WMO bác bỏ thuật ngữ “siêu El Nino”

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino là một phần của dao động khí hậu tự nhiên ENSO, liên quan đến sự nóng lên bất thường của nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương. Tuy nhiên, trong khoa học khí hậu không tồn tại thuật ngữ chính thức mang tên “siêu El Nino”.

WMO nhấn mạnh, các sự kiện El Nino được phân loại dựa trên chỉ số ONI – chỉ số phản ánh mức độ dị thường nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Ninõ 3.4. Theo thang phân loại hiện hành, El Nino được chia thành các mức yếu, trung bình, mạnh và rất mạnh. Vì vậy, cụm từ “siêu El Nino” thực chất chỉ là cách gọi mang tính truyền thông đối với những đợt El Nino rất mạnh, khi chỉ số ONI đạt từ 2 độ C trở lên.

TS Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cho rằng, việc lạm dụng thuật ngữ này dễ tạo cảm giác cực đoan hóa hiện tượng khí hậu, trong khi mỗi chu kỳ El Nino có đặc điểm và mức độ tác động khác nhau.

Các trung tâm dự báo lớn trên thế giới hiện nhận định khả năng xuất hiện El Nino trong mùa hè năm 2026 là trên 60% và có thể kéo dài đến cuối năm. Tuy nhiên, xác suất để hiện tượng này đạt ngưỡng rất mạnh mới ở mức khoảng 25%, trong khi các mô hình dự báo vẫn chưa thống nhất về cường độ cực đại.

Theo giới chuyên gia, nếu El Nino năm 2026 phát triển mạnh, hiện tượng này có thể gây ra nền nhiệt cao hơn trung bình, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và thiếu nước tại nhiều khu vực. Tuy nhiên, tác động sẽ không đồng đều giữa các vùng miền. Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thường chịu ảnh hưởng rõ nét hơn về tình trạng thiếu mưa và khô hạn, trong khi miền Bắc có xu hướng gia tăng số ngày nắng nóng.

Ngoài ra, dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong các năm El Nino thường giảm so với trung bình nhiều năm, điều đó không đồng nghĩa rủi ro thiên tai suy giảm. Các chuyên gia cảnh báo vẫn có thể xuất hiện những cơn bão mạnh, diễn biến bất thường hoặc các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông lốc, sét và mưa đá trong thời kỳ chuyển mùa.

WMO cũng khẳng định, hiện chưa có bằng chứng cho thấy biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất hay cường độ El Nino. Tuy nhiên, hiện tượng nóng lên toàn cầu có thể khiến các tác động liên quan trở nên nghiêm trọng hơn do nền nhiệt đại dương và khí quyển cao hơn, tạo điều kiện cho các hiện tượng thời tiết cực đoan phát triển mạnh.

Trước nguy cơ nắng nóng kéo dài trong thời gian tới, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động theo dõi thông tin dự báo thời tiết, sử dụng điện và nước tiết kiệm, đồng thời có biện pháp bảo vệ sức khỏe trong các đợt nhiệt độ tăng cao. Chính quyền địa phương cũng cần sớm xây dựng phương án ứng phó với nguy cơ thiếu nước, cháy rừng và quá tải điện nhằm giảm thiểu thiệt hại do El Nino gây ra.

Châu Á trước nguy cơ El Niño cực đoan