Tài nguyên và phát triển

Đề xuất tái chế phế thải xây dựng làm vật liệu san lấp

Phúc An • 05/06/2026 08:00

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, trong đó đề xuất nhiều quy định mới nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và tăng cường tái chế chất thải.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất đất, đá, bê tông, gạch, cát và các loại chất thải trơ phát sinh từ hoạt động xây dựng phải được tái sử dụng làm vật liệu xây dựng hoặc phục vụ san lấp mặt bằng cho các công trình, dự án có nhu cầu phù hợp.

Theo dự thảo, chất thải rắn còn giá trị sử dụng phải được tái chế, tái sử dụng thay vì chôn lấp như trước đây. So với quy định hiện hành chỉ nêu chung về “đất, đá, chất thải rắn từ hoạt động xây dựng”, dự thảo mới đã cụ thể hóa từng nhóm vật liệu cần được thu hồi, tái sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và giảm lãng phí tài nguyên.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định về quản lý vật liệu, sản phẩm được sản xuất từ chất thải sau xử lý, tái chế hoặc tái sử dụng. Chính phủ sẽ xây dựng lộ trình áp dụng tỷ lệ vật liệu tái chế trong hàng hóa, sản phẩm nhằm từng bước hình thành thị trường vật liệu tái chế tại Việt Nam.

Theo cơ quan soạn thảo, các quy định mới sẽ tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển ngành công nghiệp tái chế, thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thống kê năm 2025 cho thấy, riêng Hà Nội mỗi ngày phát sinh khoảng 4.000 tấn chất thải rắn xây dựng cùng khoảng 5.000 tấn rác thải sinh hoạt. Áp lực xử lý khối lượng chất thải lớn đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường tái chế và tái sử dụng.

Dự thảo luật cũng đề xuất xây dựng hệ thống quản lý chất thải trên môi trường số. Theo đó, tổ chức, cá nhân phát sinh, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải sẽ phải cập nhật dữ liệu điện tử lên hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu môi trường. Các chứng từ, biên bản giao nhận chất thải sẽ từng bước được thực hiện dưới hình thức điện tử.

Cơ quan soạn thảo cho rằng việc số hóa công tác quản lý chất thải sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, giảm hồ sơ giấy tờ, đồng thời tăng khả năng giám sát và truy xuất nguồn gốc chất thải từ khâu phát sinh đến xử lý cuối cùng.

Ngoài ra, dự thảo cũng điều chỉnh quy định về phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo hướng linh hoạt hơn. Thay vì áp dụng thống nhất trên toàn quốc, UBND cấp tỉnh sẽ được chủ động quyết định hình thức phân loại phù hợp với điều kiện thực tế, hạ tầng và công nghệ xử lý của từng địa phương.

Các quy định liên quan đến lựa chọn dự án, cơ sở thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt cũng được đề xuất sửa đổi theo hướng đồng bộ với pháp luật về đấu thầu và ngân sách nhà nước, nhằm hạn chế chồng chéo và tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai thực tế.