Thủy điện chạy đua tích nước trước nguy cơ El Nino 2026

Gấp rút triển khai tích nước

Theo thông tin từ các đơn vị vận hành, công tác tích nước đang được đẩy mạnh nhằm chuẩn bị cho cao điểm mùa khô. Đại diện Nhà máy Thủy điện Hòa Bình cho biết, nhiệm vụ hiện nay không chỉ là phát điện mà còn phải đảm bảo điều tiết nước, duy trì dòng chảy tối thiểu cho hạ du và ổn định hệ thống điện quốc gia.

Tính đến giữa tháng 4, mực nước hồ Hòa Bình đạt khoảng 112,4m, thấp hơn mực nước dâng bình thường hơn 4m nhưng vẫn cao hơn cùng kỳ năm trước. Nhà máy hiện duy trì 7/8 tổ máy hoạt động, đồng thời đẩy nhanh tiến độ sửa chữa để sẵn sàng vận hành tối đa khi bước vào giai đoạn cao điểm.

Sản lượng điện từ đầu năm đạt khoảng 1,75 tỷ kWh. Đáng chú ý, hai tổ máy mở rộng đã đóng góp hơn 300 triệu kWh, được kỳ vọng sẽ hỗ trợ hiệu quả trong việc đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao thời gian tới.

Tại khu vực Bắc Trung Bộ, Nhà máy Thủy điện Bản Vẽ cũng đang chủ động tích nước. Với vai trò là hồ chứa lớn nhất khu vực, nhà máy phải cân đối giữa phát điện và cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt vùng hạ du sông Cả.

Hiện mực nước hồ đạt khoảng 186m/200m – mức trung bình đảm bảo cả hai mục tiêu. Nhà máy đang vận hành phát điện ở mức tối thiểu nhằm tiết kiệm nguồn nước cho giai đoạn cao điểm mùa khô.

Nguy cơ thiếu nước hiện hữu ngay từ đầu mùa

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và nhiều khả năng bước vào pha El Nino trong các tháng tới. Dự báo, hiện tượng này có thể đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026, thậm chí kéo dài sang năm 2027.

Từ đầu năm đến nay, tình trạng nắng nóng đã xuất hiện sớm, lượng mưa thiếu hụt từ 10–40% so với trung bình nhiều năm. Mực nước và dòng chảy tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp, báo hiệu nguy cơ thiếu nước ngay từ đầu mùa khô.

Nếu El Nino xảy ra, nhiệt độ trung bình sẽ tăng cao, số ngày nắng nóng gia tăng, lượng mưa trong mùa khô có thể giảm 25–50%, đồng thời mùa mưa kết thúc sớm hơn bình thường.

Dự báo dòng chảy tại các lưu vực sông lớn như sông Đà, sông Thao, sông Lô tiếp tục thiếu hụt từ 10–50% tùy thời điểm. Đây là thách thức lớn đối với việc đảm bảo nguồn nước cho cả sản xuất điện và nhu cầu dân sinh.

Trước tình hình này, các cơ quan quản lý yêu cầu tăng cường theo dõi, cập nhật diễn biến thủy văn, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong điều hành hệ thống hồ chứa.

Việc vận hành cần đảm bảo hài hòa giữa các mục tiêu: phát điện, cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, bảo vệ môi trường hạ du, đồng thời không làm ảnh hưởng đến công tác phòng chống lũ.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, việc chủ động kịch bản ứng phó, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước và nâng cao năng lực điều hành hệ thống thủy điện được xem là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro trong mùa khô 2026.

Cao Bằng rà soát hồ đập thủy điện trước cao điểm mưa bão