Việt Nam tăng nguồn lực bảo tồn đa dạng sinh học, thúc đẩy phát triển bền vững

Việt Nam nằm trong danh sách 9 quốc gia được triển khai các dự án thuộc đợt phân bổ thứ ba của Quỹ Đa dạng sinh học Côn Minh do Trung Quốc thành lập. Thông tin được công bố tại Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước Liên hợp quốc về Đa dạng sinh học (COP17), bế mạc ngày 31/10 tại Yerevan, thủ đô Armenia.

Theo Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc, đợt phân bổ này có tổng ngân sách khoảng 4,5 triệu USD, dành cho các dự án tại Armenia, Bangladesh, Benin, Cameroon, Cuba, Montenegro, Bắc Macedonia, Somalia và Việt Nam. Đây là hoạt động nằm trong chương trình hỗ trợ các quốc gia đang phát triển tăng cường năng lực bảo tồn thiên nhiên và thực hiện các mục tiêu đa dạng sinh học toàn cầu.

Quỹ Đa dạng sinh học Côn Minh được Trung Quốc công bố thành lập vào tháng 10/2021, trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo COP15, với cam kết đóng góp 1,5 tỷ nhân dân tệ. Đến nay, Trung Quốc đã phân bổ tổng cộng 400 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 60 triệu USD cho quỹ. Qua hai đợt triển khai trước đó, quỹ đã hỗ trợ 31 dự án tại 45 quốc gia đang phát triển.

Việc Việt Nam được lựa chọn trong đợt phân bổ mới mở ra cơ hội tiếp cận thêm nguồn lực quốc tế phục vụ công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Tuy nhiên, thông tin công bố chưa nêu cụ thể tên dự án, địa bàn triển khai, cơ quan chủ trì cũng như mức kinh phí dành riêng cho Việt Nam.

Trong bối cảnh các hệ sinh thái tự nhiên chịu nhiều sức ép từ khai thác tài nguyên, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, việc huy động thêm nguồn lực cho bảo tồn có ý nghĩa thiết thực. Bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ góp phần duy trì sự phong phú của các loài sinh vật mà còn bảo đảm những dịch vụ thiết yếu của tự nhiên như điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, hấp thụ carbon và duy trì sinh kế cho cộng đồng.

Quỹ Đa dạng sinh học Côn Minh được xem là một trong những cơ chế hỗ trợ hợp tác quốc tế, góp phần thu hẹp khoảng cách về tài chính và năng lực giữa các quốc gia trong thực hiện mục tiêu bảo tồn. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal vẫn chưa đạt kỳ vọng, đòi hỏi các nước chuyển những cam kết thành hành động cụ thể.

Được thông qua tại COP15 cuối năm 2022, Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh - Montreal đề ra 23 mục tiêu đến năm 2030. Một trong những mục tiêu quan trọng là bảo đảm ít nhất 30% diện tích các hệ sinh thái bị suy thoái trên đất liền, vùng nước nội địa, biển và ven biển được phục hồi hiệu quả.

Tại COP17, các đánh giá cho thấy cam kết chính trị đối với bảo tồn đa dạng sinh học tiếp tục được duy trì, diện tích các khu bảo tồn được mở rộng và tốc độ mất rừng đã chậm lại đáng kể. Dù vậy, những kết quả này chưa đủ để bảo đảm hoàn thành các mục tiêu đến năm 2030. Thiếu hụt tài chính, công nghệ và năng lực thể chế vẫn là những trở ngại lớn, đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển.

Trung Quốc kêu gọi các bên chuyển hóa kết quả đánh giá toàn cầu về tiến độ thực hiện Khung Đa dạng sinh học thành hành động cụ thể, đồng thời thúc đẩy các mô hình tài chính sáng tạo, tăng cường giám sát, đánh giá và chia sẻ dữ liệu.

Đối với Việt Nam, bên cạnh việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế, yêu cầu quan trọng là sử dụng hiệu quả nguồn lực, gắn các dự án bảo tồn với phục hồi hệ sinh thái và nâng cao năng lực quản lý tại địa phương. Lồng ghép mục tiêu bảo vệ thiên nhiên vào quy hoạch, phát triển kinh tế và khai thác tài nguyên sẽ góp phần hạn chế suy thoái môi trường, duy trì nguồn vốn tự nhiên và tạo nền tảng cho chuyển đổi xanh.

Nguồn lực từ Quỹ Đa dạng sinh học Côn Minh vì thế không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn mở rộng cơ hội hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp khoa học. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam thực hiện các cam kết về đa dạng sinh học, hài hòa mục tiêu bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế - xã hội.

Vườn quốc gia Bạch Mã mở rộng năng lực cứu hộ, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học