Đề xuất xây dựng 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà để tăng cường an ninh nguồn nước

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa thống nhất chủ trương nghiên cứu, đề xuất đầu tư xây dựng ba đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà nhằm tăng cường điều tiết nguồn nước trong mùa cạn, bảo đảm an ninh nguồn nước, cải thiện môi trường, phát triển giao thông thủy và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phúc đáp đề nghị của UBND TP Hà Nội về việc nghiên cứu đầu tư các công trình này, Bộ cho biết chủ trương phù hợp với Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, cũng như Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng - Thái Bình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo định hướng, ba công trình dự kiến gồm đập Xuân Quan trên sông Hồng, đập Long Tửu trên sông Đuống và một đập trên sông Đà hoặc sông Hồng.

Hướng tới nhiều mục tiêu về nguồn nước và phát triển kinh tế

Các đập dâng được nghiên cứu theo hướng phát huy nhiều chức năng cùng lúc. Trọng tâm là điều tiết dòng chảy, duy trì mực nước trong mùa khô nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt và cải thiện chất lượng môi trường nước trong hệ thống thủy lợi.

Bên cạnh đó, các công trình còn được kỳ vọng tạo điều kiện phát triển giao thông đường thủy, du lịch và các hoạt động dịch vụ, đồng thời góp phần khôi phục dòng chảy cho nhiều con sông ở khu vực đồng bằng sông Hồng như sông Đáy, sông Nhuệ, sông Tô Lịch và sông Ngũ Huyện Khê thông qua việc duy trì mực nước trên sông Hồng trong mùa cạn.

Việc xây dựng các đập dâng cũng nhằm điều tiết tỷ lệ phân lưu từ sông Hồng sang sông Đuống, kết hợp với vận hành các hồ chứa thượng nguồn để bảo đảm cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt và tăng cường khả năng đẩy mặn tại khu vực hạ du hệ thống sông Hồng - Thái Bình.

Riêng công trình trên sông Đà được nghiên cứu với mục tiêu bảo đảm nguồn nước qua cống Lương Phú để bổ sung cho sông Tích và sông Đáy, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn nước phục vụ dân sinh, sản xuất, phát điện và giao thông thủy, nhưng vẫn bảo đảm không ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát lũ của sông Đà.

Yêu cầu đánh giá kỹ tác động trước khi đầu tư

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND TP Hà Nội tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương án đầu tư trên cơ sở bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, góp phần tăng cường an ninh nguồn nước và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, quá trình khảo sát, thiết kế và triển khai dự án phải bảo đảm không ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ, an toàn hệ thống đê điều; không làm gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông hoặc phát sinh thiên tai; không gây hạ thấp mực nước phía hạ lưu, ảnh hưởng đến hoạt động lấy nước, tiêu thoát nước của các công trình ven sông; đồng thời hạn chế nguy cơ bồi lắng phía thượng lưu, bảo vệ hệ sinh thái.

Đối với đập dâng trên sông Đà, Bộ yêu cầu việc nghiên cứu phải bảo đảm tuyệt đối không làm ảnh hưởng đến mực nước hạ lưu tối thiểu của Nhà máy Thủy điện Hòa Bình theo đúng thiết kế và quy trình vận hành trong mọi tình huống.

Ngoài ra, dự án cần đánh giá toàn diện các tác động đến công tác chỉnh trị sông, giao thông đường thủy, đường di cư của các loài thủy sản, chất lượng nguồn nước, quá trình vận chuyển bùn cát cũng như các yếu tố môi trường khác. Việc nghiên cứu cũng phải bám sát các nội dung đã được thống nhất tại Thông báo kết luận số 467/TB-(BNNMT-UBTPHN) ngày 6/5/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP Hà Nội về Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Dự án kè chống sạt lở sông Tiền ở Đồng Tháp tăng tốc, dự kiến về đích sớm 4 tháng