Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt vi phạm tại các mỏ khoáng sản phía Nam

Hàng loạt sai phạm trong quản lý, cấp phép

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy vừa ký ban hành Kết luận thanh tra chuyên đề về công tác quản lý, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác và vận chuyển đối với các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại một số tỉnh, thành khu vực phía Nam.

Theo kết luận, UBND các tỉnh Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đã ban hành nhiều quyết định khoanh định 136 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhưng chưa phù hợp quy định.

Đáng chú ý, một số khu vực khoáng sản đang hoạt động, đủ điều kiện để được khoanh định là khu vực không đấu giá quyền khai thác, nhưng chưa được UBND tỉnh Đồng Tháp và Đồng Nai đưa vào danh sách khoanh định theo quy định.

Tại Bình Phước, Thanh tra Chính phủ xác định UBND tỉnh đã cấp 6 giấy phép thăm dò khoáng sản với tổng diện tích hơn 70ha không đúng quy định.

Trong khi đó, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tục cấp giấy phép thăm dò tại 2 mỏ đá xây dựng với tổng diện tích hơn 30ha, dù các giấy phép khai thác được cấp trước ngày 1/7/2011 đã hết thời hạn và chấm dứt hiệu lực. Việc này được xác định chưa phù hợp với quy định của Luật Khoáng sản.

Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra việc UBND tỉnh Bình Phước và Đồng Nai cấp, gia hạn giấy phép khai thác đối với 32 mỏ khoáng sản cung cấp ra thị trường chưa đúng quy định.

Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, UBND tỉnh cấp lại 2 giấy phép khai thác đá xây dựng và gia hạn một giấy phép khai thác cát tại các khu vực trước đó không được cấp phép khai thác từ trước ngày 1/7/2011, nhưng các giấy phép đã hết hạn và chấm dứt hiệu lực.

Theo Thanh tra Chính phủ, những sai phạm trong việc cấp và gia hạn giấy phép khai thác tại Bình Phước và Đồng Nai đã dẫn đến việc một khối lượng lớn tài nguyên khoáng sản được đưa vào khai thác, cung cấp cho thị trường.

Mặc dù các chủ đầu tư đã tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện thủ tục khai thác, nộp tiền cấp quyền khai thác đối với toàn bộ trữ lượng được cấp phép, đầu tư khai thác và thực hiện nghĩa vụ thuế, phí theo quy định, Thanh tra Chính phủ cho rằng các vi phạm vẫn cần được xem xét, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan để có biện pháp xử lý phù hợp.

Tại mỏ đá xây dựng ở xã Đồng Tâm, huyện Đồng Phú, Bình Phước cũ, chủ đầu tư không thông báo kế hoạch thi công thăm dò khoáng sản, chưa có thiết kế mỏ được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt nhưng đã tiến hành khai thác.

Tại mỏ đất sét ở thôn 3, xã Suối Rao, huyện Châu Đức cũ, chủ đầu tư chưa hoàn thành đầy đủ các hạng mục xây dựng cơ bản của mỏ nhưng đã thực hiện chuyển nhượng, vi phạm quy định của Luật Khoáng sản.

Yêu cầu làm rõ trách nhiệm, xử lý nếu có dấu hiệu tội phạm

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND TPHCM, UBND Đồng Nai và UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các cơ quan chức năng làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Về xử lý kinh tế, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND TPHCM và Đồng Nai rà soát, xác định và thực hiện thu tiền cấp quyền khai thác đối với khoáng sản làm vật liệu san lấp tại các mỏ có hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trong giai đoạn từ năm 2014 đến nay.

Đồng Nai cũng được yêu cầu xác định và thu bổ sung tiền cấp quyền khai thác đối với hơn 247.280m³ khoáng sản chính của Công ty cổ phần Đá Núi Nhỏ, chủ đầu tư mỏ đá Mũi Tàu tại xã Tân Lập, huyện Đồng Phú, Bình Phước cũ.

Ngoài ra, địa phương phải rà soát, xác định khoản tiền cấp quyền khai thác đối với 209.900m³ khoáng sản đi kèm của Công ty TNHH MTV Sản xuất, Thương mại, Xây dựng Phú Hương, chủ đầu tư mỏ đá xây dựng tại thôn 7, xã Long Giang, thị xã Phước Long, Bình Phước cũ.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu UBND Đồng Tháp và Đồng Nai rà soát việc kê khai, nộp thuế tài nguyên của các chủ đầu tư khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trong thời gian địa phương chậm ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên.

Cụ thể, việc rà soát liên quan đến thời gian chậm ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên năm 2020 tại Đồng Nai, năm 2022 tại Bình Phước và năm 2023 tại Đồng Tháp.

Bên cạnh đó, TP.HCM và Đồng Nai phải chỉ đạo cơ quan chức năng khẩn trương rà soát, đôn đốc thu nộp ngân sách Nhà nước các khoản tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường mà các đơn vị khai thác còn nợ tính đến ngày 30/4/2025.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu hoàn thành các biện pháp xử lý về kinh tế trong tháng 9/2026. Đặc biệt, trong quá trình kiểm tra, rà soát và xử lý các vi phạm về hành chính, kinh tế, nếu phát hiện vụ việc có dấu hiệu tội phạm, Thanh tra Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND TPHCM, UBND Đồng Nai và UBND tỉnh Đồng Tháp chuyển thông tin đến cơ quan Cảnh sát điều tra để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Hải Phòng siết chặt xử lý vi phạm thủy lợi, đê điều