Lớn vào tháng 3 và 4, ranh mặn có thể vào sâu 65–70km.

Mặc dù tình hình hiện chưa gây tác động lớn đến sản xuất và đời sống, song Chính phủ yêu cầu các địa phương không chủ quan, sẵn sàng phương án ứng phó các tình huống bất lợi, nhất là khi xâm nhập mặn phụ thuộc nhiều vào hoạt động khai thác nước ở thượng nguồn sông Mekong.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến thời tiết, thủy văn; tăng cường dự báo ngắn và dài hạn về nguồn nước, hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng; kịp thời cung cấp thông tin để các địa phương chủ động triển khai giải pháp. Đồng thời, thu thập dữ liệu về vận hành hồ chứa ngoài lãnh thổ và tình hình khai thác nước của các quốc gia thượng nguồn nhằm phục vụ công tác dự báo.

Bộ này cũng được yêu cầu hướng dẫn điều chỉnh thời vụ, xác định thời điểm xuống giống phù hợp, tích trữ nước cho vùng cây trồng cạn có giá trị kinh tế cao; vận hành hiệu quả các công trình thủy lợi, bảo đảm cấp nước cho sản xuất và dân sinh trong mùa khô 2025–2026.

Bộ Công Thương có trách nhiệm bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất, sinh hoạt; khai thác tối đa hiệu quả các nhà máy thủy điện gắn với kế hoạch điều tiết nước, không để xảy ra thiếu điện do yếu tố chủ quan.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố liên quan phải tăng cường theo dõi dự báo khí tượng, thủy văn; chủ động phương án ứng phó theo từng khu vực; không để hạn hán, xâm nhập mặn, cháy rừng ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh, cơ sở y tế, giáo dục và đời sống người dân. Các địa phương cần phối hợp vận hành linh hoạt hệ thống hồ chứa, bảo đảm khai thác đa mục tiêu, nhất là trong giai đoạn nắng nóng cao điểm.

Cùng với đó, đẩy mạnh truyền thông, cập nhật kịp thời tình hình xâm nhập mặn, nguy cơ cháy rừng; hướng dẫn người dân áp dụng biện pháp tưới tiết kiệm, đo độ mặn trước khi tưới, sử dụng nước hiệu quả. Trường hợp vượt quá khả năng cân đối, địa phương thực hiện theo quy định tại Quyết định số 305/QĐ-TTg về cơ chế hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

Các cơ quan báo chí quốc gia có trách nhiệm cập nhật, truyền tải thông tin dự báo và chỉ đạo điều hành đến chính quyền cơ sở và người dân, bảo đảm chủ động ứng phó trước các tình huống bất thường.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà trực tiếp theo dõi, chỉ đạo việc triển khai; Văn phòng Chính phủ đôn đốc, tổng hợp và kịp thời báo cáo các vấn đề phát sinh.

Vĩnh Long chủ động ứng phó khi xâm nhập mặn đạt đỉnh giữa tháng 2