El Ninõ trở lại, 2026 đối mặt nguy cơ trở thành năm thời tiết cực đoan nhất lịch sử hiện đại

Cảnh báo trên được Tổ chức nghiên cứu khí hậu World Weather Attribution (WWA) đưa ra trong bối cảnh chỉ mới những tháng đầu năm 2026, thế giới đã liên tiếp chứng kiến các hiện tượng thời tiết bất thường xuất hiện ở nhiều khu vực.

Theo WWA, nhiệt độ bề mặt biển toàn cầu hiện đang tiến sát ngưỡng cao kỷ lục, thậm chí có thời điểm vượt mức đỉnh từng được ghi nhận vào năm 2024. Tại Bắc bán cầu, diện tích băng biển giảm xuống mức thấp nhất lịch sử đối với cùng thời điểm trong năm, trong đó băng biển Bắc Cực chạm đáy năm thứ hai liên tiếp.

Nhiều quốc gia cũng ghi nhận các hiện tượng khí hậu cực đoan chưa từng có. Tại Mỹ, hàng loạt bang trải qua mùa đông ấm nhất lịch sử. Greenland ghi nhận tháng 1 nóng nhất kể từ khi có số liệu thống kê. Trong khi đó, Tây Ban Nha bước vào năm 2026 với lượng mưa cao nhất trong gần nửa thế kỷ, chỉ vài năm sau đợt hạn hán nghiêm trọng nhất trong hơn 1.200 năm.

Australia tiếp tục hứng chịu các đợt nắng nóng trên 40 độ C, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng nghiêm trọng tương tự thảm họa “mùa hè đen tối” giai đoạn 2019 - 2020. Tại Ấn Độ, nhiệt độ có nơi lên tới 46 độ C. Pháp phá kỷ lục nhiệt độ trong tháng 2, còn nhiều bang của Brazil ghi nhận tháng mưa lớn nhất lịch sử, kéo theo lũ lụt và sạt lở đất gây thương vong nghiêm trọng.

Các vụ cháy rừng quy mô lớn cũng đồng loạt bùng phát tại nhiều khu vực ở châu Á, châu Phi và Nam Mỹ, cho thấy những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Theo các nhà khoa học, phần lớn những hiện tượng cực đoan này có liên quan trực tiếp đến tình trạng Trái đất nóng lên và sự biến đổi bất thường của các hệ thống thời tiết do tác động từ hoạt động của con người. Tuy nhiên, nguy cơ được đánh giá có thể còn nghiêm trọng hơn khi El Ninõ được dự báo quay trở lại trong năm nay và có khả năng phát triển thành một đợt mạnh.

El Ninõ là hiện tượng nhiệt độ nước biển và áp suất khí quyển tăng bất thường tại khu vực phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. Hiện tượng này thường gây ra những biến động lớn về khí hậu toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến lượng mưa, bão nhiệt đới, hạn hán và các đợt sóng nhiệt tại nhiều quốc gia.

Một trong những tác động đáng lo ngại nhất của El Ninõ là làm gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, qua đó nâng cao khả năng xuất hiện các năm nóng kỷ lục. Nhiều chuyên gia khí hậu nhận định năm 2026 hoàn toàn có thể nằm trong nhóm những năm nóng nhất từng được ghi nhận, thậm chí trở thành năm nóng nhất trong lịch sử hiện đại.

WWA đặc biệt cảnh báo nguy cơ cháy rừng cực đoan khi nhiệt độ tăng cao, hạn hán kéo dài và tình trạng khô hạn đang xuất hiện đồng thời tại nhiều khu vực trên thế giới.

Ông Theodore Keeping, chuyên gia về cháy rừng thuộc Đại học Imperial College London và là thành viên WWA, nhận định rằng dù mùa cháy rừng tại nhiều nơi chưa bước vào giai đoạn cao điểm, nhưng những diễn biến bất thường ngay từ đầu năm cùng khả năng El Ninõ quay trở lại cho thấy năm 2026 có thể trở thành một năm đặc biệt nghiêm trọng đối với thiên tai khí hậu toàn cầu.

Theo ông, nếu một đợt El Ninõ mạnh thực sự hình thành, nguy cơ xảy ra các vụ cháy rừng cực đoan với mức độ thiệt hại lớn nhất lịch sử hiện đại là hoàn toàn có thể xảy ra.

WMO bác bỏ thuật ngữ “siêu El Nino”