Bảo đảm an ninh nguồn nước gắn với phục hồi hệ sinh thái sông Hồng - Thái Bình

Quản lý nguồn nước trên phạm vi toàn lưu vực

An ninh nguồn nước không chỉ phụ thuộc vào lượng nước mà còn gắn chặt với chất lượng nước và tình trạng của các hệ sinh thái. Khi nguồn nước suy giảm hoặc hệ sinh thái bị suy thoái, đời sống cũng như sinh kế của người dân sẽ chịu những tác động trực tiếp. Vì vậy, bảo vệ nguồn nước cần được triển khai đồng thời với phục hồi hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng.

Theo định hướng này, Dự án GEF8 - ERIP “Nâng cao an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và sinh kế thích ứng thông qua quản lý tổng hợp tài nguyên nước và phục hồi hệ sinh thái tại lưu vực sông Hồng - Thái Bình” đang được triển khai trên lưu vực sông Hồng - Thái Bình.

Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) là đơn vị chủ trì thực hiện dự án, với sự hỗ trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO).

Dự án góp phần đưa các định hướng của Luật Tài nguyên nước năm 2023 vào thực tiễn thông qua nghiên cứu và thử nghiệm các giải pháp quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông, kết hợp phục hồi hệ sinh thái và hỗ trợ người dân thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo ông Ulrich Apel, đại diện Ban Thư ký GEF, dự án hướng tới áp dụng phương pháp quản lý tổng hợp tài nguyên nước gắn với phục hồi hệ sinh thái. Qua đó, các mục tiêu về an ninh nguồn nước, bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái và nâng cao sinh kế thích ứng cho cộng đồng được triển khai theo hướng đồng bộ.

Để hiện thực hóa cách tiếp cận này, dự án tập trung kiểm kê tài nguyên nước và xây dựng nền tảng phục vụ công tác quản lý đa ngành. Trên cơ sở dữ liệu và thông tin thu thập được, dự án nghiên cứu, triển khai các giải pháp thuận tự nhiên; tìm hiểu cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái từ cấp cơ sở.

Cùng với đó là tăng cường sự tham gia của cộng đồng và xây dựng chiến lược nhằm nhân rộng những mô hình phù hợp.

Ông Ulrich Apel nhấn mạnh, điểm quan trọng của ERIP nằm ở cách tiếp cận tích hợp trên toàn lưu vực, kết nối các vấn đề về nước, sinh kế, môi trường, đa dạng sinh học và cộng đồng dân cư từ khu vực thượng nguồn đến hạ lưu.

Dự án cũng có cơ hội tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm từ các dự án thuộc chương trình phục hồi hệ sinh thái toàn cầu đang được thực hiện tại nhiều quốc gia. Những kinh nghiệm này sẽ hỗ trợ quá trình lựa chọn và hoàn thiện các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của lưu vực sông Hồng - Thái Bình.

Hướng tới những kết quả có thể duy trì và nhân rộng

Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh cho biết, việc triển khai dự án tạo điều kiện để cán bộ Cục Quản lý tài nguyên nước nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp kết hợp giữa quản lý nguồn nước với phục hồi hệ sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học.

Kết quả từ dự án được kỳ vọng góp phần củng cố an ninh nguồn nước, đồng thời hỗ trợ người dân xây dựng và phát triển các sinh kế có khả năng thích ứng.

Theo Cục trưởng Châu Trần Vĩnh, để đạt được mục tiêu đề ra, các hoạt động của dự án cần bám sát nhu cầu và những ưu tiên thực tế của Việt Nam. Các công cụ, kết quả nghiên cứu cũng như mô hình được xây dựng phải có khả năng ứng dụng vào quá trình hoạch định chính sách, quản lý lưu vực sông và phục hồi hệ sinh thái.

Bên cạnh đó, việc kết nối ERIP với các chương trình, dự án và sáng kiến có liên quan sẽ góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế sự trùng lặp và mở rộng tác động của dự án.

Cục Quản lý tài nguyên nước sẽ tiếp tục phối hợp với GEF, FAO cùng các đối tác trong quá trình triển khai, hướng tới duy trì những kết quả phù hợp sau khi dự án kết thúc, đồng thời từng bước nhân rộng tại các lưu vực sông khác.

Từ kinh nghiệm trong quá trình triển khai dự án, Cục Quản lý tài nguyên nước cũng đang nghiên cứu các đề xuất hợp tác cho chu kỳ GEF-9. Các nội dung dự kiến tập trung vào an ninh nguồn nước, quản lý tổng hợp tài nguyên nước, phục hồi hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hà Nội: Lên phương án di dời, tái thiết nhiều làng nghề ven sông Hồng