Trung Bộ chủ động ứng phó nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn vụ hè thu 2026

Trước tình hình này, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai các giải pháp phòng, chống nhằm giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh hiện tượng El Nino tiếp tục tác động đến nguồn nước, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trong năm 2026 và có thể kéo dài sang năm 2027. Diễn biến này đòi hỏi các địa phương phải chủ động xây dựng phương án ứng phó sớm, bảo đảm an ninh nguồn nước cho sản xuất và sinh hoạt.

Theo dự báo, khu vực Bắc Trung Bộ, từ Thanh Hóa đến TP. Huế, chiếm tỷ trọng diện tích chịu rủi ro cao nhất, với khoảng 6.700–10.200ha. Trong đó, Nghệ An và Thanh Hóa được xác định là những địa phương trọng điểm.

Tại Thanh Hóa, diện tích có nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn ước tính từ 2.000 đến 3.000ha, tập trung tại các vùng cuối nguồn kênh tưới, hệ thống sông Chu – sông Mã, sông Mực, Yên Mỹ, cũng như các khu vực ven biển chịu tác động mặn. Nghệ An dự kiến có khoảng 2.500–3.500ha chịu ảnh hưởng, chủ yếu tại cuối hệ thống thủy lợi Bara Đô Lương và các công trình do cấp xã, hợp tác xã quản lý.

Quảng Trị được dự báo có từ 1.500 đến 2.500ha đất sản xuất bị tác động, tập trung tại các khu tưới cuối nguồn hồ chứa và hệ thống Nam Thạch Hãn. Trong khi đó, Hà Tĩnh và TP. Huế có mức độ ảnh hưởng thấp hơn, mỗi địa phương dưới 1.000ha.

Tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tổng diện tích có nguy cơ hạn hán, thiếu nước khoảng 4.000–6.200ha. Đáng chú ý, TP. Đà Nẵng được nhận định là một trong những điểm nóng về xâm nhập mặn, đặc biệt tại hạ lưu sông Vu Gia – Thu Bồn, nơi khoảng 1.500ha đất nông nghiệp có thể bị ảnh hưởng trực tiếp, gây áp lực lớn cho các trạm bơm cung cấp nước tưới.

Ở khu vực Tây Nguyên, nguy cơ hạn hán chủ yếu tập trung tại các hồ chứa nhỏ và vùng miền núi của Gia Lai và Đắk Lắk. Trong khi đó, Khánh Hòa và Quảng Ngãi chịu ảnh hưởng trên phạm vi hẹp hơn, chủ yếu tại một số công trình thủy lợi cụ thể.

Trước nguy cơ nắng nóng và thiếu nước kéo dài, cơ quan quản lý thủy lợi khuyến cáo các địa phương cần rà soát kỹ nguồn nước trước khi tổ chức sản xuất, chỉ xuống giống khi bảo đảm đủ nước cho toàn bộ vụ mùa. Những khu vực không bảo đảm nguồn nước cần xem xét giãn hoặc lùi thời vụ, đồng thời chuyển đổi sang các loại cây trồng phù hợp với điều kiện khô hạn.

Bên cạnh đó, việc áp dụng các công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho cả lúa và cây trồng cạn được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nước trong điều kiện nguồn nước ngày càng hạn chế. Trong trường hợp xảy ra thiếu nước nghiêm trọng, các địa phương cần ưu tiên cấp nước sinh hoạt, sau đó mới đến sản xuất nông nghiệp và các nhu cầu thiết yếu khác.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cũng đề nghị các địa phương khẩn trương nạo vét hệ thống kênh mương, đào ao, giếng dự trữ nước, xây dựng đập tạm ngăn mặn và lắp đặt trạm bơm dã chiến nhằm chủ động ứng phó với hạn hán, thiếu nước trong mùa khô 2026–2027.

Nguy cơ hạn hán, thiếu nước do El Nino cuối năm 2026