Đà Nẵng: Đồng bộ giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng trong cao điểm mùa khô

Thành phố Đà Nẵng hiện đang sở hữu tổng diện tích đất có rừng lên đến hơn 745.027 ha, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, bước vào giai đoạn cuối mùa khô, tình hình thời tiết trở nên vô cùng khắc nghiệt với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài liên tục, khiến độ ẩm không khí giảm sút nghiêm trọng.

Dưới tác động của hình thái thời tiết cực đoan này, nguy cơ xảy ra hỏa hoạn tại các khu vực rừng luôn duy trì ở cấp độ cao, thậm chí chạm ngưỡng cấp IV và cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Trong tổng số các xã, phường, đặc khu trên địa bàn, rà soát thực tế cho thấy có tới 83 đơn vị được xác định là địa bàn trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, áp lực bảo vệ rừng còn đến từ các hoạt động kinh tế ven rừng và sự chủ quan của một bộ phận người dân. Phần lớn các sự cố cháy rừng trong thời gian qua đều bắt nguồn từ việc người dân tự ý sử dụng nguồn lửa trong sản xuất, đặc biệt là hoạt động đốt thực bì sau khi khai thác rừng trồng mà không tuân thủ các quy định an toàn. Với đặc thù địa hình nhiều khu vực là đồi dốc hiểm trở, nằm ở vị trí xa nguồn nước tự nhiên, công tác phòng cháy, chữa cháy đòi hỏi sự tập trung cao độ, trong đó việc kiểm soát và dập tắt các sự cố hỏa hoạn phải được đặt lên hàng đầu.

Trước những áp lực và thách thức từ thực trạng trên, cơ quan quản lý nhà nước cùng chính quyền các cấp đã nhanh chóng đưa ra các chỉ đạo quyết liệt, chuyển dịch trọng tâm từ ứng cứu sang phòng ngừa chủ động. Ngay từ đầu mùa khô, hàng loạt văn bản hướng dẫn và chỉ đạo kỹ thuật đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các xã, phường, đặc khu và các chủ rừng triển khai nhiệm vụ. Điểm trọng tâm trong nhóm giải pháp phòng tránh là việc siết chặt kỷ luật quản lý nguồn lửa và quy định cực kỳ khắt khe đối với quy trình xử lý thực bì. Cơ quan chức năng khuyến khích người dân ưu tiên các phương pháp canh tác an toàn không dùng lửa như băm nhỏ thực bì để tự mục hoặc vận chuyển ra khỏi khu vực rừng.

Trường hợp bắt buộc phải sử dụng lửa, người dân phải tuân thủ tuyệt đối các điều kiện: Đăng ký mẫu với chính quyền địa phương và thông báo trước cho kiểm lâm địa bàn cùng trưởng thôn; Chỉ đốt vào thời điểm lặng gió, trước 9 giờ sáng hoặc sau 16 giờ chiều; Thu gom thực bì thành từng dải rộng từ 2 đến 3 mét, cách xa bìa rừng từ 6 đến 8 mét, tiến hành đốt từ trên sườn đồi xuống chân. Đồng thời, luôn bố trí lực lượng túc trực canh gác, chuẩn bị sẵn dụng cụ dập lửa tại chỗ và chỉ rời đi khi nguồn lửa đã tắt hoàn toàn.

Mọi hành vi vi phạm quy định an toàn phòng chống cháy rừng, đặc biệt là tự ý đốt thực bì gây cháy lan, đều bị xử lý nghiêm minh theo các nghị định xử phạt vi phạm hành chính, kiên quyết không áp dụng hình thức nhắc nhở để nâng cao tính răn đe chung. Bên cạnh đó, khi cấp dự báo cháy rừng leo thang đến mức nguy hiểm, toàn bộ hệ thống phòng cháy, chữa cháy của thành phố sẽ chuyển sang trạng thái trực chiến 24/24 giờ tại các vùng xung yếu, thiết lập các chốt chặn kiểm soát nghiêm ngặt người và phương tiện ra vào khu vực rừng.

Theo Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng, song song với việc quản lý nguồn lửa thủ công, việc ứng dụng công nghệ số được đẩy mạnh để nâng cao năng lực phát hiện sớm các sự cố. Hệ thống cảnh báo cháy rừng quốc gia kết hợp cùng nền tảng giám sát tài nguyên rừng trực tuyến của thành phố hoạt động liên tục theo thời gian thực. Việc tận dụng hình ảnh vệ tinh và các thiết bị cảm biến giúp lực lượng chức năng nắm bắt kịp thời các điểm phát sinh nhiệt bất thường, xác định chính xác tọa độ để điều động lực lượng xử lý từ sớm, ngăn chặn từ khi đám cháy còn ở quy mô nhỏ.

Để khắc phục những hạn chế về trang thiết bị và lực lượng tại cơ sở đối với các địa bàn hiểm trở, các cơ quan quản lý đang tích cực triển khai chương trình tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu, bổ sung trang thiết bị cầm tay hiện đại, đồng thời xây dựng các bể chứa nước dã chiến tại vùng trọng điểm.

Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền cơ sở cho đến ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc tuân thủ nghiêm ngặt các giải pháp phòng cháy, chữa cháy chính là lá chắn vững chắc nhất. Điều này giúp thành phố bảo vệ an toàn diện tích rừng rộng lớn, giữ vững cân bằng sinh thái và đảm bảo sự phát triển bền vững trong suốt mùa khô khắc nghiệt.

Đà Nẵng dành hơn 12.000 tỷ đồng điều chỉnh quy hoạch chống ngập đô thị