Thanh tra quá trình chuyển đất rừng phục vụ dự án Nhà máy rác Côn Đảo

Ngày 23/1/2026, Thanh tra TP.HCM ban hành Quyết định số 85/QĐ-TTTP-P2 về việc tiến hành thanh tra công tác chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng phục vụ xây dựng Nhà máy xử lý rác Côn Đảo. Hoạt động thanh tra được triển khai trong bối cảnh dự án sử dụng diện tích rừng đặc dụng có nguồn gốc từ rừng tự nhiên, tiềm ẩn nguy cơ tác động trực tiếp đến hệ sinh thái rừng cũng như mục tiêu bảo tồn lâu dài của địa phương.

Theo quyết định, đoàn thanh tra sẽ tập trung kiểm tra trách nhiệm và việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước của các cơ quan, đơn vị liên quan, gồm Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, UBND Đặc khu Côn Đảo, Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan. Thời gian thanh tra dự kiến là 45 ngày, tính từ thời điểm công bố quyết định.

Dự án Nhà máy xử lý rác Côn Đảo được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2022, với mục tiêu xử lý rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn đặc khu, góp phần giảm áp lực ô nhiễm môi trường trong điều kiện lượng khách du lịch và dân số cơ học ngày càng tăng. Dự án có quy mô sử dụng khoảng 1,92 ha đất tại khu vực Bến Đầm, trong đó phần lớn diện tích là rừng đặc dụng thuộc phân khu phục hồi sinh thái của Vườn quốc gia Côn Đảo.

Đến năm 2023, HĐND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước đây) đã ban hành nghị quyết cho phép chuyển mục đích sử dụng diện tích rừng nói trên để phục vụ triển khai dự án. Trên cơ sở nghị quyết này, cuối năm 2024, UBND tỉnh tiếp tục ban hành quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác nhằm thực hiện xây dựng nhà máy.

Tuy nhiên, trong quá trình thu hồi đất và chuẩn bị mặt bằng, Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo đã có văn bản kiến nghị, cho rằng vị trí dự kiến xây dựng nhà máy chưa phù hợp với Phương án quản lý rừng bền vững của Vườn quốc gia Côn Đảo đến năm 2030 cũng như Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia giai đoạn 2021–2030. Theo đơn vị này, việc bố trí công trình xử lý rác trong khu vực rừng đặc dụng có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái, cảnh quan và mục tiêu bảo tồn thiên nhiên.

Ban Quản lý Vườn quốc gia Côn Đảo cũng đề xuất xem xét tạm dừng dự án để rà soát, lựa chọn phương án địa điểm phù hợp hơn. Trong đó, phương án đặt nhà máy tại khu vực Bến Đầm, thuộc quỹ đất lâm nghiệp và đất rừng ngoài quy hoạch ba loại rừng hiện do UBND Đặc khu Côn Đảo quản lý, được cho là phù hợp với Quy hoạch xây dựng Côn Đảo đến năm 2045.

Việc Thanh tra TP.HCM tiến hành thanh tra được đánh giá là cần thiết nhằm xem xét toàn diện tính pháp lý của quá trình chuyển mục đích sử dụng đất rừng, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan tham mưu, quản lý và chủ đầu tư, đồng thời cân nhắc hài hòa giữa yêu cầu xử lý rác thải – vấn đề cấp bách của đặc khu với nhiệm vụ bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững Côn Đảo trong dài hạn.

Lào Cai chuẩn bị hơn 81 triệu cây giống cho vụ trồng rừng năm 2026