Nước và cuộc sống

Vĩnh Long xây dựng hai kịch bản ứng phó xâm nhập mặn mùa khô 2025–2026

Lưu Tô • 26/01/2026 08:00

Trước dự báo xâm nhập mặn mùa khô 2025–2026 diễn biến phức tạp, có khả năng tăng đột biến và kéo dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long đã xây dựng hai kịch bản ứng phó, với các giải pháp đồng bộ từ theo dõi nguồn nước, vận hành công trình thủy lợi đến bảo đảm an ninh nước sinh hoạt và sản xuất, trên quan điểm “chủ động từ sớm, ứng phó từ xa”.

Kịch bản 1: Xâm nhập mặn trong mùa khô 2025–2026 được dự báo ở mức sâu hơn trung bình nhiều năm, bắt đầu từ nửa cuối tháng 12/2025 và có khả năng đạt đỉnh vào tháng 3/2026. Ranh mặn 4‰ có thể xâm nhập sâu khoảng 50–60km, tương đương hoặc thấp hơn mùa khô 2024–2025 trên các sông Hàm Luông, Cửa Đại, Ba Lai, Cổ Chiên và tương đương mùa khô 2024–2025 trên sông Hậu. Toàn tỉnh dự kiến có 83/124 xã, phường bị ảnh hưởng, chủ yếu dọc các tuyến sông lớn; cấp độ rủi ro thiên tai ở mức cấp 2.

Với kịch bản này, các sở, ngành và địa phương tổ chức thực hiện nghiêm các quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm và phối hợp ứng phó theo Nghị định số 66/2021/NĐ-CP của Chính phủ. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo theo dõi chặt chẽ diễn biến xâm nhập mặn; thường xuyên cập nhật, thông tin số liệu đo mặn đến lãnh đạo tỉnh, chính quyền cơ sở và người dân qua tin nhắn, truyền hình, truyền thanh để chủ động phòng tránh, trữ nước khi độ mặn ở mức cho phép.

Các đơn vị quản lý, khai thác công trình thủy lợi phối hợp giám sát độ mặn tại các cửa lấy nước, vận hành linh hoạt các công trình, tăng cường trữ nước ngọt, phân phối nước hợp lý, ưu tiên cho sinh hoạt, chăn nuôi, cây trồng lâu năm và sản xuất nông nghiệp; đồng thời thông báo lịch đóng, mở cống để người dân chủ động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.

Các đơn vị cấp nước chủ động phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau khi nguồn nước thô bị ảnh hưởng; các địa phương tăng cường kiểm tra, quản lý nhà máy, trạm cấp nước, tổ chức các điểm đo mặn tập trung và đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tranh thủ lấy, trữ nước nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn.

Kịch bản 2: Xâm nhập mặn được dự báo gay gắt, kéo dài và có tính lịch sử, tương đương mùa khô 2019–2020, với thời gian ảnh hưởng từ đầu tháng 3 đến hết tháng 5/2026. Độ mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu, duy trì ở mức cao; độ mặn 1‰ gần như bao phủ toàn tỉnh. Dự kiến có 117/124 xã, phường chịu ảnh hưởng; chỉ một số địa phương như Tân Lược, Phú Quới, Long Hồ và các phường Tân Hạnh, Long Châu, Phước Hậu, Thanh Đức ít hoặc không bị tác động. Cấp độ rủi ro thiên tai ở cấp 3, mức ảnh hưởng đặc biệt nghiêm trọng.

Với kịch bản này, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó khẩn cấp, kiên quyết không để người dân thiếu nước sinh hoạt. Các sở, ngành và địa phương tiếp tục thực hiện các biện pháp của kịch bản 1, đồng thời huy động tối đa lực lượng, phương tiện, nguồn lực để ứng phó; tổ chức cung cấp nước ngọt, nhu yếu phẩm thiết yếu, xử lý ô nhiễm nguồn nước, ổn định đời sống người dân.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo vận hành các điểm cấp nước tập trung, hệ thống lọc mặn RO, trạm bơm nước thô; trong trường hợp xâm nhập mặn diện rộng, triển khai phương án vận chuyển nước ngọt phục vụ xử lý và cấp nước sinh hoạt. Đồng thời tăng cường kiểm tra, phòng chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi; phối hợp đánh giá thiệt hại, đề xuất chính sách hỗ trợ kịp thời.

Các đơn vị thủy lợi điều chỉnh kế hoạch cấp nước theo thứ tự ưu tiên: Nước sinh hoạt, nước uống cho gia súc, nước tưới cho cây trồng lâu năm có giá trị kinh tế cao. Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh sẵn sàng huy động phương tiện, xe bồn vận chuyển nước; ngành y tế đảm bảo nước sinh hoạt tại các cơ sở khám chữa bệnh; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tăng cường vận động hỗ trợ người dân.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lâm Văn Tân cho biết, trước diễn biến xâm nhập mặn khó lường, Sở kiến nghị tỉnh tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình; tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo sớm xâm nhập mặn, triều cường; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động trữ nước ngọt bằng nhiều hình thức; đồng thời hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, phục hồi đất sản xuất sau hạn mặn.

Những ngày qua, xâm nhập mặn trên các sông chính của tỉnh Vĩnh Long tăng nhanh; độ mặn 4‰ đã xâm nhập cách cửa sông Cửa Đại 41,6km, sông Hàm Luông 23km, sông Cổ Chiên 25,3km, sông Hậu 16,2km. Thời gian tới, ranh mặn 4‰ được dự báo tiếp tục xâm nhập sâu, có nơi cách cửa sông từ 46–59km.