Nhiều tuyến sông, kênh ở An Giang đối mặt nguy cơ sạt lở nghiêm trọng

Tình trạng sạt lở bờ sông, kênh rạch tại An Giang đang diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, hệ thống giao thông và nhiều công trình trọng điểm trên địa bàn.

Trước thực trạng này, tỉnh An Giang đang triển khai nhiều giải pháp trước mắt và lâu dài nhằm chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại và từng bước kiểm soát tình trạng sạt lở.

Sạt lở bờ sông gia tăng

Sáng 10/4/2026, một đoạn bờ sông Hậu tại ấp Vĩnh Phúc, xã Vĩnh Thạnh Trung, tỉnh An Giang xảy ra sạt lở dài khoảng 50m.

Dù không gây thiệt hại về người, vụ sạt lở đã làm sụp hoàn toàn bờ kè bảo vệ cùng hai băng tải lúa gạo của Công ty Lương thực thực phẩm An Giang xuống sông Hậu.

Nguyên nhân được xác định do mực nước sông Hậu xuống thấp, nền đất ven sông chủ yếu là cát yếu, trong khi khu vực tập kết lúa gạo có tải trọng lớn khiến áp lực lên bờ sông gia tăng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, từ năm 2022 đến nay, nhiều điểm sạt lở lớn liên tục xuất hiện trên các tuyến sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao, rạch Ông Chưởng, kênh Tri Tôn, kênh Xép Năng Gù... Nhiều khu vực ghi nhận hàng chục vụ sạt lở, ảnh hưởng hàng trăm mét bờ sông và nhiều hộ dân.

Tại khu vực bờ sông, rạch biên giới xã Khánh Bình, từ năm 2022 đến nay đã xảy ra 7 vụ sạt lở với tổng chiều dài 632m, ảnh hưởng 2 hộ dân và đe dọa 65 hộ khác phải di dời. Nếu tiếp tục mở rộng, sạt lở có nguy cơ ảnh hưởng đến tuyến giao thông liên xã và đất liền dọc tuyến biên giới quốc gia.

Trên cù lao Chợ Mới, tuyến rạch Ông Chưởng từ năm 2022 đến nay ghi nhận 8 vụ sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp 13 căn nhà và có nguy cơ tác động đến Tỉnh lộ 946.

Trong khi đó, khu vực đầu cù lao xã Mỹ Hòa Hưng từ năm 2018 đến nay cũng xảy ra 8 vụ sạt lở với tổng chiều dài khoảng 700m, ảnh hưởng 58 căn nhà. Ngành chức năng cảnh báo nếu sạt lở tiếp tục diễn biến phức tạp có thể đe dọa thêm khoảng 40 hộ dân cùng khu chợ đầu cồn và nhiều khu vực lân cận.

Ngoài các điểm trên, từ năm 2022 đến nay, nhiều khu vực khác tại An Giang cũng xuất hiện sạt lở có nguy cơ ảnh hưởng đến các tuyến giao thông quan trọng như Quốc lộ 91, Quốc lộ 80B, Tỉnh lộ 952, bến phà Thuận Giang cùng các tuyến đê bao, kè bảo vệ bờ sông và khu dân cư tập trung.

Một số khu vực dù chưa xảy ra sạt lở lớn nhưng đã được xác định có nguy cơ cao nếu tiếp tục xuất hiện sụt lún, rạn nứt như khu vực bảo vệ trung tâm xã An Châu, đoạn sông Hậu gần Bệnh viện Huỳnh Trung Dũng và khu vực bảo vệ dân cư Phú Mỹ.

Cảnh báo nhiều điểm sạt lở nguy hiểm

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, nguyên nhân gây sạt lở xuất phát từ nhiều yếu tố như đặc điểm nền đất yếu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, tác động của dòng chảy và thủy triều.

Bên cạnh đó, mật độ dân cư và công trình xây dựng ven sông ngày càng tăng, cùng hoạt động giao thông thủy, bộ gây rung chấn và tạo sóng làm mất ổn định mái bờ.

Qua rà soát thực tế, ngành chức năng xác định toàn tỉnh hiện có 20 đoạn sông, kênh rạch diễn biến sạt lở lớn và xảy ra thường xuyên hằng năm. Đây đều là những khu vực có nguy cơ cao, ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của Nhà nước và người dân.

Kết quả quan trắc cho thấy An Giang hiện có 56 đoạn sông, kênh rạch được cảnh báo sạt lở với tổng chiều dài hơn 181km. Trong đó có 4 đoạn ở mức đặc biệt nguy hiểm, 3 đoạn từ nguy hiểm đến đặc biệt nguy hiểm và 49 đoạn ở mức nguy hiểm.

Các khu vực nguy cơ cao tập trung trên các tuyến sông lớn như sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Nao, kênh Xáng Tân An và rạch Ông Chưởng.

Đáng chú ý, dù số lượng điểm cảnh báo không tăng so với các đợt quan trắc trước nhưng chiều dài và mức độ nguy hiểm của các điểm sạt lở đang có xu hướng gia tăng.

Thời gian qua, An Giang đã đầu tư gần 88km kè bảo vệ bờ sông, kênh rạch. Tuy nhiên, công tác xử lý sạt lở vẫn gặp nhiều khó khăn do nguồn lực địa phương còn hạn chế trong khi nhu cầu đầu tư xây dựng, gia cố kè rất lớn.

Ngoài ra, nhiều khu dân cư ven sông nằm trong vùng nguy cơ cao nhưng quỹ nền tái định cư hiện không còn nhiều để bố trí di dời người dân.

Việc triển khai các công trình kè cũng gặp vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng do nhiều hộ dân sinh sống ven sông không đủ điều kiện bồi thường theo quy định.

Chủ động ứng phó từ sớm

Ông Nguyễn Đức Duy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cho biết trước mắt, tỉnh sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ứng phó khẩn cấp nhằm hạn chế thiệt hại do sạt lở gây ra.

Theo đó, UBND cấp xã được giao chủ động thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, huy động lực lượng, phương tiện và vật tư để xử lý ngay từ đầu khi xảy ra sự cố; đồng thời tổ chức sơ tán người dân, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm, cắm biển cảnh báo, khoanh vùng sạt lở và điều tiết giao thông thủy, bộ.

Tỉnh cũng yêu cầu các địa phương tăng cường cắm biển cảnh báo, kiểm tra và xử lý tình trạng khai thác cát trái phép, quản lý chặt việc xây dựng nhà ở ven sông, kênh rạch; trồng cây bảo vệ mái bờ, áp dụng các giải pháp gia cố mềm và chủ động di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm.

Trước diễn biến sạt lở ngày càng nghiêm trọng, Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang đã tham mưu UBND tỉnh đề xuất Trung ương hỗ trợ đầu tư 3 dự án kè cấp bách tại 8 khu vực nguy hiểm với tổng kinh phí khoảng 2.145 tỷ đồng nhằm bảo vệ hạ tầng giao thông, sản xuất và tài sản của người dân.

Các dự án gồm: kè khu vực đầu nguồn tỉnh An Giang với kinh phí khoảng 856 tỷ đồng; kè khu vực bờ Tây sông Hậu khoảng 489 tỷ đồng và kè khu vực sông Hậu - sông Vàm Nao khoảng 800 tỷ đồng. Tổng chiều dài các tuyến kè hơn 14km.

Về lâu dài, An Giang sẽ triển khai đồng bộ cả giải pháp công trình và phi công trình nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó tình trạng sạt lở bờ sông, kênh rạch.

Trong đó, tỉnh dự kiến thực hiện Dự án “Khảo sát hiện trạng, xử lý sạt lở bờ sông trên địa bàn tỉnh An Giang giai đoạn 2026-2030” nhằm đánh giá nguyên nhân, mức độ sạt lở và xây dựng lộ trình đầu tư các công trình kè, bố trí tái định cư cho người dân vùng sạt lở.

Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và mức độ nguy hiểm, Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cũng đề xuất triển khai 20 công trình kè chống sạt lở với tổng chiều dài hơn 27,3km, tổng vốn đầu tư khoảng 4.485 tỷ đồng.

Các dự án được chia thành 6 nhóm ưu tiên, tập trung tại khu vực đầu nguồn, bờ Tây sông Hậu, sông Vàm Nao, sông Tiền và các tuyến kênh trọng yếu.

Các công trình chủ yếu nhằm bảo vệ khu dân cư, tuyến giao thông, trung tâm đô thị, khu vực biên giới và các cù lao ven sông.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan, việc chủ động phòng chống sạt lở không chỉ góp phần bảo vệ người dân và hạ tầng mà còn là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm phát triển bền vững cho khu vực đầu nguồn Đồng bằng sông Cửu Long.

Đầu tư 550 tỷ đồng nâng cấp đê biển Hội Thống chống sạt lở